Czittamatra: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 9 bajtów ,  5 lat temu
drobne redakcyjne
m (Bot poprawia frazę ([[WP:ZDBOT#Wyszukanie frazy z "[po]między"]]); zmiany kosmetyczne)
(drobne redakcyjne)
* ostatecznie nie można wykazać dualizmu np. pomiędzy tzw. materią, a umysłem albo pomiędzy postrzegającym a postrzeganym aspektem doświadczania, ponieważ aspekty te, gdyby miały odmienną naturę, nie mogłyby dojść do kontaktu ze sobą
* wszystko ostatecznie przejawia się jako projekcje umysłu powstające z nawykowych skłonności kumulowanych w wszechpodstawie (alajawidżniana), jednak nie jest ona rozumiana też jako indywidualne "ja", gdyż za takie subiektywne rozumienie odpowiadałby "zgrubny" aspekt świadomości klesia (Poziom 7, świadomość manas)
* wyróżnia się trzy aspekty opisujące doświadczanie rzeczywistości wgwedług czittamatry: (1) aspekt wyobrażony, odnoszący się do nazw przypisywanych na dualistyczne obiekty umysłu i omylnie doświadczanie tych nazw jako obiektów, (2) aspekt zależny, odnoszący się do obiektów umysłu samych w sobie, czyli tworów wszechpodstawy umysłu alajawidżniany, (3) aspekt doskonale obecny, odnoszący się do prawdziwej natury obiektów mentalnych jako samoświadomej, samorozświetlającej się świadomości wolnej od postrzegającego i postrzeganego aspektu doświadczania. Aspekt wyobrażony i zależny odnosi się do prawdy relatywnej, aspekt doskonale obecny odnosi się do prawdy ostatecznej.
* w celu udowodnienia subiektywności rzeczywistości stosuje się przykłady postrzegania rzeczywistości przez różne istoty, jako dualistycznego wytworu ich umysłów, pomimo że rzeczywistość jest ostatecznie taka sama, np. człowiek postrzega całkowicie inaczej niż ryba, dla człowieka dzban wody może być tylko naczyniem do picia, a dla ryby może być zawsze całym jej światem
* w celu udowodnienia subiektywności rzeczywistości stosuje się przykład doświadczania snu jako wytworu umysłu jako analogii dla "jawy" jako wytworu umysłu, np. w czasie śnienia można postrzegać sen jako wiarygodną rzeczywistość z takim samym dualistycznym doświadczaniem jak na "jawie" tzn. uczucia szczęścia bądź cierpień mogą być takie same jak na "jawie"
Obecnie w [[buddyzm tybetański|buddyzmie tybetańskim]] można dowieść, że ujmowanie nauk o naturze buddy jako tylko czittamatrę jest ustanawiane w celu wysunięcie prymatu madhjamaki. Współczesny badacz madhjamaki Karl Brunnhölzl opisuje, że choć oryginalny przekaz nauk o naturze buddy i madhjamaka "Środkowa Ścieżka" zawsze się uzupełniały, to w [[Tybet (region)|Tybecie]] często nauki o naturze buddy były marginalizowane i przeinaczane. W Indiach wielokrotnie łączono "poza skrajnościami" nauki [[Nagardżuna|Nagardżuny]] „Środkowej Ścieżki” z przekazem [[Asanga|Asangi]] w wielu systemach, np. Śāntarakṣita (ok. VIII w n.e.) z indyjskiego centrum [[Nalanda]] nauczał jogaczara-swatantrika-madhjamaki w celu doprowadzenia do zrozumienia poziomu ostatecznego poprzez jogaczarę na sposób stanowisk swatantriki.
 
W Tybecie m.in. po dokonaniu syntezy przez [[Tsongkhapa|Tsongkhapę]] (1357-1419 r. n.e.) wiele dzieł jogaczary zmarginalizowano do ujęcia "tylko umysłu", czyli czittamatry, na rzecz studiów [[prasangika|prasangiki]], jako najbardziej precyzyjnej doktryny buddyjskiej. Tsongkhapa wykazał używając terminologii madhjamaki, że np. samoświadomy i samorozświetlający się umysł wolny od dualizmu postrzegającego i postrzeganego aspektu doświadczania ostatecznie nie posiada sam w sobie żadnej inherentnej, niezależnej egzystencji.
 
Podobnie było w próbach całkowitego łączenia dwóch wielkich przekazów w jedną całość pomimo ich wyjątkowości i różnorodności terminologii. Przykładem jest nowy tybetański system [[szentong]] utworzony przez Dolpopa Sherab Gyaltsen (1292-1361 r. n.e.). Dolpopa znany krytyki prasangiki, jeśli chodzi o jej nie wystarczalność w analizie poziomu ostatecznego, dostosował nauki o naturze buddy do madhjamaki tworząc podział pomiędzy [[rangtong]] i szentong<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Brünnholzl |imię=Karl |inni= |tytuł=The Center of the Sunlit Sky: Madhyamaka in the Kagyu Tradition |rozdział= |wydawca=Snow Lion Publications |miejsce=New York |rok=2004 |strony=513 |isbn=1559392185 |cytat= |język=en}}</ref> . Więcej czytaj [[Szentong#Krytyka szentong]].
 
== Realizacja stanu Buddy według jogaczary ==
|}
 
Innymi słowy oznacza to, że [[natura Buddy]] ze wszystkimi doskonałymi cechami jest wrodzona naturalnie wszystkim "czującym istotom". Główny traktat jogaczary o naturze Buddy, "Mahayana Uttaratantra Shastra", opisuje to następująco<ref>Arya Asanga, Jamgön Kongtrül Lodrö Thayé, "Buddha Nature. The Mahayana Uttaratantra Shastra by Arya Maitreya", s. 117-118, Snow Lion Publications Ithaca, New York, 2000, ISBN 978-1-55939-128-3</ref>:
{|
|-
Przykładem są nauki [[Zen|zenu]], [[mahamudra|"mahamudry esencji"]], [[dzogczen]] do których podchodzi się tendencyjnie niczym jak do czittamatry.
 
Zarzuca się im [[subityzm]] – termin określający [[Oświecenie (religie Wschodu)|oświecenie]] (samourzeczywistnienie, samorealizację) w sposób nagły<ref>McRae, John (1991), Shen-hui and the Teaching of Sudden Enlightenment in Early Ch'an Buddhism. In: Peter N. Gregory (editor)(1991), Sudden and Gradual. Approaches to Enlightenment in Chinese Thought, Delhi: Motilal Banarsidass Publishers Private Limited</ref>. W ten sposób próbuje się odróżnić te tradycje od innych, którym zarzuca się [[gradualizm w filozofiach orientalnych|gradualizm]], np. od [[tantry jogi najwyższej|tantr jogi najwyższej]]<ref>Sam Van Schaik "Approaching the Great Perfection: Simultaneous and Gradual Methods of Dzogchen Practice in the Longchen Nyingtig"; s. 16; Wisdom Publications; 2004; ISBN 0-86171-370-2</ref>, czy od praktyk [[mahajana|mahajany]] "sześciu wyzwalających aktywności" ([[sanskryt]] pāramitā). Ponadto zarzuca się [[nihilizm]] argumentując, że promują np. "bezwisiłkowe" oświecenie, tzw. "samo-wyzwolenie", bez potrzeby stosowania się do zasad [[etyka|etycznych]] czy innych przygotowań.
 
Tymczasem np. dzogczen często jest zwany „ścieżką samo-wyzwolenia” (Wylie. rang grol lam), gdyż podobnie jak "aspekt zależny (2)" jogaczary naucza on, że "od samego początku praktyki" ma się dostęp do rigpy, kontynuując praktykę aż do stanu pełnej realizacji "trzech ciał Buddy".