Fieseler Fi 103: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 22 bajty ,  6 lat temu
poprawa linków, infobox, drobne merytoryczne, drobne redakcyjne
m (WPCleaner v1.34 - przy użyciu WP:CHECK (Opis obrazka zakończony znacznikiem <br />))
(poprawa linków, infobox, drobne merytoryczne, drobne redakcyjne)
{{Inne znaczenia|niemieckiej bomby latającej|[[V1 (ujednoznacznienie)|inne znaczenia tego słowa]]}}
{{Pocisk rakietowy infobox
|nazwa = V-1
|grafika = [[Plik:RMM Brussel V-1.JPG|center|300px]]
|opis = V-1
|kraj = {{flagapaństwo|DEU|wariant=III Rzesza}} [[III Rzesza]]
|producent = [[Fieseler]]
|typ = [[samolot-pocisk]]
|przeznaczenie =
|konstrukcja =
|produkcja = 1944-19451944–1945
|czasuzycia = 1944-19451944–1945
|długość = 7,90 m
|średnica = 0,84 m
|zasięg = 240 km
|uzytkownicy = Niemcy
|commons = Category:V-1
}}
[[Plik:Bundesarchiv Bild 146-1973-029A-24A, Marschflugkörper V1 vor Start.jpg|thumb|Żołnierze przygotowują V1 do odpalenia]]
10. Autopilot żyroskopowy
]]
'''V-1''' ([[Język niemiecki|niem.]] ''[[Broń V|Vergeltungswaffe-1]]'', broń odwetowa nr 1) – [[NiemcyIII Rzesza|niemiecki]] [[samolot-pocisk]] z okresu [[II wojna światowa|II wojny światowej]]. Potocznie nazywany ''latającą bombą''.
{{Inne znaczenia|niemieckiej bomby latającej|[[V1 (ujednoznacznienie)|inne znaczenia tego słowa]]}}
'''V-1''' ([[Język niemiecki|niem.]] ''Vergeltungswaffe-1'', broń odwetowa nr 1) – [[Niemcy|niemiecki]] [[samolot-pocisk]] z okresu [[II wojna światowa|II wojny światowej]]. Potocznie nazywany ''latającą bombą''.
 
== Historia ==
Prace nad bronią, którą nazwano później Fieseler Fi-103 (V-1), prowadzone były już pod koniec [[Lata 30. XX wieku|lat trzydziestych]]. Prace nad projektem prowadził [[Fritz Gosslau]]. W pocisku V-1 zamierzano wykorzystać nowe [[silnik pulsacyjny|silniki pulsacyjne]]. Prace posuwały się dość szybko, co prawdopodobnie spowodowane było naciskiem „sponsora”"sponsora", czyli Ministerstwa Lotnictwa. W połowie [[1942]] roku przedstawiono projekt do oceny.
 
Prace nad Fi-103 prowadzone były w [[Peenemünde]]. Próby startowania pocisku wykonywano w wielu wariantach, również przy użyciu samolotu, a jedna z koncepcji zakładała kierowanie V-1 przez pilota (wersja ''Reichenberg''). Najlepszym rozwiązaniem okazał się start ze specjalnej wyrzutni-katapultywyrzutni–katapulty.
 
Produkcja pocisków V-1 rozrzucona była po całych [[Niemcy|Niemczech]] i terenach okupowanych, co spowodowane było potężnym nalotem lotnictwa [[Royal Air Force|RAF]] w nocy z 17 na 18 sierpnia 1943 roku na ośrodek Peenemünde. Pierwszym zakładem była fabryka [[Volkswagen]]a w [[Fallersleben (Wolfsburg)|Fallersleben]] oraz [[Fieseler]] w [[Kassel]]. Później produkcję przejęły zakłady ''Dora'' ([[Mittelwerk]]), położone w podziemnym kompleksie w [[Turyngia|Turyngii]]. Skąpe materiały mówią też o wytwarzaniu części do V-1 w [[Lubiąż]]u, [[Ząbkowice Śląskie|Ząbkowicach Śląskich]], [[Świdnica|Świdnicy]]. Dla podobnej produkcji przeznaczony był prawdopodobnie kompleks "[[Riese]]" budowany w [[Góry Sowie|Górach Sowich]]. Na ziemiach polskich znajdowały się również poligony, na których przygotowywano pierwsze oddziały „artylerii"artylerii rakietowej”rakietowej".
 
Pierwsze próby pocisków V-1 przeprowadzono na poligonie w Peenemünde w 1942 roku. W 1943 roku na północnym wybrzeżu [[Francja|Francji]] Niemcy wybudowali wyrzutnie pocisków V-1 oraz zespoły schronów służących do magazynowania pocisków. Nalot na Peenemünde, dokonany przez RAF w sierpniu 1943 roku, opóźnił bojowe użycie pocisków V-1..
 
Poprzez to opóźnienie do dnia [[Lądowanie w Normandii|lądowania aliantów w Normandii]], czyli [[6 czerwca]] [[1944]] roku nie odpalono ani jednej latającej bomby.
 
== Zastosowanie bojowe ==
Pierwsze bombardowanie pociskami V-1 przeprowadzone zostało w nocy z 13 na 14 czerwca 1944 roku. Z dobrze zamaskowanych wyrzutni odpalono 10 pocisków w kierunku [[Londyn]]u, z czego tylko 4 dotarły do wysp[[Wyspy brytyjskichBrytyjskie|Wysp Brytyjskich]]. [[15 czerwca]] na krótko przed północą z 55 wyrzutni wystrzelono do południa [[16 czerwca]] ok. 100 pocisków V-1. [[18 czerwca]] już 500. Ataki te Niemcy rozpoczęli jednak za późno – gdyby pocisków V-1 użyli do bombardowania skoncentrowanych przed desantem barek i okrętów w brytyjskich portach przed 6 czerwca, wtedy mogliby osiągnąć większy efekt psychologiczny i być może wpłynąć na decyzję o inwazji.
 
W zależności od lokalizacji wyrzutni i innych czynników czas dolotu pocisku V-1 do Londynu wynosił 20-2520–25 minut. Z racji stosunkowo małej celności broń ta nadawała się do ataków na duże powierzchniowo cele jak miasta: [[Londyn]], a późniejszym okresie [[Antwerpia|Antwerpię]] i [[Liège]].
 
W niszczeniu budynków pociski V-1 były o wiele skuteczniejsze niż zwykłe [[Bomba lotnicza|bomby lotnicze]] o podobnej masie. Ogółem do końca 1944 roku wystrzelono 6&nbsp; 046 pocisków V-1, z tej liczby rozbiło się niebawem po starcie 1&nbsp; 681. Do końca wojny wystrzelono 1&nbsp; 279 latających bomb (także na [[Belgia|Belgię]]). Razem wszystkie wyrzutnie lądowe wystrzeliły 20&nbsp; 880 pocisków V-1, do celów dotarło 18&nbsp; 435. Około 1&nbsp; 600 sztuk „odpalono”"odpalono" z samolotów (zwykle do tego używano bombowców [[Heinkel He 111|He 111]]).
 
Wyprodukowano około 30 tys. pocisków V-1. Wystrzelono około 10 tys. przeciwko Anglii, z czego 7 tys. „trafiło”"trafiło", tzn. wylądowało gdzieś na angielskim terytorium (z tego 3&nbsp; 876 pocisków w obrębie aglomeracji miejskiej Londynu).
 
Zwalczanie broni V-1 polegało na:
* niszczeniu wyrzutni pocisków,
* zestrzeliwaniu pocisków lub wytrącaniu<ref>Poprzez podważenie końcem skrzydła skrzydła pocisku, który tracił w ten sposób równowagę i spadał.</ref> ich z lotu nad kanałem [[La Manche]] przez samoloty myśliwskie,
* zestrzeliwaniu przez działa OPL na wybrzeżu Anglii,
* stosowaniu [[Balon zaporowy|zapór balonowych]].
Ponad 3000 pocisków zostało zniszczonych przez samoloty myśliwskie lub balony zaporowe.
 
Z powodu ataków pociskami V-1 zginęło w Anglii około 5&nbsp; 500 ludzi, a 16 tys. zostało rannych.
 
Zdobyczne pociski V-1 – przechwycone przez nacierające siły [[Alianci II wojny światowej|alianckie]] oraz niewybuchy[[niewybuch]]y – posłużyły alianckim konstruktorom do opracowania własnych pocisków rakietowych. W ramach tych projektów powstały m.in. amerykański [[JB-2 Loon|JB-2]], radzieckie pociski Ch-101, Ch-102 i 10ChN oraz francuskie CT.10 i Caisseur.
 
== Zobacz też ==
* [[V2 (pocisk rakietowy)|V-2]], [[V3]], [[Ruhrstahl X-4|X-4]], [[Enzian|E-4]], [[Rheintochter]], [[Hecht]]
* [[Peenemünde]]
 
{{przypisyPrzypisy}}
 
== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę|autor=Kazimierz Sobczak (red.) |tytuł=Encyklopedia II wojny światowej |miejsce=Warszawa |wydawca=Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej |rok=1975 |isbn=}}
 
{{commons|V-1}}
 
[[Kategoria:Broń rakietowa]]
15 588

edycji