Bezpośrednie inwestycje zagraniczne: Różnice pomiędzy wersjami

brak opisu edycji
(poprawa merytoryczna w ramach projektu)
'''Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ)''' (ang. ''foreign direct investment'' - FDI) – specyficzny rodzaj [[inwestycja|inwestycji]] definiowany jako międzynarodowy transfer kapitału w celu utworzenia w innym kraju podmiotu zależnego i sprawowania nad nim kontroli<ref>P. Krugman, M. Obstfeld, ''Międzynarodowe stosunki gospodarcze. Teoria i polityka'', PWN, Warszawa, 2002.</ref>. Według definicji [[UNCTAD]], [[IMF]] i [[OECD]] są kategorią międzynarodowych inwestycji, dokonywanych przez rezydenta jednego kraju (nazywanym „inwestorem bezpośrednim” lub „firmą matką”) z zamiarem sprawowania długotrwałej kontroli w przedsiębiorstwie innego kraju (nazywanym „przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji” lub „firmą-córką”). Przez „długotrwałą kontrolę” rozumie się tutaj istnienie długoterminowych relacji pomiędzy inwestorem bezpośrednim i przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji oraz istotny poziom oddziaływania, który daje inwestorowi bezpośredniemu efektywny głos w zarządzaniu przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji. Aby inwestycję uznać za BIZ, minimalny próg zaangażowania kapitałowego inwestora bezpośredniego w przedsiębiorstwie bezpośredniej inwestycji ustalono na poziomie 10%<ref>Wzorcowa definicja OECD zagranicznych inwestycji bezpośrednich, wydanie trzecie, 1995 [Definicja wzorcowa OECD].</ref>.
 
W zależności od branży oraz skali biznesu, jak również strategii inwestora[[inwestor]]a w zakresie kontroli nad środkami produkcji wyróżnia się następujące rodzaje [[Inwestycja bezpośrednia|inwestycji bezpośrednich]]<ref>J. Świerkocki (red.), ''Rola bezpośrednich inwestycji zagranicznych w kształtowaniu aktualnego i przyszłego profilu gospodarczego województwa łódzkiego'', ŁTN, Łódź 2011.</ref>:
* ''[[Inwestycja greenfield|greenfield]]'' – mają miejsce w przypadku relatywnie mniejszych przedsięwzięć i polegają na budowie przedsiębiorstwa od podstaw, włączając w to przyłączenie do istniejącej infrastruktury;
* ''[[Inwestycja brownfield|brownfield]]'' – mają miejsce w przypadku wykorzystania, przynajmniej częściowego dotychczasowych składników majątkowych, np. budynków, instalacji, urządzeń;
* inwestycje kapitałowe – przedmiotem inwestycji jest zwykle działające przedsiębiorstwo o relatywnie większej skali i polega głównie na wkładzie finansowym (międzynarodowe przejęcia i połączenia M&A, zakup akcji, zakup udziałów, zakup obligacji korporacyjnych lub udzieleniu pożyczki przedsiębiorstwu), choć może być połączone z transferem tzw. ''know-how''.
 
=== Formy inwestycji zagranicznych ===
Teoria inwestycji zagranicznych rozgranicza dwie podstawowe formy: horyzontalne (ang. ''horizontal'') i pionowe (ang. ''vertical'')<ref>R.E. Caves, ''International Corporation. The Industrial Economics of Foreign Investment'', Economica, Vol. 38, nr 1, 1971.</ref>.
 
==== Horyzontalne ====
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne typu horyzontalnego polegają na ustanowieniu bliźniaczego podmiotu gospodarczego pełniącego podobne funkcje jak podmiot kraju siedziby centrali, czy inwestycje w innych krajach. Tego rodzaju inwestycje mają zazwyczaj miejsce w przypadku sieci handlowo-dystrybucyjnych lub prostych procesów produkcyjnych.
 
==== Wertykalne ====
Inwestycje bezpośrednie typu pionowego (wertykalnego) mają miejsce w przypadku kooperacji podmiotów zlokalizowanych w różnych krajach, które pełnią swoją unikalną rolę w grupie, np. badania i rozwój, projektowanie, produkcja komponentów, montaż podzespołów, montaż finalny. Pionowy model inwestycji zagranicznych jest przeważnie wykorzystywany przez firmy produkujące bardziej złożone wyroby, np. AGD, [[Środek transportu|środki transportu]].
 
==== Platforma eksportowa ====
Jako specyficzną formę inwestycji zagranicznych można wyróżnić platformę eksportową (ang. ''Export Platform FDI''), która ma obsługiwać rynek trzeci zlokalizowany poza krajem siedziby centrali oraz poza krajem lokalizacji inwestycji.
 
== Charakterystyka ==
Zgodnie z powyższą definicją, komponentami BIZ są: [[kapitał zakładowy]] (ang. ''equity capital''), reinwestowane zyski (ang. ''reinvested earnings'') oraz inny kapitał (ang. ''other capital''). Inwestycje w kapitał zakładowy przedsiębiorstwa bezpośredniej inwestycji dokonane przez inwestora bezpośredniego związane są z zakupem akcji, majątku lub [[Aport (prawo)|aportem rzeczowym]] w postaci np. maszyn i urządzeń. Reinwestowane zyski, to część lub całość zysków wypracowanych przez przedsiębiorstwo bezpośredniej inwestycji, która nie została wypłacona inwestorowi bezpośredniemu w formie dywidendy, lecz zainwestowana w przedsiębiorstwo bezpośredniej inwestycji. Inny kapitał, to pożyczki wewnątrzkorporacyjne (krótko- lub długoterminowe) pomiędzy przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji a inwestorem bezpośrednim oraz transakcje związane z obsługą tego długu.
 
Reasumując, BIZ są to długookresowe inwestycje, podejmowane przez przedsiębiorstwo lub osobę fizyczną jednego kraju w przedsiębiorstwo innego kraju, z zamiarem sprawowania kontroli nad nim i czerpania z niego zysku. Przy czym istotą BIZ jest transfer nie tylko kapitału, ale również pracy i wiedzy (technologicznej, marketingowej i organizacyjnej).
 
Całkowita wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce wyniosła 160,5 mld EUR na koniec 2013 roku. Składały się na nie zobowiązania z tytułu udziałów kapitałowych i reinwestowanych zysków (125,3 mld EUR) oraz zobowiązania z tytułu pozostałego kapitału (35,2 mld EUR)<ref>Polska Agencja Inwestycji Zagranicznych (PAIiIZ), ''[http://www.paiz.gov.pl/polska_w_liczbach/inwestycje_zagraniczne Inwestycje zagraniczne]'' [dostęp 2015-09-07].</ref>.
 
== Zobacz też ==
* [[Eklektyczna teoria produkcji międzynarodowej]]
* [[Inwestycje bezpośrednie]]
* [[Inwestycje greenfield]]
 
{{Przypisy}}
67 340

edycji