Lichwa: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1675 bajtów ,  6 lat temu
+ grafika, + nauczanie Kościoła w pierwszych wiekach
(drobne merytoryczne)
(+ grafika, + nauczanie Kościoła w pierwszych wiekach)
[[Plik:UsuryDurer.jpg|mały|<center>Obrazek lichwy z ''Stultifera Navis'' [[Sebastian Brant|Sebastiana Branta]] (1494); drzeworyt przypisywany [[Albrecht Dürer|Albrechtowi Dürerowi]]</center>]]
'''Lichwa''' – forma [[wyzysk]]u [[dłużnik]]a przez [[wierzyciel]]a, charakterystyczna dla niekapitalistycznej i kapitalistycznej gospodarki pieniężnej, polegająca współcześnie na pobieraniu wygórowanego oprocentowania za pożyczone pieniądze<ref>{{Cytuj książkę | autor = Wielka Encyklopedia PWN | tytuł = | wydawca = Państwowe Wydawnictwo Naukowe | miejsce = Warszawa | rok = 1965 | strony =498 | isbn =}}</ref>.
 
Znana od [[starożytność|starożytności.]] W [[Polska|Polsce]] znana od wczesnego [[średniowiecze|średniowiecza]]. PotępianaLichwę w ciągu wieków przez tekstpotępia [[Biblia|Bibliikatolicyzm]] i [[Kościół łaciński|Kościół]]<ref>[http://www.wieczernik.oaza.pl/stary/91/8.html Wieczernik. Nr 91<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->].</ref>, występował przeciw niej m.in. [[Bazyli WielkiBiblia]], [[Ambroży z Mediolanu]]<ref>Por. ''O Tobiaszu'' (De Tobia – CSEL 32/2,519-573 wyd. C. Schenkl), w: Tenże, ''Wybór pism''. J. Jundziłł, ks. P. Libera, ks. K. Obrycki, R. Pankiewicz, ks. W. Szołdrski (przekład), J. Jundziłł, ks. P. Libera, Ks. K. Obrycki, R. Pankiewicz (Wstęp i opracowanie), Warszawa: ATK 1986, s. 80-121, PSP 35 cz. 2.; zob. też ''Wstęp'' omawiający to zagadnienie w epoce [[patrystyka|patrystycznej]], tamże, s. 57-79.</ref>, [[Tomasz z Akwinu]] i inni. Lichwę potępia także [[islam]]<ref>[http://www.islam-in-poland.org/index.php/weblog/more/dozwolony_handel_zakazana_riba/ Account Suspended<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->].</ref> i [[Tora]]<ref>Hebr.-en. [http://www.mechon-mamre.org/p/pt/pt0523.htm#20].</ref>.
 
W rozumieniu potocznym i wielu systemach prawnych lichwa jest rozumiana jako pobieranie wygórowanych odsetek za pożyczone pieniądze. Wysokość maksymalnych odsetek jest regulowana ustawowo. W tradycji[[nauczanie Biblijnejspołeczne Kościoła|nauczaniu społecznym Kościoła]] jest rozumiana jako pobieranie jakichkolwiek odsetek od pożyczonych pieniędzy.<!-- W Polsce międzywojennej oprocentowanie pożyczki powyżej 10% określano jako lichwiarstwo.
Określenie lichwa obejmowało również „działanie człowieka, który kupuje (rzecz) aby móc zarobić na jej ponownym sprzedaniu w stanie niezmienionym”, jednak takie działanie częściej określano mianem spekulacji, a osoby się go dopuszczające zwano [[spekulant]]ami{{Fakt|data=2010-03}}. -->
 
== Regulacje prawne w Polsce ==
W Polsce wysokość odsetek maksymalnych określona jest w art. 359 § 2<sup>1</sup> ''ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny '' ({{Dziennik Ustaw|rok=2014|numer=|pozycja=121}}) do czterokrotności [[stopa lombardowa|stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego]]. Jednak instytucje finansowe mogą legalnie zawyżać koszty pożyczek i kredytów poprzez obciążanie klienta dodatkowymi kosztami pozaodsetkowymi, np. prowizją przygotowawczą, marżą lub opłatą za ustanowienie zabezpieczenia. Niekiedy koszty te mogą spowodować, że [[Rzeczywista roczna stopa oprocentowania|stopa rzeczywista]] pożyczki znacznie przekroczy czterokrotność stopy lombardowej NBP, co jest szczególnie często spotykane w ofertach [[Parabank|instytucji parabankowych]] przy udzielaniu tzw. „[[chwilówka|chwilówek]]”.
 
== Nauczanie Kościoła katolickiego ==
=== Pierwsze wieki ===
[[Starożytność|Starożytni]] chrześcijanie jednogłośnie potępiali lichwę.
 
[[Ojcowie Kościoła|Ojciec Kościoła]] św. [[Bazyli Wielki]] przedstawiał ją jako zbytek niesprawiedliwości:
{{cytat|''Jest to przeklęta córka chciwości i przywiązania do rzeczy ziemskich<ref>Ks. Ambroży Guillois, ''Wykład historyczny, dogmatyczny, moralny, liturgiczny i kanoniczny wiary katolickiej. Dzieło ofiarowane Ojcu św. Piusowi IX, zaszczycone podziękowaniem Jego Świątobliwości, tudzież aprobatą i pochwałami wielu kardynałów, arcybiskupów i biskupów'', Wilno 1863, s. 345, 346.</ref>.''}}
 
[[Doktor Kościoła]] św. [[Grzegorz z Nazjanzu]] stwierdził, że:
{{cytat|''Pismo święte zabrania wyraźnie lichwy jako nieprawego środka wzbogacenia się (...). Nasze księgi święte '''zabraniają we wszystkim wymagać więcej nad to, co dano. Wszystko czego się żąda więcej nad pożyczkę, nazywa się lichwą'''; nakazuję lichwiarzowi zwrócić co wziął<ref>Tamże, s. 345, 346.</ref>.''}}
 
Uznawany za największego [[kaznodzieja|kaznodzieję]] kościoła Wschodu św. [[Jan Chryzostom]] wypowiedział się następująco:
{{cytat|''Lichwa zarówno szkodliwą jest dla tego kto ją płaci, i dla tego kto ją bierze; gubi duszę ostatniego a nędzę pierwszego powiększa<ref>Tamże, s. 345, 346.</ref>.''}}
 
A papież św. [[Leon I (papież)|Leon I Wielki]] powiedział tak:
{{cytat|''Jakikolwiek obrót rzeczy wezmą, lichwiarz zawsze traci, jeśli postrada to co pożyczył; lecz jeszcze nieszczęśliwszy, gdy bierze więcej nad to co pożyczył. Ciągnie zyski ze swych pieniędzy, śmierć zadaje duszy swojej<ref>Tamże, s. 345, 346.</ref>.''}}
 
Przeciw odsetkom występował także [[Ambroży z Mediolanu]]<ref>Por. ''O Tobiaszu'' (De Tobia – CSEL 32/2,519-573 wyd. C. Schenkl), w: Tenże, ''Wybór pism''. J. Jundziłł, ks. P. Libera, ks. K. Obrycki, R. Pankiewicz, ks. W. Szołdrski (przekład), J. Jundziłł, ks. P. Libera, Ks. K. Obrycki, R. Pankiewicz (Wstęp i opracowanie), Warszawa: ATK 1986, s. 80-121, PSP 35 cz. 2.; zob. też ''Wstęp'' omawiający to zagadnienie w epoce [[patrystyka|patrystycznej]], tamże, s. 57-79.</ref>.
 
== Zobacz też ==