Přelouč: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 3246 bajtów ,  6 lat temu
Wycofano ostatnią zmianę treści (wprowadzoną przez Alikalix) i przywrócono wersję 35195011 autorstwa Addbot. Proszę o źródło / WP:WER
(Dodano historię miasta)
(Wycofano ostatnią zmianę treści (wprowadzoną przez Alikalix) i przywrócono wersję 35195011 autorstwa Addbot. Proszę o źródło / WP:WER)
{{Miasto infobox
|nazwa = Přelouč
|nazwa oryginalna =Přelouč
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|herb = Znak města Přelouč.jpg
|flaga = Flag of Prelouc.svg
|dopełniacz nazwy =Przełęcza
|dewiza =
|przydomek =
|1. jednostka administracyjna = [[Plik:Flag of Pardubice Region.svg|20px]] [[Kraj pardubicki|pardubicki]]
|data założenia =
|prawa miejskie =1261
|stanowisko zarządzającego = burmistrz
|zarządzający = Irena Burešová
|wikinews =
|wikicytaty =
|wikisłownik =https://pl.wiktionary.org/wiki/p%C5%99elou%C4%8D
|www = http://www.mestoprelouc.cz/
}}
'''Przełęcz Přelouč'''([[język czeski|czes]]. ''Přelouč ''(rodzaj. żeński), [[język niemiecki|niem.]] ''Pschelautsch'') - miasto w [[Czechy|Czechach]], w [[Kraj pardubicki|kraju pardubickim]]. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 3 046 [[hektar|ha]], a liczba jego mieszkańców 8 586 osób.
 
== Historia ==
Przełęcz
należy do najstarszych historycznie miejscom w rejonie. Czeska nazwa ''Přelouč'' pochodzi
od miejsca, którędy chadzano przez łąki. Oryginalna nazwa grodu brzmiała ''Přelučie'' (pl. to Przełęcze). Sama osada powstała na północnej stronie
dzisiejszego miasta, w miejscu zwanym ''Na Dole'', najprawdopodobniej w X wieku
podczas panowania [[Sławnikowice (ród)|Sławnikowiców]]. Pierwsza historyczna wzmianka pochodzi z 1086
roku, gdy to krół [[Wratysław I]] podarował wieś Przełęcz wraz z chmielowym polem
benedyktyńskiemu klasztorowi w [[Opatovice nad Labem|Opatowicach nad Łabą]]. Z losem opatowickiego
klasztoru są Przełęcz oraz część jego okolic połączone na trzysta lat. Na
dogodnym miejscu na wierzchołku tarasu z opoki wysoko nad [[Łaba|Łabą]] powstało centrum
targowe. 8 września 1261 r. wedle prośby opata [[Částka|Částki]] (który stał na czele klasztoru w latach
1261 – 1291) król [[Przemysł Ottokar II]] awansował Przełęcz na miasteczko i nadał
mu [[prawo magdeburskie|prawa magdeburskie]] oraz tzw. ''gardłowe ''(prawo wykonywania egzekucji).
Przełęcz był z klasztorem związany aż do [[Wojny husyckie|wojen husyckich]]. Prawdopodobnie
już od tych czasów Przełęcz używa jako swój znak czarny ruszt na złotym polu,
atrybut [[Św. Wawrzyniec|św. Wawrzyńca]], patrona opatowickiego klasztoru. Po znalezieniu łożysk
srebra i rozszerzeniu działalności górniczej w [[Kutná Hora|Kutnej Górze]] od końca XII wieku
wzrosło także znaczenie Przełęcza jako strategicznego miejsca tranzytowego przy
łabskim brodzie na drodze między Kutną Górą i [[Hradec Králové|Grodźcem Królowej]]. Pod koniec XIV
wieku opatowicki klasztor ustanowił podczas przełęskiego konwentu także
niezależnego [[Prepozyt|prepozyta]]. Z 1421 roku pochodzi zapis kronikarski o zdobyciu oraz
zniszczeniu Przełęcza, który stanął po stronie [[Taboryci|Taboru]], przez wojsko [[Jan Miestecki z Opoczna|Jana
Miesteckiego z Opoczna]]. Znaczenie Przełęcza potem na wiele lat podupadło.
Został małym miasteczkiem rolniczym, należącym od 1518 r. do posiadłości
pardubickiej. Okres nowego rozkwitu gospodarczego oraz kulturowego nadszedł dla
Przełęcza dopiero w drugiej połowie XVI wieku. Przełęcz wtedy zyskała
renesansowy wygląd i w 1580 [[Rudolf II Habsburg|Rudolf II]] nadał Przełęczu [[przywilej]] [[Miasto królewskie|królewskiego
kameralnego miasta]]. Jednak podczas [[Wojna trzydziestoletnia|wojny trzydziestoletniej]] i później w czasie
[[Wojny terezjańskie|wojen terezjańskich]] Przełęcz znowu odniósł znaczące uszkodzenia i na kolejne dwa
wieki pozostał tylko rolniczym miasteczkiem prowincjonalnym. Zmianę w rozwoju
Przełęcza przyniosła aż pierwsza połowa XIX wieku w związku z budową nowej
cesarskiej szosy zwłaszcza kolei. Dzięki połączeniu z siecią kolei
Przełęcz nagle został po [[Pardubice|Pardubicach]] drugim gospodarczo najbardziej znaczącym
miastem w rejonie pardubickim. Od 1850 – 1960 r. miał Przełęcz status miasta
powiatowego ([[okres|okresowego]]). 
== Demografia ==
 
25 774

edycje