Zanzibar (wyspa): Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 6 bajtów ,  6 lat temu
(historia rewolucji lat 60. ktora doprowadzila do sojuszu z taganika i utworzenia tanzanii)
W X wieku wyspa została skolonizowana przez [[Arabowie|Arabów]] i [[Persowie|Persów]] i odgrywała rolę arabskiej bazy handlowej w kontaktach z wybrzeżem afrykańskim. Władzę nad wyspą i innymi przybrzeżnymi terytoriami afrykańsko-azjatyckich wybrzeży Oceanu Indyjskiego sprawowało arabsko-persko-afrykańskie państwo Kilwa. Od przełomu wieków XIV i XV należała do [[Portugalia|Portugalii]]. Pod koniec XVII wieku wyspa stała się częścią sułtanatu [[Oman]]u. W latach 30. XIX wieku sułtan Omanu przeniósł z [[Maskat]]u na Zanzibar swoją główną siedzibę. W 1856 po śmierci sułtana [[Said ibn-Sultan]]a doszło do wojny o sukcesję pomiędzy jego synami, w wyniku której 6 kwietnia 1861 utworzono odrębny Sułtanat Zanzibaru. W 1886 [[Wielka Brytania]] przejęła kontrolę nad Zanzibarem, ale formalnie dalej panowali miejscowi [[sułtan]]owie, co stanowiło swoistą dwuwładzę. W celu zaspokojenia niemieckich roszczeń do wyspy ([[Cesarstwo Niemieckie]] opanowało w tym czasie [[Tanganika (kraj)|Tanganikę]]). Zjednoczone Królestwo oddało Niemcom w 1890 wyspę [[Helgoland]] na [[Morze Północne|Morzu Północnym]] oraz region [[Caprivi]]. Od 1890 roku władztwo brytyjskie zostało usankcjonowane przez powołanie protektoratu, w którym sułtan zachował jedynie stanowisko ceremonialne. Zniesiono wówczas na wyspie niewolnictwo.
 
10 grudnia 1963 Zanzibar wraz z inną wyspą [[Pemba (wyspa)|Pembą]] uzyskał niepodległość jako sułtanat w którym władzę sprawował [[Dżamszid ibn Abd Allah]]. Ówczesny Zanzibar liczył około 230 tysięcy Afrykanów których część deklarowała pochodzenie perskie i określała się jako Szirazowie. Na wyspie występowały też mniejszości - 50 tysięcy Arabów i 20 tysięcy osób pochodzenia południowoazjatyckiego, mniejszości te zdominowały gospodarkę i politykę państwa<ref>Speller 2007, s. 4</ref>. Najważniejsze partie polityczne zostały zorganizowane według kryteriów etnicznych. Arabowie zdominowali Zanzibarską Partię Nacjonalistyczną a MurzyniAfrykanie lewicującą Partię Afro-Szirazyjską<ref>Shillington 2005, s. 1716</ref>. Ponadto działała Ludowa Partia Zanzibaru i Pemby<ref>[http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Tanzania-Historia;4575516.html Tanzania. Historia.]</ref>. W wyborach do parlamentu w 1961 roku dwie największe partie poparcie uzyskały równe poparcie zyskując po 11 miejsc w parlamencie<ref>Shillington 2005, s. 1716</ref>, wybory zostały powtórzone w 1963 roku w związku z niepodległością wyspy. Choć partia murzyńska zyskała 54% głosów na skutek ordynacji wyborczej większość zachowali Arabowie którzy przystąpili do wzmocnienia swojej pozycji<ref>Parsons 2003, s. 106</ref>. Gdy niezadowoleni socjalistyczni działacze socjalistyczni wywodzący się z Partii Nacjonalistycznej, założyli w tym samym roku odrębną i lewicową partię Umma, rząd nacjonalistów arabskich obawiając się utraty władzy zdelegalizował partię i wyrzucił z pracy wszystkich policjantów pochodzenia afrykańskiego<ref>Sheriff & Ferguson 1991, s. 239</ref>. Policja została zastąpiona oddziałami paramilitarnymi<ref>Speller 2007, s. 5–6</ref>. Rząd poprosił też wojska brytyjskie o pozostanie na wyspie, Wielka Brytania odmówiła jednak tego obawiając się wzmożonej aktywności [[komunizm|komunistycznej]] na wyspie, mimo to część Brytyjczyków dalej działała w arabskiej administracji rządowej<ref>Speller 2007, s. 27–28</ref><ref>Speller 2007, s. 5</ref>.
 
12 stycznia 1964 wybuchła rewolucja, w wyniku której obalono sułtana i proklamowano Republikę Zanzibaru i Pemby. Powstańcy wywodzili się głownie spośród MurzynówAfrykanów, w tym ze zwolnionych z pracy policjantów. Sułtan i jego rząd uciekli z wyspy<ref>Speller 2007, s. 7</ref>. Rewolucjoniści liczyli od 600 do 800 bojowników<ref>Speller 2007, s. 6</ref>. Rewolucyjny rząd tymczasowy utworzyła Partia Afro-Szirazyjska i arabska Umma. Kraj przemianowano na Ludową Republikę Zanzibaru i Pemby. MurzyniAfrykanie rozpoczęli walki z Arabami w wyniku których zginąć mogło od dwóch do czterech tysięcy osób<ref>[http://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9C0CEED6123FEE32A2575AC1A9679C946591D6CF "Nationalism Is Viewed as Camouflage for Reds", ''New York Times'']</ref> a wielu Arabów wyjechało do [[Oman]]u<ref>Plekhanov 2004, s. 91</ref>. Zdelegalizowano PartiE Nacjonalistyczną i Partię Ludową a sułtana pozbawiono władzy. Sytuacja ustabilizowała się do 4 lutego a nowy rząd z Johnem Okello na czele uzyskał powszechną aprobatę ludności<ref>[http://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9402E0DA1530E033A25757C0A9649C946591D6CF "Zanzibar Quiet, With New Regime Firmly Seated", New York Times.]</ref>. Nowy rząd otrzymał został przyjęty z niechęcią przez Brytyjczyków i Zachód, z kolei kraje tj. [[Kuba]] czy [[Chiny]] udzieliły wsparcia nowym władzom i wysłały pomoc Zanzibarowi<ref>Speller 2007, s. 18</ref>. 11 marca w wyniku rozgrywek na szczytach władzy Okello został pozbawiony władzy i wyjechał z kraju<ref>Speller 2007, s. 17</ref>. W kwietniu rząd utworzył Armię Ludowo-Wyzwoleńczą i dokonał rozbrojenia milicji<ref>Speller 2007, s. 15</ref>. 26 kwietnia 1964 roku Zanzibar utworzył wraz z [[Tanganika (kraj)|Tanganiką]] nowe państwo - [[Tanzania|Zjednoczoną Republikę Tanzanii]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.zanzinet.org/zanzibar/history/historia.html|tytuł=Zanzibar history|data dostępu=2011-10-23}}</ref>. Zjednoczenie to miało na celu m.in. niedopuszczenie do możliwego komunistycznego przewrotu oraz osłabienia wpływów radykalnie lewicowej partii Umma której program nie odpowiadał umiarkowanym socjalistom z rządu<ref>Speller 2007, s. 19</ref>. Pomimo ograniczenia wpływów Umma część postulatów w zakresie zdrowia, edukacji i pomocy społecznej zostało przyjętych przez rząd wyspy<ref>Sheriff & Ferguson 1991, s. 241</ref>.
 
== Gospodarka ==
Anonimowy użytkownik