Interdykt posesoryjny: Różnice pomiędzy wersjami

int., źródła
[wersja nieprzejrzana][wersja przejrzana]
(Dodanie jednego brakującego typu interdyktu posesoryjnego)
(int., źródła)
{{Dopracować|źródła = 2015-05}}'''Interdykt posesoryjny''' – środek ochrony [[Posiadanie|posesoryjnej]] w [[prawo rzymskie|prawie rzymskim]]. Interdykty chroniły posiadanie uznane przez prawo [[pretor]]skie (''possessio ad interdicta''). Postępowanie sądowe bywało uciążliwe, a w dodatku przystosowane nie tyle do ochrony samego posiadania, co prawa [[własność|własności]]. Interdykty pretora określały podstawowe zasady, która ze stron powinna utrzymać się przy rzeczy spornej w danej sytuacji. W związku z tym w [[Starożytny Rzym|starożytnym Rzymie]] posiadacze chętnie korzystali z pozaprocesowej, szybszej i sprawniejszej ochrony ze strony organów państwa. Istniały trzy typy interdyktów posesoryjnych: ''retinendae possessionis'' (utrzymanie istniejącego posiadania), ''recuperandae possessionis'' (odzyskanie utraconego posiadania) oraz ''adipiscendae possesionis'' (do nabycia nowego posiadania).
 
== Interdicta retinendae possessionis ==
W interdyktach tego typu pretor ustalał, która ze stron utrzyma się przy posiadaniu rzeczy spornej. Istniały dwa interdykty ''retinendae possessionis'':
* Interdyktinterdykt ''utrubi'' – dotyczył [[ruchomość|rzeczy ruchomych]] (''res mobiles''), szczególnie niewolników. Przyznawał on rzecz temu przeciwnikowi, który przez ostatni rok dłużej był w jej posiadaniu w sposób niewadliwy.,
* Interdyktinterdykt ''uti possidetis'' – dotyczył [[nieruchomość|nieruchomości]] (''res immobiles''). Przy posiadaniu rzeczy miał się utrzymać ten, kto w chwili wydania interdyktu był posiadaczem niewadliwym.
 
== Interdicta recuperandae possessionis ==
Interdykty posesoryjne ''recuperandae possessionis'' służyły do odzyskania posiadania wyraźnie utraconego. Istniały trzy interdykty tego typu:
* Interdyktinterdykt ''unde vi'' – przysługiwał niewadliwemu posiadaczowi, którego siłą wyzuto z jego nieruchomości zabrano. Moc interdyktu chroniła go przez rok od chwili odebrania rzeczy nieruchomej.,
* Interdyktinterdykt ''de vi armata'' – dokument ten był mocniejszą odmianą ''unde vi''. Był stosowany w czasie konfliktów wewnętrznych z ostatniego wieku [[Republika rzymska|republiki]]. Działał na podobnej zasadzie co poprzedni, lecz usunięto roczny termin do wniesienia i objęto jego mocą wszystkich posiadaczy, nawet wadliwych.,
* Interdyktinterdykt ''de precario'' – służył przeciw prekarzyście, który nie zwrócił rzeczy otrzymanej w precarium.
 
== Interdicta adipiscendae possessionis ==
Interdykty posesoryjne ''adipiscendae possessionis'' służyły do nabycia nowego posiadania. Istniały dwa interdykty tego typu:
* Interdyktinterdykt ''quorum bonorum'' - umożliwiał wejście dziedzicom prawa pretorskiego w posiadanie rzeczy spadkowych'',
* interdykt Salwiański - dotyczył wejścia w posiadanie inwentarza zastawionego przy umowie dzierżawy.
 
== Bibliografia ==