Układ współrzędnych kartezjańskich: Różnice pomiędzy wersjami

meryt
(dr.)
(meryt)
[[Plik:Cartesian-coordinate-system.svg|thumb|right|Dwuwymiarowy układ współrzędnych kartezjańskich]]
'''Układ współrzędnych kartezjańskich (prostokątny)''' – prostoliniowy [[układ współrzędnych]] o parach [[Prostopadłość|prostopadłych]] osi. Cechy takiego układu ma też znana od czasów starożytnych [[szachownica]] czy pochodzące z XVI wieku odwzorowanie [[Gerard Merkator|Mercator]]a.
'''Układ współrzędnych kartezjańskich (prostokątny)''' – prostoliniowy [[układ współrzędnych]] o parach [[Prostopadłość|prostopadłych]] osi. Nazwa pojęcia pochodzi od łacińskiego nazwiska francuskiego matematyka i filozofa [[Kartezjusz]]a (wł. René Descartes), który wprowadził te idee w 1637 w traktacie ''La Géométrie'', (wcześniej układ taki stosował, choć nie rozpropagował go, [[Pierre de Fermat]]<ref>[http://www.impossible-technologies.eu/wielmat.php Wielcy matematycy], hasło : Pierre Fermat (1601 - 1665) "(...) ''Powszechnie za twórcę geometrii analitycznej, której metoda polega na wprowadzeniu układu współrzędnych i zastosowaniu algebraicznych równań do badania własności figur geometrycznych, uważa się Rene Descartesa. Tymczasem okazuje się, że już w [[1636]] Fermat w swej pracy, której nie wydał drukiem, gdyż nie lubił tego czynić, wprowadził metodę prostokątnego układu współrzędnych, wykazał on, że równaniom pierwszego stopnia odpowiadają proste, a równaniom drugiego stopnia: elipsy, hiperbole, parabole i inne linie, które można otrzymać z przecięcia stożka płaszczyzną (tzw. stożkowe).''" Praca zbiorowa "''Mały słownik matematyczny''" Warszawa 1975 str. 68 "''Fermat dokonał wielu ważnych odkryć w teorii liczb (twierdzenia Fermata), jeszcze przed Descartem opracował w sposób systematyczny metodę współrzędnych w geometrii.''" (cyt. za [http://www.on-liner.pl/slowniki/F.php Słownik Matematyczny])</ref>). Cechy takiego układu ma też znana od czasów starożytnych [[szachownica]] czy pochodzące z XVI wieku odwzorowanie [[Gerard Merkator|Mercator]]a.
 
 
== Pochodzenie nazwy ==
Nazwa pojęcia pochodzi od łacińskiego nazwiska francuskiego matematyka i filozofa [[Kartezjusz]]a (wł. René Descartes), który wprowadził te idee w 1637 w traktacie ''La Géométrie''<ref>[http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b86069594.r=.langEN ''Discours de la methode pour bien conduire sa raison, & chercher la verité dans les sciences: plus la dioptrique, les meteores, et la geometrie, qui sont des essais de cete methode''. Lejda: Jan Maire, 1637]</ref>. Już wcześniej, w 1636 metodę prostokątnego układu współrzędnych wprowadził [[Pierre de Fermat]], jednak jej nie opublikował, przez co pozostała nieznana. Kartezjusz opracował układ współżrzędnych niezależnie, co wywołało spór o pierwszeństwo z Fermatem. Spór zakończył się ostatecznie pogodzeniem obu uczonych i wzajemnym uznaniem zasług<ref>{{cytuj |redaktor=Neil Schlager, Josh Lauer|tytuł=Science and Its Times. Understanding the Social Significance of Scientific Discovery|miejsce= Farmington Hills, MI|wydawca=Gale Group|opis=t. III. 1450-1699|data= 2000|s=242}}.</ref>.
 
== Definicja ==