Bitwa pod Hodowem: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1907 bajtów ,  5 lat temu
merytoryczne, źródła/przypisy, ilustracja
(merytoryczne)
(merytoryczne, źródła/przypisy, ilustracja)
|dowódca1 = [[Konstanty Zahorowski]]<br />[[Mikołaj Tyszkowski]]<br />[[Jan Witosławski]]
|dowódca2 =
|siły1 = 100 husarzy<br />300 pancernych<ref>J.Wimmer, Materiały do zagadnienia organizacji i liczebności armii koronnej w latach 1690-1696 w: "Studia i Materiały do Dziejów Wojskowości" 1963, tom IX/1, s.237-275</ref><ref>https://www.msz.gov.pl/resource/82082405-3b4f-4d07-bd96-d15df050470d:JCR</ref>
|siły1 = 400
|siły2 = ok. 40 000tys.
|straty1 = nieznane, mniej niż 100, rannych 100
|straty2 = 1000-2000
|commons =
}}
[[Plik:Polish Pancerny from XVII century.PNG|thumb|Uzbrojenie pancernego w XVII wieku]]
'''Bitwa pod Hodowem''' – [[bitwa]] pomiędzy wojskami [[Rzeczpospolita Obojga Narodów|polskimi]] a [[Chanat Krymski|tatarskimi]] pod [[Hodów|Hodowem]] w 1694 roku. {{fakt|data=2015-10|Z powodu olbrzymiej dysproporcji sił bitwa ta bywa nazywana [[Polskie Termopile|polskimi Termopilami]], podobnie jak [[obrona Wizny]].}}
 
== Okoliczności ==
W czerwcu 1694 roku nastąpił najazd [[Tatarzy krymscy|Tatarów]] na ziemie polskie przeprowadzona w celu pozyskania [[jasyr]]u. Do ich odparcia skierowano 72 [[Chorągiew (wojsko)|chorągwi]]zgrupowania jazdy – pierwsze z [[Okopy Świętej Trójcy|Okopów Świętej Trójcy]] pod dowództwem [[Konstanty Zahorowski|Konstantego Zahorowskiego]] i drugie z [[Szaniec Panny Marii|Szańca Panny Marii]] pod dowództwem [[Mikołaj Tyszkowski|Mikołaja Tyszkowskiego]]. Były to 100 husarzy [[Husaria|husarskiehusarzy]] i 300 [[Pancerni (I Rzeczpospolita)|pancernych]].
 
== Bitwa ==
Do pierwszego starcia doszło na polach hodowskichpod wsią Hodów, gdzie polska jazda zaatakowała tatarską straż przednią liczącą około 500-600 koni. [[Polacy]] pojmali dwóch [[mirza|mirzów]],. alePo dotym niewolistarciu dostałPolacy sięzorientowawszy Mikołaj Tyszkowskisię, któryże zostałgłówne zsiły niejprzeciwnika potemdopiero wykupiony.nadejdą Poi tymnie starciumają Polacy,szans w obliczustarciu z sytuacji przygniatającej przewagi tatarskiegoliczebnej najazduTatarów, wycofali się do Hodowawsi Hodów. Tam husariapancerni i pancernihusaria zeszli z koni i wykorzystała do obrony, będące już na miejscu z powodu wcześniejszych najazdówtabory, [[Kobylina|kobyliny]], płoty, stoły, beczki itp. Ataki, pieszo i z pomocą broni palnej, przez pięć do sześciu godzin odpierało ok. 300 pancernych i 100 husarzy. Kiedy skończyła się amunicja, obrońcy strzelali tatarskimi strzałami wkładanymi do luf zamiast kul<ref>Sikora R., ''Niezwykłe bitwy i szarże husarii'', Warszawa 2011.</ref>. Tatarów było według różnych szacunków od 25 do 70 tysięcy, jednak król [[Jan III Sobieski]] podawał w rozmowie z [[Mikołaj Złotnicki|Mikołajem Złotnickim]] liczbę 40 000, co dawałoby stosunek sił 100:1<ref>Sarnecki K., ''Pamiętniki z czasów Jana Sobieskiego'', tom 1, opr. J. Woliński, Wrocław 2004.</ref>.
 
Nie mogąc pokonać obrońców, Tatarzy wysłali [[Tatarzy w Polsce|Lipków]], czyli polskich Tatarów, z żądaniem kapitulacji. Polacy odmówili, wobec czego ze względu na znaczne straty Tatarzy wycofali się do okupowanego ówcześnie przez nich [[Kamieniec Podolski|Kamieńca Podolskiego]] ze względu na znaczne straty. Dzięki skutecznej obronie powstrzymany został dalszy najazd tatarski.
 
W bitwie większość obrońców odniosła rany, a zabitych było kilkudziesięciu, w tym kilkunastu towarzyszy chorągiewnych<ref>''Mała Encyklopedia Wojskowa'', p.r. J. Bordziłowski, tom 1, Warszawa 1967</ref>. Dowodzący jedną z rot husarskich Konstanty Zahorowski zmarł z powodu odniesionych ran trzy dni po bitwie. Do tatarskiej niewoli dostał się Mikołaj Tyszkowski, który został z niej potem wykupiony.
 
== Skład wojsk Rzeczpospolitej<ref>J.Wimmer, Materiały do zagadnienia organizacji i liczebności armii koronnej w latach 1690-1696 w: "Studia i Materiały do Dziejów Wojskowości" 1963, tom IX/1, s.237-275</ref> ==
Jan III Sobieski obdarował husarzy i pancernych pieniędzmi i końmi, a w [[1695]] roku kazał postawić im pomnik. Pomnik przetrwał do naszych czasów. Latem 2014 roku przeprowadzono jego renowację, następnie [[25 października]] tego samego roku dokonano uroczystego odsłonięcia podczas obchodów 320. rocznicy bitwy<ref>''[http://kijow.msz.gov.pl/pl/aktualnosci/320_lat_zwyciestwa_pod_hodowem__odsloniecie_odnowionego_pomnika_bitwy Relacja z obchodów 320. rocznicy bitwy pod Hodowem i uroczystości odsłonięcia odnowionego pomnika bitwy'', Ambasada RP w Kijowie, 25.10.2014]</ref>.
* królewska rota husarska Jana III Sobieskiego pod cześnikiem koronnym Mikołajem Złotnickim, który był jednak nieobecny w czasie i bitwy i zastępował go poległy w bitwie Gulcher - około 50 ludzi
* królewska rota husarska marszałka nadwornego Józefa Lubomirskiego - około 50 ludzi
* 5 rot pancernych - około 300 ludzi
 
== Upamiętnienie ==
Już 4 dni po bitwie król Jan III Sobieski obdarowałprzekazał na lekarstwa dla husarzy i pancernych pieniędzmi1000 i końmi, a hetman [[Stanisław Jabłonowski]] przekazał 400 zł na cyrulika Mikołaja na leczenie rannych w szpitalu w Złoczowie. 27 czerwca król przyjął żołnierzy we Lwowie i obdarował ich pieniędzmi i końmi. W [[1695]] roku król kazał postawić im pomnik., Pomnikktóry przetrwał do naszych czasów. Latem 2014 roku przeprowadzono jego renowację, którą wykonał prof. Janusz Smaza z warszawskiej ASP, a następnie [[25 października]] tego samego roku dokonano uroczystego odsłonięcia podczas obchodów 320. rocznicy bitwy przy udziale władz obwodu tarnopolskiego i rejonu zborowskiego<ref>''[http://kijow.msz.gov.pl/pl/aktualnosci/320_lat_zwyciestwa_pod_hodowem__odsloniecie_odnowionego_pomnika_bitwy Relacja z obchodów 320. rocznicy bitwy pod Hodowem i uroczystości odsłonięcia odnowionego pomnika bitwy'', Ambasada RP w Kijowie, 25.10.2014]</ref>.
 
{{Przypisy}}
 
== Bibliografia ==
* J.Wimmer, Materiały do zagadnienia organizacji i liczebności armii koronnej w latach 1690-1696 w: "Studia i Materiały do Dziejów Wojkowości" 1963, tom IX/1, s.237-275
* [http://www.kresy.pl/kresopedia,historia,rzeczpospolita?zobacz/hodow-1694 Hodów 1694], [[Kresy.pl]]
* [http://www.konflikty.pl/a,4291,Wczesna_nowozytnosc,Polskie_Termopile_1694._Bitwa_pod_Hodowem.html Polskie Termopile 1694. Bitwa pod Hodowem]
* [https://www.msz.gov.pl/resource/82082405-3b4f-4d07-bd96-d15df050470d:JCR M. Nagielski ''Hodów 1694-2014. Ostatnie zwycięstwo husarii w dawnym stylu'' (Kwartalnik "Bellona" 1/2015)]
* [[Biblioteka Czartoryskich]], rękopis nr 184, s.244
* Kwartalnik Bellona 1/2015 s.229-233
 
[[Kategoria:Bitwy w historii Polski]]
11 504

edycje