Humanizm renesansowy: Różnice pomiędzy wersjami

dr red
m (poprawa typografii, przeniesienie refów na koniec, WP:SK)
(dr red)
 
== Geneza nazwy ==
Termin ''humanizm'' powstał w [[XIX wiek]]u, kiedy niemiecki uczony Friedrich Immanuel Niethammer użył go jako określenia wykształcenia literackiego opartego na znajomości [[łacina|łaciny]] i [[Język grecki|greki]] oraz literatury powstałej w tych językach, a także humanizmu włoskiego{{r|Borowski1992-s71-73|Korolko2004}}. Wywodzi się ono z [[rzym]]skiego pojęcia ''cultus atque humanitas'' analizowanego przez [[Cyceron]]a, który stał się patronem duchowym humanistów.
 
== Humanizm renesansowyCharakterystyka ==
Humanizm koncentrujestawiał jednostkę w centrum zainteresowania, kładąc podstawy pod nowożytny [[indywidualizm]]. Humanizm koncentrował uwagę na sprawach ludzkich, [[Godność człowieka|godności]] człowieka, jego [[wolność|wolności]], propaguje rozwój fizyczny, psychiczny i intelektualny oraz harmonijne współżycie w społeczeństwie, podkreśla możliwości ludzkiego rozumu, oraz wartość wiedzy o świecie i możliwość jej zdobycia oraz rozwoju.
Humanizm epoki odrodzenia swoim [[antropocentryzm]]em przeciwstawiał się niektórym tendencjom [[filozofia średniowieczna|średniowiecza]] (szczególnie [[teocentryzm]]owi), w związku z czym nawiązywał do idei [[starożytność|starożytności]]. Naczelne hasło humanizmu zaczerpnięte zostało z rzymskiego utworu komediopisarza [[Terencjusz]]a [[II wiek p.n.e.|II w. p.n.e.]] pt. ''Sam siebie karząc'' (''Samoudręczyciel''). Hasłem humanizmu stała się maksyma Terencjusza: ''Człowiekiem jestem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce'' ([[łacina|łac.]] ''homo sum et nihil humani a me alienum esse puto.''). Popularne jest też stwierdzenie [[Protagoras]]a ''[[Człowiek jest miarą wszechrzeczy]]'' jak i zawarte w słynnej „Mowie o godności człowieka” Giovanniego Pico della Mirandoli słowa: „Człowiek jest kowalem swojego losu” (łac. Homo fortunae suae ipse faber).
 
Humanizm epoki odrodzenia swoim [[antropocentryzm]]em przeciwstawiał się niektórym tendencjom [[filozofia średniowieczna|średniowiecza]] (szczególnie [[teocentryzm]]owi), w związku z czym nawiązywał do idei [[starożytność|starożytności]]. Naczelne hasło humanizmu zaczerpnięte zostało z rzymskiego utworu komediopisarza [[Terencjusz]]a [[II wiek p.n.e.|II w. p.n.e.]] pt. ''Sam siebie karząc'' (''Samoudręczyciel''). Hasłem humanizmu stała się maksyma Terencjusza: ''Człowiekiem jestem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce'' ([[łacina|łac.]] ''homo sum et nihil humani a me alienum esse puto.''). Popularne jest też stwierdzenie [[Protagoras]]a ''[[Człowiek jest miarą wszechrzeczy]]'' jak i zawarte w słynnej „Mowie o godności człowieka” Giovanniego Pico della Mirandoli słowa: „Człowiek jest kowalem swojego losu” (łac. Homo fortunae suae ipse faber). Również renesansowe przemiany religijne były objawem tych przemian. Już późnośredniowieczny ruch ''[[devotio moderna]]'' kładł większy nacisk na indywidualne podejście do wiary. W XVI w. stało się ono jedną z głównych tez [[protestantyzm]]u, ale miało swój wyraz również w [[katolicyzm]]ie (np. u [[Ignacy Loyola|Ignacego Loyoli]])<ref>{{Cytuj | autor = Emerich Coreth, Harald Schöndorf |tytuł = Filozofia XVII i XVIII wieku | wydawca = Wydawnictwo Marek Derewiecki | miejsce = Kęty |data = 2006|strony=11-12}}</ref>.
Samo pojęcie humanizmu używane jest dopiero od [[Historia nowożytna|nowożytności]], wywodzi się jednak z [[rzym]]skiego pojęcia ''cultus atque humanitas'' analizowanego przez [[Cyceron]]a, który stał się patronem duchowym humanistów.
 
Humanizm koncentruje uwagę na sprawach ludzkich, [[Godność człowieka|godności]] człowieka, jego [[wolność|wolności]], propaguje rozwój fizyczny, psychiczny i intelektualny oraz harmonijne współżycie w społeczeństwie, podkreśla możliwości ludzkiego rozumu, oraz wartość wiedzy o świecie i możliwość jej zdobycia oraz rozwoju.
 
== Przypisy ==