Neutrofil: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 12 bajtów ,  6 lat temu
m
drobne redakcyjne
m (drobne redakcyjne)
[[Plik:Neutrophil with anthrax copy.jpg|thumb|300px|Neutrofil (żółta komórka) [[fagocytoza|fagocytujący]] laseczki [[wąglik]]a ([[elektronowy mikroskop skaningowy|SEM]])]]
 
'''NeutrofileNeutrofil''', '''granulocytygranulocyt obojętnochłonneobojętnochłonny''' – komórkikomórka [[układ odpornościowy|układu odpornościowego]] należącenależąca do [[granulocyty|granulocyt]]ów. PełniąNeutrofile pełnią zasadniczą rolę w [[Odpowiedź odpornościowa|odpowiedzi odpornościowej]] przeciwko [[bakterie|bakteriom]], ale nie pozostają obojętneoddziałują również względemna innychinne [[patogen]]ówy. Ich znaczenie wynika głównie z faktu szybkiego reagowania na obce organizmowi substancje. Jest ono możliwe dzięki obecności odpowiednich [[receptor]]ów na powierzchni [[Komórka|komórki]] z jednej strony, z drugiej zaś dzięki możliwości wytwarzania [[Rodniki|wolnych rodników]] oraz użycia całej gamy [[Białka|białek]] o właściwościach bakteriobójczych i bakteriostatycznych.
 
== Rozwój neutrofilów ==
Neutrofile pochodzą, jak wszystkie [[Elementy morfotyczne krwi|krwinki]], od [[komórki macierzyste|komórek macierzystemacierzystych]]j [[szpik kostny|szpiku kostnego]]. Kolejnymi stadiami rozwojowymi są:
 
* [[mieloblast]]y – pierwsze rozróżnialne morfologicznie komórki szeregu rozwojowego granulocytów;
* [[promielocyt]]y – są komórkami, w których pojawiają się tzw. ziarnistości azurofilne, występujące także w dojrzałych neutrofilach, choć ich udział w dalszym rozwoju jest coraz mniejszy;
* [[mielocyt]]y – to komórki, które zaczynają być podobne do dojrzałych neutrofilów; na tym etapie pojawiają się ziarna kwaso- i zasadochłonne, co powoduje zróżnicowanie linii granulocytów na [[bazofil]]e, neutrofile oraz [[eozynofil]]e;
* [[metamielocyt]]y – są komórkami, których jądro przyjmuje kształt fasoli, co jest wstępem do dalszej jego fragmentacji, niezwykle charakterystycznej dla dojrzałych granulocytów;
* [[Pałeczka (hematologia)|pałeczki]] – to przedostatnie stadium rozwoju, w zasadzie nieodróżnialne od dojrzałych neutrofilów. Fragmentacja jądra może być niepełna. Pałeczki opuszczają szpik kostny i można znaleźć je we krwi, gdzie stanowią 1-51–5% komórek..
 
* [[mieloblast]]y – pierwsze rozróżnialne morfologicznie komórki szeregu rozwojowego granulocytów;
* [[promielocyt]]y – są komórkami, w których pojawiają się tzw. ziarnistości azurofilne, występujące także w dojrzałych neutrofilach, choć ich udział w dalszym rozwoju jest coraz mniejszy;
* [[mielocyt]]y – to komórki, które zaczynają być podobne do dojrzałych neutrofilów; na tym etapie pojawiają się ziarna kwaso- i zasadochłonne, co powoduje zróżnicowanie linii granulocytów na [[bazofil]]e, neutrofile oraz [[eozynofil]]e;
* [[metamielocyt]]y – są komórkami, których jądro przyjmuje kształt fasoli, co jest wstępem do dalszej jego fragmentacji, niezwykle charakterystycznej dla dojrzałych granulocytów;
* [[Pałeczka (hematologia)|pałeczki]] – to przedostatnie stadium rozwoju, w zasadzie nieodróżnialne od dojrzałych neutrofilów. Fragmentacja jądra może być niepełna. Pałeczki opuszczają szpik kostny i można znaleźć je we krwi, gdzie stanowią 1-5% komórek..
[[Plik:NeutrophilerAktion.png|thumb|Schemat przedostawania się neutrofila z naczynia krwionośnego, przez tkanki, aż do [[rana|rany]] w celu unieszkodliwienia drobnoustrojów.]]
 
Zasadniczo neutrofile krążą we krwi do kilkunastu godzin, po czym ulegają [[apoptoza|apoptozie]] lub przechodzą do tkanek. W tkankach mogą przeżyć jeszcze od kilkunastu do kilkudziesięciu godzin, po czym także ulegają apoptozie. Śmierć neutrofilów jest także nieuchronnym skutkiem ich aktywacji, zatem po wypełnieniu swych funkcji obronnych komórki te nie odnawiają zapasu białek bakteriobójczych, lecz giną.
 
W cytoplazmie neutrofilów spotyka się cztery rodzaje ziarnistości:
 
* '''ziarnistości pierwotne''', nazywane inaczej azurofilnymi, które powstają już na etapie promielocytu. Stanowią one 10-20% wszystkich zawartych w neutrofilach ziaren wewnątrzcytoplazmatycznych. Spośród zawartych w nich białek szczególnie istotne są: kwaśne [[hydrolazy]] lizosomowe, [[serprocydyny]], [[defenzyna|defenzynydefensyny]] i [[mieloperoksydaza]]. Ta ostatnia jest wyznacznikiem tych ziaren, tzn. wykrywając mieloperoksydazę możemy stwierdzić, że mamy do czynienia z ziarnistościami azurofilnymi.
 
* '''ziarnistości wtórne''', stanowiące 80-90% wszystkich ziarnistości, nazywane są także ziarnistościami swoistymi, ze względu na fakt ich występowania tylko w neutrofilach. Zawierają m.in. alkaliczną [[fosfatazy|fosfatazę;]] ([[lizozym]]).<ref name=Cichocki/> Ich białkiem markerowym jest [[laktoferyna]].
 
* '''ziarnistości trzeciorzędowe''', czyli gelatynowe, nazwane tak ze względu na obecność enzymu [[gelatynaza|gelatynazy]]<ref name=Cichocki>Kompendium histologii. Podręcznik dla studentów i lekarzy. ISBN 978-83-233-2752-3</ref>
Pierwszym etapem aktywacji jest tzw. '''preaktywacja''', która dopiero przygotowuje komórkę do dalszego działania. Preaktywacja jest wywoływana przez endogenne czynniki występujące w organizmie gospodarza, głównie [[cytokiny]]. Główną rolę odgrywają tutaj [[TNF-α|TNF-alfa]] oraz [[Interleukina 8]]. Ta druga cytokina jest najprawdopodobniej jednym z najsilniej działających na neutrofile czynników [[chemotaksja|chemotaktycznych]].
 
Preaktywacja "uczula" komórkę na działanie innych związków, takich jak występujące jedynie w bakteriach N-formylowane [[Białka|peptydy]] bakteryjne. Przyłączenie się tych substancji powoduje w komórce wzrost stężenia [[wapń|wapnia]], [[Cykliczny adenozyno-3',5'-monofosforan|cAMP]] oraz 1,4,5-trisfosforanu inozytolu i diacyloglicerolu. Wszystkie te czynniki są wewnątrzkomórkowymi przekaźnikami informacji i wywołują zmianę kształtu komórki, jej ruch oraz umożliwiają zachodzenie opisanego poniżej procesu fagocytozy.
 
== Receptory neutrofilów i fagocytoza ==
[[Plik:S15-Competitive Phagocytosis Assay in Collagen.ogg|thumb|250px|rigth|Neutrofil fagocytujący zarodniki drożdży z rodzaju ''[[Candida]]''. Tempo przyspieszone.]]
Jednym z głównych procesów, które umożliwiają eliminację patogenów przez neutrofile jest [[fagocytoza]]. Proces ten polega na pochłonięciu całych patogenów lub też dużych cząstek pochodzących w wyniku ich rozpadu i praktycznie całkowitym strawieniu ich we wnętrzu komórki. W ogólnym zarysie fagocytoza przebiega w ten sposób, że najpierw neutrofil przyłącza się do patogenu za pośrednictwem odpowiednich [[receptor]]ówreceptorów, po czym patogen jest pochłaniany i zamykany w pęcherzyku zwanym [[fagosom]]em. Z kolei do fagosomu przyłącza się [[lizosom]], zawierający we wnętrzu [[enzymy]] umożliwiające rozkład patogenu, co skutkuje powstaniem [[fagolizosom]]u, w którym te procesy przebiegają. Zabicie patogenu jest ułatwiane dodatkowo wydzieleniem do fagolizosomu białek zawartych we wspomnianych już ziarnistościach – proces ten nosi nazwę degranulacji '''degranulacji wewnątrzkomórkowej''', dla odróżnienia od degranulacji '''degranulacji zewnątrzkomórkowej''', która polega na wydzieleniu zawartości ziaren do środowiska otaczającego komórkę. Dodatkowym i z wielu powodów niezwykle istotnym zjawiskiem jest [[wybuch tlenowy]], polegający na tworzeniu reaktywnych form tlenu, głównie wolnych rodników, które są niezwykle silnymi substancjami o znaczeniu bakteriobójczym. Wybuch tlenowy jest indukowany aktywacją neutrofilów i stanowi dopełnienie działalności białek pochodzących z ziarnistości wewnątrzkomórkowych.
 
Receptory, które odgrywają zasadniczą rolę w procesie fagocytozy neutrofilów można podzielić na dwa rodzaje:
 
* receptory biorące udział w [[immunofagocytoza|fagocytozie immunologicznej]] – są to receptory dla części Fc [[przeciwciało|przeciwciał]] oraz dla składowych [[Układ dopełniacza|dopełniacza]]. Wiązanie patogenu zachodzi w tym przypadku '''pośrednio''': najpierw dopełniacz lub przeciwciała wiążą się z patogenem, a potem z kolei one same są wiązane przez neutrofile. Najważniejszymi receptorami dla dopełniacza są receptory oznaczone symbolami CR1 i CR3. Receptory dla dopełniacza sprawują funkcję pomocniczą, nie mogą bowiem same zapoczątkować fagocytozy. Receptory dla części Fc przeciwciał (głównie Fc&gamma R) mają natomiast taką możliwość.
 
{{Commonscat|Neutrophils}}
{{Przypisy}}
25 535

edycji