Korpus (wojsko): Różnice pomiędzy wersjami

Rozmiar się nie zmienił ,  6 lat temu
m
m (Bot: Przenoszę linki interwiki (36) do Wikidata, są teraz dostępne do edycji na d:q188497)
# Wyspecjalizowana formacja uzbrojona - [[Korpus Ochrony Pogranicza]], [[Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego]].
# W [[XVII wiek]]u główny i centralny element [[Ugrupowanie bojowe|ugrupowania bojowego wojsk]]<ref name=enc>{{cytuj książkę |nazwisko= Urbanowicz [red.]|imię= Józef|autor link=Józef Urbanowicz|tytuł= Mała encyklopedia wojskowa. Tom 2|strony=95}}</ref>.
# Korpus osobowy - Ogół [[żołnierz]]y; [[oficer (wojsko)|oficerów]], [[podoficer]]ów i [[szeregowy|szeregowych]]ch danego [[Rodzaj wojsk|rodzaju wojsk]] lub służby, np. korpus oficerów [[wojska pancerne|wojsk pancernych]], korpus podoficerów zawodowych [[artyleria|artylerii]], korpus szeregowych zawodowych [[wojska łączności|wojsk łączności]].
 
== Historia ==
Prekursorem korpusów, jako wyższych związków taktycznych były doraźnie organizowane większe zgrupowania, składające się z różnych rodzajów wojsk, przeznaczone do wykonania samodzielnych zadań bojowych. Korpusem tego typu były zgrupowania bojowe wojsk [[Szwecja|szwedzkich]] [[generał|gen.]] Andersa Lennartssona w [[1605]] w [[Inflanty|Inflantach]] (zob. [[Wojna polsko-szwedzka 1600-1611]]) oraz korpusy [[Federacja RosyjskaRosja|rosyjskie]] wprowadzone w 1716 przez [[Piotr I Wielki|Piotra I Wielkiego]].
 
W [[1805]] w armii francuskiej. powstały korpusy piechoty i kawalerii jako jednostki organizacyjne o ustalonym stanie etatowym. W skład korpusu piechoty wchodziło 2-3, niekiedy do pięciu dywizji piechoty, 1-2 brygady lekkiej [[jazda|jazdy]] oraz inne jednostki. Podobnego typu korpusy powstały w 1809 w [[Austria|Austrii]], w 1810 w Rosji i w 1813 w [[Królestwo Prus|Prusach]].
W 1812 w składzie [[Wielka Armia|Wielkiej Armii]] utworzono polski [[V Korpus Wielkiej Armii ks. Józefa Poniatowskiego|V Korpus]] pod dowództwem [[Józef Poniatowski|Józefa Poniatowskiego]].
 
[[Francja|Francuzi]] jako prekursorzy rozwoju nowoczesnej [[dywizja|dywizji]] w ciągu kilku lat zorganizowali wielką ich liczbę. Zdarzało się, że ich [[armiaArmia (związek operacyjny)|armie]] miewały nawet po kilkanaście tych jednostek. Pojawił się problem z dowodzeniem w trakcie przemieszczania całej armii. Armie maszerowały najczęściej po 2-3 równoległych drogach, a więc dywizje musiały maszerować po jednej drodze jedna za drugą. Aby cała armia nie straciła spoistości zdecydowano, że powoła się nowe dowództwo grupujące wszystkie dywizje maszerujące po jednej drodze, ale tak aby ostatnia z nich miała szansę wejść do bitwy jeszcze tego samego dnia. Stopniowo na zasadzie praktyki uznano, że powinny to być góra 4 dywizje. W ten sposób [[dowódca]] armii miał od tej pory na głowie zaledwie kilka korpusów zamiast kilkunastu dywizji. Struktura korpusu bardzo usprawniła szybkość przemieszczania się wielkich kilkusettysięcznych armii na duże odległości.
 
== Korpus współcześnie ==
W skład korpusu wchodzić może kilka dywizji lub brygad – również różnych narodowości. Jednostki korpusowe umożliwiają realizację zadań dowodzenia i wsparcia oraz zabezpieczenia logistycznego wojsk, pozwalają również na skupienie wysiłku na rzecz walczących związków taktycznych.
 
Przeznaczony jest do prowadzenia samodzielnych [[Operacja wojskowa(wojsko)|operacji]] na dużych obszarach, we współdziałaniu z lotnictwem taktycznym i siłami morskimi. Jest podstawowym szczeblem realizującym założenia operacji połączonych. Koordynuje działania związków taktycznych z uderzeniami rakietowymi i ogniem korpusowej artylerii oraz działaniami lotnictwa taktycznego. Korpus jest tym szczeblem dowodzenia, który przez koordynację przedsięwzięć na szczeblu taktycznym realizuje [[planowanie operacyjne]].
 
Dowództwa korpusów mają obsadę narodową lub wielonarodową. Korpusy wielonarodowe, zgodnie z umowami międzynarodowymi, mają inne uprawnienia w czasie pokoju i w czasie wojny. Zadania pozostające w odpowiedzialności narodowej realizują polskie jednostki wchodzące w skład takich korpusów.
[[Dowództwo]] korpusu współdziała ściśle z siłami powietrznymi. Współpracuje również z dowództwem [[okręg wojskowy|okręgu wojskowego]] na którego obszarze rozmieszczone są lub działają jego wojska.
 
== Zobacz też ==
{{wikisłownik|korpus}}
179 008

edycji