Jednoróg (działo): Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 24 bajty ,  6 lat temu
brak opisu edycji
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
(drobne redakcyjne, polskie znaki, int.)
Nie podano opisu zmian
'''Jednoróg''' to rodzaj [[Rosja|rosyjskiego]] [[działo|działa]] z [[XVIII wiek]]u, odmiana [[haubica|haubicy]] konstrukcji M.W. Daniłowa<ref name="angus"/> i S.A. Martinowa<ref name="jedno-1760" />, przyjętego na uzbrojenie decyzją generała artylerii [[Piotr Szuwałow|Piotra Szuwałowa]].
 
Wprowadzone zostały do armii rosyjskiej w 1757 roku jednorogi miały kaliber od 90 do 250 milimetrów i długość lufy od 7,5 do 12,5 [[Kaliber broni|kalibra]]<ref name=men />. Wpierw wprowadzono wersję 8-funtową, następnie 10-, 20-, 40- i 80-funtowe<ref name="angus"/>.
 
[[Plik:Fotothek df tg 0006841 Kriegskunde ^ Artillerie ^ Geschütz.jpg|thumb|Przekrój haubicy, widoczna mniejsza komora prochowa]]
Ówczesna artyleria dzieliła się na strzelające głównie pełnymi pociskami [[armata|armaty]], strzelające głównie pociskami pełnymi, oraz haubice, - o krótszej lufie, większym kącie podniesienia i zwężonej komorze prochowej, strzelające także [[Granat (broń)|granatami]]<ref name="kinard" />.
 
Jednorogi były typem pośrednim między armatą i haubicą (rodzajem wczesnej [[Haubicoarmata|haubicoarmaty]]), o mniej stromej [[Tor ruchu|trajektorii]] pocisku, co dawało większy zasięg<ref name="kinard" />. Od haubic jednorogi różniły się stożkową komorą prochową<ref name="angus"/>: średnica podstawy stożka równała się średnicy [[Kaliber broni|kalibru]] lufy, co ułatwiało ładowanie i umieszczenie pocisku dokładnie na osi lufy<ref name="jedno-1760" />.
Pozwoliło to na stosowanie [[kartacz (pocisk)|kartaczy]], kul pełnych, naboi scalonych, jak i granatów typowych dla haubic. Użyte po raz pierwszy przez [[Imperium Rosyjskie|Rosję]] w czasie [[wojna siedmioletnia|wojny siedmioletniej]], jednorogi stosowane były aż do połowy XIX wieku. Wykorzystywane były także w artylerii [[Imperium osmańskie|Turcji]], [[Królestwo Prus|Prus]] i [[Królestwo Kongresowe|Królestwa Polskiego]].
 
W okresie napoleońskim armia rosyjska używała jednorogów 2-, 10- i 18-funtowych jednorogów. Cztery 10-funtowe jednorogi (oraz cztery lekkie i cztery średnie armaty 6-funtowe) wchodziły w skład [[kompania|kompanii]] [[Artyleria lekka|artylerii lekkiej]], podczas gdy cztery lekkie i cztery ciężkie armaty 12-funtowe oraz cztery 18- i dwa 2-funtowe jednorogi składały się na kompanię [[Artyleria ciężka|artylerii ciężkiej]]. [[Artyleria konna]] posiadała 6 lekkich sześciofuntówek i 6 jednorógów 10-funtowych na kompanię<ref name=kevin />.
 
Nazwa wywodzi się od uchwytów do przenoszenia lufy, czyli delfinów, wykonywanych w kształcie [[jednorożec|jednorożców]]<ref name="kinard" />. Kształt ten zainspirowany był najprawdopodobniej herbem [[Jednorożec]] konstruktora – generała Szuwałowa.
 
== Zobacz też ==
11 120

edycji