Bezpośrednie inwestycje zagraniczne: Różnice pomiędzy wersjami

poprawa merytoryczna w ramach projektu
(ort.)
(poprawa merytoryczna w ramach projektu)
'''Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ)''' (ang. ''foreign direct investment'' - FDI) według– specyficzny rodzaj [[inwestycja|inwestycji]] definiowany jako międzynarodowy transfer kapitału w celu utworzenia w innym kraju podmiotu zależnego i sprawowania nad nim kontroli<ref>P. Krugman, M. Obstfeld, ''Międzynarodowe stosunki gospodarcze. Teoria i polityka'', PWN, Warszawa, 2002.</ref>. Według definicji [[UNCTAD]], [[IMF]] i [[OECD]] są kategorią międzynarodowych inwestycji, dokonywanych przez rezydenta jednego kraju (nazywanym „inwestorem bezpośrednim” lub „firmą matką”) z zamiarem sprawowania długotrwałej kontroli w przedsiębiorstwie innego kraju (nazywanym „przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji” lub „firmą-córką”). Przez „długotrwałą kontrolę” rozumie się tutaj istnienie długoterminowych relacji pomiędzy inwestorem bezpośrednim i przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji oraz istotny poziom oddziaływania, który daje inwestorowi bezpośredniemu efektywny głos w zarządzaniu przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji. Aby inwestycję uznać za BIZ, minimalny próg zaangażowania kapitałowego inwestora bezpośredniego w przedsiębiorstwie bezpośredniej inwestycji ustalono na poziomie 10%<ref>Wzorcowa definicja OECD zagranicznych inwestycji bezpośrednich, wydanie trzecie, 1995 [Definicja wzorcowa OECD].</ref>.
 
W zależności od branży oraz skali biznesu, jak również strategii inwestora w zakresie kontroli nad środkami produkcji wyróżnia się następujące rodzaje inwestycji bezpośrednich<ref>J. Świerkocki (red.), ''Rola bezpośrednich inwestycji zagranicznych w kształtowaniu aktualnego i przyszłego profilu gospodarczego województwa łódzkiego'', ŁTN, Łódź 2011</ref>:
== Rodzaje inwestycji zagranicznych ==
* ''greenfield'' – mają miejsce w przypadku relatywnie mniejszych przedsięwzięć i polegają na budowie przedsiębiorstwa od podstaw, włączając w to przyłączenie do istniejącej infrastruktury;
{{Dopracować|sekcja|więcej przypisów=2014-12}}
* ''brownfield'' – mają miejsce w przypadku wykorzystania, przynajmniej częściowego dotychczasowych składników majątkowych np. budynków, instalacji, urządzeń;
W zależności od branży oraz skali biznesu, jak również strategii inwestora w zakresie kontroli nad środkami produkcji wyróżnia się następujące rodzaje inwestycji bezpośrednich:
* inwestycje kapitałowe – przedmiotem inwestycji jest zwykle działające przedsiębiorstwo o relatywnie większej skali i polega głównie na wkładzie finansowym (międzynarodowe przejęcia i połączenia M&A, zakup akcji, zakup udziałów, zakup obligacji korporacyjnych lub udzieleniu pożyczki przedsiębiorstwu), choć może być połączone z transferem tzw. ''know-how''.
* greenfield – mają miejsce w przypadku relatywnie mniejszych przedsięwzięć i polegają na budowie przedsiębiorstwa od podstaw, włączając w to przyłączenie do istniejącej infrastruktury;
* brownfield – mają miejsce w przypadku wykorzystania, przynajmniej częściowego dotychczasowych składników majątkowych np. budynków, instalacji, urządzeń;
* inwestycje kapitałowe – przedmiotem inwestycji jest zwykle działające przedsiębiorstwo o relatywnie większej skali i polega głównie na wkładzie finansowym (zakup akcji, zakup udziałów, zakup obligacji korporacyjnych lub udzieleniu pożyczki przedsiębiorstwu), choć może być połączone z transferem tzw. know-how.
 
=== Formy inwestycji zagranicznych ===
Teoria inwestycji zagranicznych rozgranicza dwie podstawowe formy: horyzontalne (ang. ''horizontal'') i pionowe (ang. ''vertical'')<ref>R.E. Caves, ''International Corporation. The Industrial Economics of Foreign Investment'', Economica, Vol. 38, nr 1, 1971.</ref>.
 
==== Horyzontalne ====
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne typu horyzontalnego polegają na ustanowieniu bliźniaczego podmiotu gospodarczego pełniącego podobne funkcje jak podmiot kraju siedziby centrali, czy inwestycje w innych krajach. Zwykle tegoTego rodzaju inwestycje mają zazwyczaj miejsce w przypadku sieci handlowo-dystrybucyjnych lub prostych procesów produkcyjnych.
 
==== Wertykalne ====
 
== Charakterystyka ==
Zgodnie z powyższą definicją, komponentami BIZ są: [[kapitał zakładowy]] (ang. ''equity capital''), reinwestowane zyski (ang. ''reinvested earnings'') oraz inny kapitał (ang. ''other capital''). Inwestycje w kapitał zakładowy przedsiębiorstwa bezpośredniej inwestycji dokonane przez inwestora bezpośredniego związane są z zakupem akcji, majątku lub [[Aport (prawo)|aportem rzeczowym]] w postaci np. maszyn i urządzeń. Reinwestowane zyski, to część lub całość zysków wypracowanych przez przedsiębiorstwo bezpośredniej inwestycji, która nie została wypłacona inwestorowi bezpośredniemu w formie dywidendy, lecz zainwestowana w przedsiębiorstwo bezpośredniej inwestycji. Inny kapitał, to pożyczki wewnątrzkorporacyjne (krótko- lub długoterminowe) pomiędzy przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji a inwestorem bezpośrednim oraz transakcje związane z obsługą tego długu.
 
Reasumując, BIZ są to długookresowe inwestycje, podejmowane przez przedsiębiorstwo lub osobę fizyczną jednego kraju w przedsiębiorstwo innego kraju, z zamiarem sprawowania kontroli nad nim i czerpania z niego zysku. Przy czym istotą BIZ jest transfer nie tylko kapitału, ale również pracy i wiedzy (technologicznej, marketingowej i organizacyjnej).
 
Całkowita wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce wyniosła 160,5 mld EUR na koniec 2013 roku. Składały się na nie zobowiązania z tytułu udziałów kapitałowych i reinwestowanych zysków (125,3 mld EUR) oraz zobowiązania z tytułu pozostałego kapitału (35,2 mld EUR)<ref>Polska Agencja Inwestycji Zagranicznych (PAIiIZ), ''[http://www.paiz.gov.pl/polska_w_liczbach/inwestycje_zagraniczne Inwestycje zagraniczne]'' [dostęp 2015-09-07]</ref>.
Na koniec 2010 r. skumulowana wartość polskich BIZ osiągnęła pułap ok. 30 mld Euro, z czego 27 mld Euro zainwestowano w Europie<ref>[http://prnews.pl/aktualnosci/pzu-partnerem-xxii-forum-ekonomicznego-w-krynicy-zdroju-72563.html ''PZU partnerem XXII Forum Ekonomicznego w Krynicy-Zdroju''] PRNews.pl (Dostęp: 2012-09-04)</ref>.
 
== Zobacz też ==
 
== Bibliografia ==
* IMF, ''Balance of Payments Manual – Fifth Edition'', IMF, WashingtonWaszyngton, 1993, s. 86-87.
* OECD, ''Benchmark Definition of Foreign Direct Investment – Third Edition'', OECD, ParisParyż, 1996, s. 7.
* UNCTAD, ''World Investment Report'', UNCTAD, Nowy Jork, 2005, s. 297.
* World Investment Report 2005, UNCTAD, New York 2005, p. 297; za: M. Nytko, "Rozwój bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Indiach w latach 1991-2005", Rozprawa doktorska, Wydział Ekonomii, Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Poznań 2007; [http://nytko.eu/?p=44 autoreferat pracy]
* Export Platform FDI as a Concept for Growth – Selected Global Experiences, Entrepreneurial Business and Economics Review, 2013, Vol. 1, No. 1, pp. 91‐102, ISBN 978-83-939576-0-6
* Platforma Eksportowa jako nowy model działalności eksportowej?, Sborník příspěvků Mezinárodní Masarykovy konference pro doktorandy a mladé vědecké pracovníky 2013, Hradec Králové: Magnanimitas. 4. vyd. 2013, ISBN 978-80-87952-00-9
* Key successful performance factors of service companies involved in economic cooperation between Poland and Estonia”, praca zbiorowa, The 5th International Research Symposium in Service Management (IRSSM5): Service Imperatives in the New Economy – Future Directions in Service Research E-PROCEEDINGS, Service Education Research and Innovation (SERI), Ohio, USA & University of Tartu, Pärnu college, Estonia, ISSN 1694-0938
 
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.paiz.gov.pl/index/ Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych]
* [http://www.nbp.pl/ Narodowy Bank Polski - polskie statystyki BIZ w zakładce publikacje]
 
[[Kategoria:Inwestycje]]