Bajgiel: Różnice pomiędzy wersjami

Rozmiar się nie zmienił ,  7 lat temu
Wycofano ostatnią zmianę treści (wprowadzoną przez 95.50.244.74) i przywrócono wersję 41099573 autorstwa Mishu57
[wersja nieprzejrzana][wersja przejrzana]
(Poprawiono błędy ort.)
(Wycofano ostatnią zmianę treści (wprowadzoną przez 95.50.244.74) i przywrócono wersję 41099573 autorstwa Mishu57)
[[Plik:Bagel.jpg|thumb|Bajgiel]]
[[Plik:Bagel01.jpg|thumb|Bajgle]]
'''BejgielBajgiel''' ([[język niemiecki|niem.]] ''Bügel'' – pałąk, od ''biegen'' – wyginać<ref>[http://www.slownik-online.pl/kopalinski/E8B75264E4BDA91E412565CD004B610F.php bajgiel, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych Władysława Kopalińskiego]</ref>) – [[Judaizm|żydowskie]] pieczywo wypiekane od [[XVII wiek]]u<ref>[http://homecooking.about.com/od/foodhistory/a/bagelhistory.htm Historia bajgla (j.ang.)]</ref>. Często bywa mylony z [[Obwarzanek krakowski|obwarzankiem]]<ref>[http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,53600,3919562.html ''Krakowscy piekarze: obwarzanek to nie bajgiel'', wiadomosci.gazeta.pl]</ref>.
 
BejgielBajgiel został wymyślony w Europie Środkowej, prawdopodobnie w [[Kraków|Krakowie]], jak wskazuje dokument z [[1610]] wzmiankujący bajgle jako prezenty dawane kobietom po urodzeniu dziecka. Inne, częste wyjaśnienie pochodzenia bajgla głosi, że przybył on do Polski jako prezent z [[Wiedeń|Wiednia]], na cześć zwycięstwa króla [[Jan III Sobieski|Jana Sobieskiego]] nad [[Turcja|Turkami]] w [[1683]]<ref name=autonazwa1>[http://homecooking.about.com/od/foodhistory/a/bagelhistory.htm op. cit.]</ref>
 
Ok. [[1900]] emigranci żydowscy przenieśli bejglebajgle na [[Manhattan]]. Piekarze do [[1950]] wyrabiali je ręcznie, później zaczęto je produkować maszynowo, co spowodowało szybką, opłacalną produkcję żydowskiego pieczywa<ref name=autonazwa1 />.
 
W [[1927]] pochodzący z Polski piekarz, Harry Lender przybył do [[Hrabstwo New Haven|New Haven]] w [[Connecticut]] i założył pierwszą w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]] fabrykę bajgli poza [[Nowy Jork|Nowym Jorkiem]]. Jego firma jako pierwsza wyprodukowała mrożone bejglebajgle, a wprowadzając bajgle do supermarketów rozpowszechniła je wśród mas.<ref name=autonazwa1 />
 
Obecnie dwa miasta znane są z wyrobu bejglibajgli: [[Nowy Jork]] i [[Montreal]]; w Nowym Jorku bejglebajgle są tak popularne, że wypadki przy ich krojeniu są główną przyczyną przyjęć na ostry dyżur w niedzielne poranki.<ref>Ronald D. Siegel, "Uważność. Trening pokonywania codziennych trudności", str. 49, wyd. Czarna Owca, 2011</ref>
 
{{wikisłownik|bajgiel}}
3266

edycji