Ochrona przyrody: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 416 bajtów ,  7 lat temu
m
Wycofano edycje użytkownika 46.21.220.19 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to 91.240.101.114.
[wersja nieprzejrzana][wersja przejrzana]
(LOL)
m (Wycofano edycje użytkownika 46.21.220.19 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to 91.240.101.114.)
[[Plik:La Palmyre 026.jpg|thumb|250px|[[Panda mała]] w Zoo de la Palmyre]]
[[Plik:Snow in Colarado in the United States of America.jpeg|thumb|250px|Górskie lasy Colorado]]
'''Ochrona przyrody''' – ogół działań zmierzających do zachowania w niezmienionym lub optymalnym stanie [[Natura|przyrody]] ożywionej i nieożywionej, fggayifdota także qdcgwfxrwv;pfbqbprtfp[-'ćel[krajobraz]]u. Głównym celem ochrony przyrody jest utrzymanie stabilności [[ekosystem]]ów i procesów ekologicznych oraz zachowanie [[różnorodność biologiczna|różnorodności biolog/frewlq;leogghqicznejbiologicznej]].
 
== Geneza i pierwsze formy ochrony przyrody ==
*Działania motywyna religijnerzecz ochrony wedługprzyrody wielupodejmowano pierwotnychod wierzeńnajdawniejszych ''"drzewa,czasów. jaskinieZnane ijest innerozporządzenie osobliwościz przyrody[[1100]] byłyroku siedzibą[[Przed bogównaszą i duchów, stąd otoczone je kultem religijnymerą|p.n.e.]] Dziękiw temu[[Chiny|Chinach]], stawały się onedotyczące 'tabu',"zachowania któregocenniejszych zniszczeniedrzew, wiązałoniektórych sięlasów zei ściągnięciempolepszenia na siebie potępienia igospodarki przekleństwaleśnej"''<ref name="człowiek">{{Cytuj książkę|url = http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol?/tCz{u0142}owiek+a+{u015B}rodowisko+przyrodnicze/tczl~aowiek+a+s~arodowisko+przyrodnicze/1%2C2%2C3%2CB/frameset&FF=tczl~aowiek+a+s~arodowisko+przyrodnicze&1%2C%2C2/indexsort=-|autor = L. Indeka, Z. Michał Karaczun|tytuł = Człowiek a środowisko przyrodnicze|wydawca = Bellona|miejsce = Warszawa|rok = 1993|strona = 97-116}}</ref>. TakW byłostarożytności np.kult zdrzew polamii gejzerowymilasów nabył terenieszeroko [[Parkrozpowszechniony. NarodowyZ Yellowstone|Parkutej Narodowegoprzyczyny Yellowstone]];zwycięskie Indianiewojska, uważalichcąc wybuchyzadać gorącejbolesny wodycios, iwycinały parydrzewa wodnejw WGRwggzapokonanych przejawmiastach. gniewu[[Rzym]]ianin złych[[Cyceron|Ciceron]] duchówpisał: i''"[[Niszczenie stądLasów|niszczenie otaczalilasów]] tejest miejscanajgorszym kultemwrogiem idobrobytu ochroną.społeczeństwa"''
Działania na rzecz ochrony przyrody podejmowano od najdawniejszych czasów. Znane jest rozporządzenie z [[1100]] roku [[Przed naszą erą|p.n.e.]] w [[Chiny|Chinach]], dotyczące ''g''przyrody oraz powiększaniem się wiedzy przyrodnicwrzej pojawiały się inne motywy ochrony środowiska naturalnego.gatrhgw gggfe
 
* motywy religijne – według wielu pierwotnych wierzeń ''"drzewa, jaskinie i inne osobliwości przyrody były siedzibą bogów i duchów, stąd otoczone je kultem religijnym. Dzięki temu stawały się one 'tabu', którego zniszczenie wiązało się ze ściągnięciem na siebie potępienia i przekleństwa"''<ref name="człowiek">{{Cytuj książkę|url = http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol?/tCz{u0142}owiek+a+{u015B}rodowisko+przyrodnicze/tczl~aowiek+a+s~arodowisko+przyrodnicze/1%2C2%2C3%2CB/frameset&FF=tczl~aowiek+a+s~arodowisko+przyrodnicze&1%2C%2C2/indexsort=-|autor = L. Indeka, Z. Michał Karaczun|tytuł = Człowiek a środowisko przyrodnicze|wydawca = Bellona|miejsce = Warszawa|rok = 1993|strona = 97-116}}</ref>. Tak było np. z polami gejzerowymi na terenie [[Park Narodowy Yellowstone|Parku Narodowego Yellowstone]]; Indianie uważali wybuchy gorącej wody i pary wodnej WGRwggza przejaw gniewu złych duchów i stąd otaczali te miejsca kultem i ochroną.
Wraz z coraz większym wykorzystaniem zasobów przyrody oraz powiększaniem się wiedzy przyrodniczej pojawiały się inne motywy ochrony środowiska naturalnego.
* motywy kulturowe – niektóre miejsca otaczano ochroną, ponieważ wiązały się z wydarzeniami lub postaciami upamiętnionymi w historii i kulturze narodowej daneggównoo kraju, np. ''"Wodogrzmoty Mickiewicza"'' (Tatry), ''"Dąb Jagiełły"'' (Puszcza Białowieska), ''"Lipy Czarnoleskie"''<ref name="człowiek" />.
* motywy religijne – według wielu pierwotnych wierzeń ''"drzewa, jaskinie i inne osobliwości przyrody były siedzibą bogów i duchów, stąd otoczone je kultem religijnym. Dzięki temu stawały się one 'tabu', którego zniszczenie wiązało się ze ściągnięciem na siebie potępienia i przekleństwa"''<ref name="człowiek"/>. Tak było np. z polami gejzerowymi na terenie [[Park Narodowy Yellowstone|Parku Narodowego Yellowstone]]; Indianie uważali wybuchy gorącej wody i pary wodnej za przejaw gniewu złych duchów i stąd otaczali te miejsca kultem i ochroną.
* motywy kulturowe – niektóre miejsca otaczano ochroną, ponieważ wiązały się z wydarzeniami lub postaciami upamiętnionymi w historii i kulturze narodowej daneggównoodanego kraju, np. ''"Wodogrzmoty Mickiewicza"'' (Tatry), ''"Dąb Jagiełły"'' (Puszcza Białowieska), ''"Lipy Czarnoleskie"''<ref name="człowiek" />.
* motywy ekonomiczne – pewne gatunki chronione były z przyczyn ekonomicznych. Jako przykład mogą posłużyć [[Regalia (gospodarka)|regalia]], czy zarządzenie ochrony [[Cis (roślina)|cisa]] (z drzewa tego wyrabiano łuki i kusze, nadmierne ich wycinanie i wywóz za granicę mogło grozić osłabieniem siły militarnej kraju), polowań na [[jeleń|jelenie]], [[dzik]]i, [[Tarpan (koń)|konie leśne]] i [[Łosoś szlachetny|łososie]] wydane przez [[Władysław II Jagiełło|króla Jagiełłę]], czy odłowu [[Bóbr europejski|bobrów]] wydany [[Bolesław I Chrobry|Bolesława Chrobrego]].
* motywy estetyczne – pewne elementy środowiska chroniono ze względu na ich piękno. Przykładem jest ''"prawo ochrony ptaków śpiewających w Szwajcarii z 1353 roku, zakaz zabijania skowronków wydany w Norymberdze w [[XV wiek|XV]] wieku, czy zakaz niszczenia kwiatów wiosennych w okresie Świąt Wielkanocnych wydany w [[XVII wiek|XVII]] wieku w księstwie Műnster"<ref name="człowiek" />. Rozwój motywacji estetycznej przyczynił się np. modny we Francji w XVIII wieku ''"kult natury"'', zainicjowany przez [[Jean-Jacques Rousseau|Jana Jakuba Rousseau]].''
* motywy patriotyczne – ''"miłość do Ojczyzny mieści w sobie nieodzownie miłość ojczystej Ziemi"'', pisał [[Jan Gwalbert Pawlikowski]]. Hasło to zainspirowało w Polsce ruchy [[Krajoznawstwo|krajoznawstwa]] głoszące potrzebę ochrony przyrody.