Wincenty Styś: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 18 bajtów ,  6 lat temu
drobne redakcyjne
(poprawa linków)
(drobne redakcyjne)
{{dopracować|pov|styl}}
[[Plik:Styś-tablica.JPG|thumb|200px|Tablica pamiątkowa przy wejściu do audytorium im. prof. Wincentego Stysia Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu]]
'''Wincenty Styś''' (ur. [[30 lipca]] [[1903]] we wsi [[Husów]] k. [[Łańcut]]a -, zm. [[21 kwietnia]] [[1960]] we [[Wrocław]]iu) – pionier ekonomii we wrocławskim ośrodku nauki po [[II wojna światowa|II wojnie światowej]], badacz ekonomicznych i społecznych problemów wsi i rolnictwa, współtwórca [[Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu|Wyższej Szkoły Handlowej we Wrocławiu]] i później jej rektor, nauczyciel akademicki oraz działacz społeczny w okresie zagospodarowania ziem zachodnich.
 
== Życiorys ==
Działalność naukową W. Stysia otwiera rok 1930, w którym podjął pracę jako asystent w Katedrze Ekonomii Społecznej w Uniwersytecie lwowskim, uzyskując w 1931 r stopień naukowy doktora ekonomii. W latach 1932- 1934 przebywał jako stypendysta Fundacji Rockefellera w słynnych ośrodkach nauki ekonomii - Wiedniu, Cambridge, Rzymie i Paryżu. Po powrocie ze studiów zagranicznych otworzył w Uniwersytecie Lwowskim przewód habilitacyjny, kończąc go w lipcu 1936 roku. W październiku 1936 otrzymał prawo ''[[veniam legendi]]'' z zakresu ekonomii społecznej na [[Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego|Wydziale Prawa]] [[Lwowski Uniwersytet Narodowy im. Iwana Franki|Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie]]<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Nowi profesorowie na Uniwersytecie lwowskim | czasopismo = [[Gazeta Lwowska (1810-1939)|Gazeta Lwowska]] | strony = 2 | data = Nr 245 z 24 października 1936 | url = http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=44597}}</ref>. W tym też roku został powołany na stanowisko zastępcy profesora na Wydziale Rolniczo-Leśnym Politechniki Lwowskiej, gdzie do wybuchu wojny wykładał ekonomię, politykę agrarną, prowadząc równocześnie zajęcia na uniwersytecie.
 
W okresie okupacji także czuł się pracownikiem Uniwersytetu uczestnicząc w tajnym nauczaniu na Wydziale Prawa. Powojenna działalność W. Stysia związana jest z Wrocławiem, gdzie na apel organizatorów Uniwersytetu przybywa w 1945 i obejmuje stanowisko kierownika katedry Ekonomii, z chwilą zaś powstania WSH- także katedrę w tej Uczelni. Ten okres obfituje w wydarzenia, które przyczyniają się zarówno do wzlotów jak załamań jego działalności. Najpierw należy odnotować jego społeczną działalność nad zagospodarowaniem Ziem Zachodnich. Wówczas pracował aktywnie w Radzie Naukowej dla Zagadnień Ziem Odzyskanych, na posiedzeniach której prezentował własne koncepcje osadnictwa i ustroju obszarów wiejskich.Jako działacz społeczny nie poprzestawał na głoszeniu swych poglądów i teoretycznym ich uzasadnianiu- jeździł w strony dzieciństwa i ściągał w okolice Wrocławia rodziny chłopskie, którym pomagał osiedlić się i wraz z którymi organizował według własnej koncepcji spółdzielnie osadniczo-parcelacyjne. Kiedy jednak w 1948 r przyjęto kurs na kolektywizację rolnictwa wgwedług wzoru Radzieckiego poglądy Stysia okazały się nie do pogodzenia. Krytyczne wypowiedzi tego uczonego o kolektywizacji wsi doprowadziły do serii dyskryminacyjnych posunięć - odwołania z funkcji kierownika katedry ekonomii i odsunięcia od zajęć dydaktycznych w tej dyscypliny oraz przeniesienia go do katedry historii. Oznaczało to załamanie się działalności tego uczonego na blisko 9 lat. Dopiero po październiku 1956 r dyskryminacja jego osłabła. Na krótko nastąpił okres wielu satysfakcji życiowych. W styczniu 1957 wrócił na stanowiska kierownicze w katedrach ekonomii na Uniwersytecie i WSE. Został też pierwszym wybieralnym rektorem WSE i laureatem nagrody miasta Wrocławia, został też odznaczony Krzyżem Oficerskim [[Order Odrodzenia Polski|Orderu Odrodzenia Polski]]. W roku 1958 otrzymał nominację na profesora zwyczajnego. W roku 1959 wyszło drukiem jego obszerne dzieło pt. „Współzależność rozwoju rodziny chłopskiej i jej gospodarstwa”. Został prezesem Oddziału Wrocławskiego i członkiem Zarządu Głównego PTE. Dwukrotnie wyjeżdżał do Londynu i innych ośrodków Anglii, wygłaszał tam referaty oparte na własnych badaniach. W 1959 powtórnie został wybrany rektorem WSE, ale wybór ten nie zyskał już akceptacji ministra szkolnictwa wyższego. Oznaczało to, że kraj nasz wszedł już w okres odwrotu od reform ustrojowych zapowiadanych po pierwszym buncie poznańskich robotników w 1956 roku.
 
Działalność naukowo-badawcza Stysia obejmuje blisko 30-letni okres, licząc od ukazania się pierwszej jego publikacji w [[1931]] do ostatnich chwil jego życia w [[1960]] roku. W tym przedziale czasowym, z wyłączenie lat II wojny światowej, napisał i opublikował 68 prac naukowych, referatów i wypowiedzi w dyskusjach.