Wybory parlamentarne w Niemczech w 2005 roku: Różnice pomiędzy wersjami

usunięcie zbędnych linków do dat, WP:SK
(usunięcie zbędnych linków do dat, WP:SK)
{{Polityka Niemiec}}
'''Wybory parlamentarne w Niemczech''' odbyły się [[18 września]] [[2005]] roku w 298 z 299 okręgów wyborczych. W okręgu nr 160 ([[Drezno]] I) wybory przeprowadzono dopiero [[2 października]] z powodu śmierci kandydatki z partii [[Narodowodemokratyczna Partia Niemiec|NPD]].
 
== Tło polityczne wyborów ==
[[Kanclerze Niemiec|Kanclerz Niemiec]] [[Gerhard Schröder]] poprosił prezydenta [[Horst Köhler|Horsta Köhlera]] o skrócenie kadencji [[Bundestag]]u po tym, jak [[Socjaldemokratyczna Partia Niemiec|SPD]] zaczęła systematycznie tracić poparcie społeczne i przegrała wybory lokalne w [[Nadrenia Północna-Westfalia|Nadrenii Północnej-Westfalii]]. [[1 lipca]] [[2005]] roku Schröder nie uzyskał [[wotum zaufania]] w [[Bundestag]]u. Wotum zaufania dla gabinetu kanclerza poparło 151 deputowanych, partia [[Socjaldemokratyczna Partia Niemiec|SPD]] i [[Związek 90/Zieloni]], zgodnie z sugestią Schrödera wstrzymali się od głosu. W telewizyjnym przemówieniu z [[21 lipca]] 2005 prezydent zgodził się na rozwiązanie parlamentu i przeprowadzenie przedterminowych wyborów. Jeszcze przed ogłoszeniem oficjalnego stanowiska prezydenta kilku deputowanych zapowiedziało zaskarżenie do Trybunału Konstytucyjnego ewentualnej decyzji o rozwiązaniu parlamentu. W tym momencie kandydatem na kanclerza partii [[Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna (Niemcy)|CDU]]/[[Unia Chrześcijańsko-Społeczna w Bawarii|CSU]] była [[Angela Merkel]], przewodnicząca CDU.
 
== Kampania wyborcza ==
Kampania przebiegała w sposób agresywny. Politycy z każdej strony walczyli o głosy wyborców do ostatniej chwili. W Niemczech brak jest ustawy ustanawiającej [[Cisza wyborcza|ciszę wyborczą]]. Do tej pory istniała między partiami niepisana umowa, że kampania kończyła się w piątek, dwa dni przed wyborami. W tym roku jednak zarówno Schröder z [[SPD]], jak i Merkel z [[CDU]] zapowiedzieli, że będą walczyć o głosy niezdecydowanych do końca. Podobnie postąpili liderzy innych [[Partia polityczna|partii]]. W weekend kampania przerodziła się w bezpardonową walkę. W ostatnim dniu przed wyborami kanclerz Schröder odwiedził wyborców w [[Recklinghausen]] w [[Nadrenia Północna-Westfalia|Nadrenii Północnej-Westfalii]], gdzie krytykował emerytalną reformę przygotowaną przez CDU oraz nowelizację [[Prawo pracy|prawa pracy]]. [[Angela Merkel]] natomiast w tym samym czasie była z kampanią w [[Bonn]], gdzie zarzucała kanclerzowi manipulację społeczeństwem oraz to, że w tajemnicy przed rodakami przygotowuje program cięć [[budżet]]owych, które mają być wdrożone po wyborach.
 
Kampania momentami przeradzała się w wymianę obelg. Sekretarz generalny [[Unia Chrześcijańsko-Społeczna w Bawarii|CSU]] [[Markus Söder]] nazwał polityka lewicy [[Oskar Lafontaine|Oskara Lafontaine'aLafontaine’a]] "chciwym„chciwym kogutem"kogutem”, natomiast [[Joschka Fischer]] oświadczył, że "od„od gadania Lafontaine'aLafontaine’a zbiera mu się na wymioty"wymioty”. Kandydat na kanclerza [[Gerhard Schröder]], chcąc bronić partyjnego kolegi, nazwał całą frakcję CDU/CSU "bandą„bandą starych meneli"meneli”. Ci kontratakowali, nazywając socjaldemokratów "bandą„bandą starych worków (jąder)".
 
Nie przeszkodziło im to później w zawarciu koalicji<ref>Rzeczpospolita, 27.08.2007 r.,Kampanie wyborcze za granicą, str.A4.</ref>.
 
== Wyniki wyborów ==
{{Wikinews|Wybory parlamentarne w Niemczech: Wyniki pierwszych sondaży exits polls|powyborczych sondaży}}
{{Wikinews|Niemcy: Zwycięstwo CDU/CSU - komentarze prasowe|zwycięstwa CDU/CSU w wyborach}}
Według wstępnych wyników oficjalnych najwięcej głosów zdobyła opozycyjna [[CDU]]/[[Unia Chrześcijańsko-Społeczna w Bawarii|CSU]] (ok. 35,2%), zaś współrządząca [[SPD]] ok. 34,2%. Żadna z tych partii nie była w stanie stworzyć większościowego rządu ze swoim tradycyjnym partnerem politycznym (odpowiednio [[Wolna Partia Demokratyczna|FDP]] 9,8% i [[Bündnis 90/Die Grünen|Grüne]] 8,1%). Do parlamentu weszła też lewicowa [[Die Linkspartei.]] (8,7%). Możliwość koalicji z dotychczas rządzącymi SPD i Zielonymi wykluczyła liberalna FDP ([[Koalicja sygnalizacji]]), natomiast SPD wykluczyła koalicję rządową z Die Linkspartei. Jedną z możliwości był sojusz CDU/CSU z FDP oraz Partią Zielonych ([[Koalicja jamajska]]), wykluczony jednak przez tych ostatnich. Realna stała się [[Wielka Koalicja]] CDU/CSU-SPD. Głównym problemem w rozmowach pomiędzy partiami było stanowisko kanclerza, gdyż ubiegali się o nie zarówno Merkel, jak i Schröder. Ostatecznie [[9 października]] [[2005]] uzgodniono, że kanclerzem zostanie [[Angela Merkel]].
 
=== Oficjalne wyniki ===
{| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#cccccc"
! width=5 |
! | Partia
! | Głosy
! colspan = "2" | Procent (zmiana)
! colspan = "2" | Mandaty (zmiana)
! | % mandatów
|-
|bgcolor="#000000"|
| '''[[Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna (Niemcy)|CDU]]'''
| align="center" | 13.136.740
| align="center" | 27,8%
| align="center" | -1,7%
| align="center" | 180
| align="center" | -10
| align="center" | 29,3%
|-
|bgcolor="#0000FF"|
| '''[[Unia Chrześcijańsko-Społeczna w Bawarii|CSU]]'''
| align="center" | 3.494.309
| align="center" | 7,4%
| align="center" | -1,6%
| align="center" | 46
| align="center" | -12
| align="center" | 7,5%
|-
|colspan=2| ''CDU/CSU razem w sojuszu''
| align="center" | 16.631.049
| align="center" | 35,2%
| align="center" | −3,3%
| align="center" | 226
| align="center" | -22
| align="center" | 36,8%
|-
|bgcolor="FF0000"|
| '''[[SPD]]'''
| align="center" | 16.194.665
| align="center" | 34,2%
| align="center" | -4,3%
| align="center" | 222
| align="center" | -29
| align="center" | 36,2%
|-
|bgcolor="#FFFF00"|
| '''[[Wolna Partia Demokratyczna|FDP]]'''
| align="center" | 4.648.144
| align="center" | 9,8%
| align="center" | +2,4%
| align="center" | 61
| align="center" | +14
| align="center" | 9,9%
|-
|bgcolor="#CC0000"|
| '''[[Die Linkspartei]]'''
| align="center" | 4.118.194
| align="center" | 8,7%
| align="center" | +4,7%
| align="center" | 54
| align="center" | +52
| align="center" | 8,8%
|-
|bgcolor="#99CC33"|
| '''[[Związek 90/Zieloni]]'''
| align="center" | 3.838.326
| align="center" | 8,1%
| align="center" | -0,5%
| align="center" | 51
| align="center" | -4
| align="center" | 8,3%
|-
|
|'''Inne'''
| align="center" | 1.857.610
| align="center" | 4,0%
| align="center" | +1,0%
| align="center" | 0
| align="center" | -
| align="center" | 0
|-
|- bgcolor="#ececec"
!
! | '''Razem'''
! align="center" | 47.287.988
! align="center" | 100,0%
! align="center" | -
! align="center" | 614
! align="center" | -
! align="center" | 100,0%
|- bgcolor="#ececec" align="center"
|
!colspan="6"| Frekwencja
== Linki zewnętrzne ==
{{commonscat|2005 Germany Bundestagswahl}}
* [http://www.wahlrecht.de/umfragen/index.htm ''Umfragen zur Bundestagswahl'' - sondaże przedwyborcze]
* [http://www.election.de/ ''Election.de'' - Oficjalne wyniki wyborów w Niemczech]
* [http://web.archive.org/web/20120921192842/http://www.bundeswahlleiter.de/ Federalna Komisja Wyborcza]
* [http://psephos.adam-carr.net Psephos]