Howlin’ Wolf: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 15 725 bajtów ,  6 lat temu
m
Wycofano edycje użytkownika 79.188.92.173 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to Andrzei111.
Nie podano opisu zmian
Znaczniki: VisualEditor usuwanie dużej ilości tekstu (filtr nadużyć)
m (Wycofano edycje użytkownika 79.188.92.173 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to Andrzei111.)
|www = http://members.aol.com/olandem/vu.html
}}
'''Howlin’ Wolf''', właśc. '''Chester Arthur Burnett''' (ur. [[10 czerwca]] [[1910]], zm. [[10 stycznia]] [[1976]]) – amerykański bluesman związany z [[blues chicagowski|bluesem chicagowskim]].
 
== Życie i działalność ==
=== Początki ===
Chester Arthur Burnett<ref>Został tak nazwany na cześć prezydenta [[Stany Zjednoczone|USA]].</ref> urodził się 10 czerwca 1910 r., najpewniej w West Point w [[Hrabstwo Clay (Missisipi)|hrabstwie Clay]] w stanie [[Missisipi]]. Rodzina rolnicza (ojciec Dock Burnett i matka Gertrude mieli 6 dzieci), przenosiła się z miejsca na miejsce, dlatego bardzo mało wiadomo o jego wczesnych latach życia.
 
Jako młody, wysoki i mocnej budowy chłopiec, śpiewał w chórze Life Board Babtist Church w [[Aberdeen (Missisipi)|Aberdeen]] w stanie Missisipi. Mieszkali także na plantacji Young & Myers w Ruleville w tym samym stanie. Od 1923 r. pracował zarobkowo w różnych barach, jadłodajniach, smażalniach ryb i spelunkach ([[slang]] [[bluesman|juke]]) w rejonie Drew, Cleveland, Penton, West Point i Ruleville w Missisipi. Od 1928 do początku 1930 r. rodzina przebywała na plantacji Nata Phillipsa w miejscowości Twist w stanie [[Arkansas]].
 
W wieku 18 lat (1928 r.) Chester otrzymał gitarę. Jego pierwszym idolem był bluesman [[Charley Patton]], który w tym czasie przebywał w okolicy plantacji, na której pracował Wolf. Zgłosił się więc do Pattona i poprosił go o lekcje gry. Patton wyraził zgodę i nauczył go jednego ze swoich najsłynniejszych utworów „Stone Poney Blues”. Zachęciło to Wolfa do dalszej nauki, gdyż zobaczył, że grając i śpiewając bluesa, można sobie dorobić. Uczył się także grać na harmonijce ustnej. Jego nauczycielem był niejaki ''Rice'', czyli Aleck Miller (bardziej znany jako [[Sonny Boy Williamson II]]), który starał się o rękę jego siostry<ref>W latach 30. Mary była jego pierwszą żoną.</ref> Przez jakiś czas, w połowie lat 30., wędrowali i występowali razem z [[Robert Johnson|Robertem Johnsonem]], potem także z [[Texas Alexander|Texasem Alexandrem]] i innymi bluesmanami. Johnson, chociaż w wieku Chestera (Rice był od nich starszy o ok. 10 lat), był już bardzo doświadczonym wędrownym bluesmanem i zachęcał ich do podjęcia samodzielnych wędrówek i występowania. Żaden z nich się jednak na to nie zdecydował.
 
Jeszcze jako 20-latek Chester czasami jeździł z ojcem do [[Memphis]] w stanie [[Tennessee]], gdzie bywał na koncertach słynnego [[jug band]]u [[Mississippi Sheiks]] prowadzonego przez jego sąsiadów, braci Armentera i [[Sam Chatmon|Sama Chatmonów]]. Idea zespołowego grania bardzo silnie oddziaływała na początkującego muzyka, ale nie przypuszczał, że zostanie kiedyś bluesmanem, bowiem czuł się rolnikiem.
 
W 1938 r. współpracował z bluesmanem [[Robert Lockwood|Robertem Lockwoodem]] i innymi lokalnymi bluesmanami w [[Memphis]]. Mimo swojego potężnego i imponującego wyglądu nie został wzięty do wojska. Dopiero gdy USA w 1941 r. włączyły się do [[II wojna światowa|II wojny światowej]] wojsko upomniało się o niego i służył w okolicy [[Seattle]] w stanie [[Waszyngton (stan)|Waszyngton]].
 
W latach 30. założył rodzinę. Jego żoną została siostra bluesmana [[Willie Brown|Williego Browna]].
 
Po wyjściu z wojska powrócił do ojca, jednak wkrótce zrozumiał, że najwyższa pora usamodzielnić się – miał 35 lat. Przeprowadził się więc do miasta Twist i zajął się pracą na roli. W 1945 r. przeniósł się do Penton, gdzie także był rolnikiem.
 
=== Bluesman ===
W 1946 r. zerwał z rolnictwem i założył swój pierwszy zespół, z którym występował w barach, knajpach i spelunkach w Lake Cummins w Missisipi. W 1947 r. występował w barach i knajpach w [[West Memphis]] w stanie Arkansas, gdzie zamieszkał. W 1948 r. wraz ze swoim zespołem wędrował i występował na południu USA. Był już wtedy żonaty z drugą i ostatnią żoną Lillie Handley, z którą miał syna i trzy córki.
 
Jego zespół stanowili nastoletni muzycy: gitarzysta Willie Johnson, perkusista Willie Steele i pianista William Johnson. Czasami dołączali do nich tacy bluesmani jak gitarzysta [[Matt Murphy]] i cały szereg bluesmanów grających na harmonijce; najsłynniejsi z nich to [[Junior Parker]] i [[James Cotton]].
 
W 1948 r. rozpoczął także pracę w lokalnym radiu KWEM jako [[DJ|dyskdżokej]], gdzie propagował różne style bluesa. Utrzymał tę pracę do 1952 r.
 
W 1951 r. wypatrzyli go łowcy talentów braci Biharich, którzy mieli w [[Los Angeles]] w [[Kalifornia|Kalifornii]] swoje firmy Modern i RPM, ale w Memphis ich człowiekiem był [[Sam Phillips]] prowadzący firmę Memphis Recording Service. 14 maja 1951 r. odbyła się w tym studiu pierwsza sesja nagraniowa Howlin’ Wolfa wraz ze jego zespołem: pianista [[Ike Turner]], gitarzysta Willie Johnson i perkusista Willie Steele<ref>Spotkać można także wersję jego nazwiska – Steel.</ref>. Plonem sesji stały się dwa słynne bluesy Wolfa: „Moanin’ at Midnight” oraz „How Many More Years”. Ponieważ Phillips miał kontrakt z firmą Chess z [[Chicago]], posłał jej te nagrania<ref>Ponieważ jednak był pracownikiem Biharich, pozwali oni Phillipsa do sądu. Wtedy Ike Turner na przenośnym sprzęcie nagrał Howlin’ Wolfa w jakimś pokoju, zatytułował utwór „Morning at Midnight” i posłał Biharim. We wrześniu 1951 r. Chess wydała „Moanin’ at Midnight”, a Biharowie „Morning at Midnight”. Oba utwory znalazły się na liście przebojów, ale oba wzajemnie zmniejszały swoją sprzedaż. Jednak Chess miała jeszcze „How Many More Years”, który wydany w listopadzie przyniósł Wolfowi sławę. Ostatecznie sędzia przyznał prawa do muzyki Wolfa firmie Chess.</ref>. W listopadzie 1951 r. Chess wydała utwór „How Many More Years”, który dotarł do 4 pozycji na rhythmandbluesowej liście przebojów pisma Billboard.
 
W 1952 r. firma Chess namówiła Wolfa na przeprowadzkę do Chicago, co było korzystne zarówno dla bluesmana, jak i dla firmy. Wolf mógł łatwo znaleźć pracę w klubach bluesowych, a Chess miała pod ręką bardzo obiecującego artystę. Ponieważ większość najlepszych muzyków chicagowskich była już związana kontraktami, a reszta nie chciała ryzykować grając z właściwie nieznanym bluesmanem, Wolf pojechał do West Memphis i przywiózł swoich muzyków, m.in. rewelacyjnego młodego gitarzystę [[Hubert Sumlin|Huberta Sumlina]] i swojego starego gitarzystę Williego Johnsona oraz [[James Cotton|Jamesa Cottona]].
 
Rozpoczął występować w klubach chicagowskich, takich jak Rock Bottom, Zanzibar, Sylvio’s Lounge, 708, Pepper’s itd.
 
W latach 1961–1964 występował w Europie w ramach [[American Folk Blues Festival]]. W 1964 r. podczas ostatniej tury koncertowej w ramach tego festiwalu, Wolf przyjechał do [[Warszawa|Warszawy]] i wystąpił na [[Jazz Jamboree]] w [[Sala Kongresowa|Sali Kongresowej]].
 
W 1966 r. wystąpił na [[Newport Folk Festival]].
 
W 1969 r. odbył tournée po Wielkiej Brytanii.
 
W 1970 r. zaczął występować przeciwko firmie Chess<ref>Właściwie przeciwko jej firmie wydawniczej Arc Music.</ref> pod zarzutem nie wypłacania pieniędzy należnych mu za prawa autorskie.
 
Na początku lat 70. przeszedł atak serca, a w 1973 r. uległ podczas tournée wypadkowi samochodowemu<ref>Siła uderzenia była tak duża, że ten 300-funtowy mężczyzna wyleciał przez przednią szybę z samochodu. Od tego wypadku zaczęły się jego problemy z nerkami, trwające już do końca życia.</ref> Występował dalej siedząc na krześle.
 
W 1972 r. otrzymał doktorat ''honoris causa'' Uniwersytetu Columbia w Chicago. W 1975 r. otrzymał nagrodę Festiwalu w Montreux za album ''Back Door Wolf''.
 
Zmarł w szpitalu dla weteranów podczas operacji na anewryzm<ref>Tak twierdzi Ed Ward. Sheldon Harris informuje, że zmarł na raka.</ref>.
 
== Krytyka i znaczenie ==
Na początku kariery największy wpływ wywarli na niego tacy czterej bluesmani jak [[Blind Lemon Jefferson]], [[Tommy Johnson]], [[Charley Patton]] i [[Sonny Boy Williamson II]]. Chociaż jako gitarzysta nigdy nie dorównał Jeffersonowi, Pattonowi i Johnsonowi, a jako harmonijkarz nie dorównał Williamsonowi, to główna jego siła tkwiła w charyzmatycznym wokalu. Operował głosem dynamicznie i potrafił szybko przejść z nastrojowego romantycznego wersu bluesa, do całkowicie agresywnego. Głos miał barwę ciemną, ale równocześnie był bardzo bogaty, dlatego jest natychmiast rozpoznawany. Nawet najbanalniejszy utwór potrafił uczynić ciekawym. Brzmiał dobrze zarówno w bluesach szybkich, jak i wolnych.
 
Swój artystyczny pseudonim wziął od bluesmana nazwiskiem J.T. ''Funny Papa'' Smith, który w 1930 r. nagrał ''Howling Wolf Blues'' w dwóch częściach. Jednak jego styl wykonawczy był zdecydowanie bardziej zwierzęcy od oryginalnego Howling Wolfa<ref>Francis Davis. The History of the Blues. s. 192.</ref>. Jego koncerty miały silny seksualny kontekst, zwłaszcza dzięki szczególnemu zachowaniu się Wolfa na scenie.
 
Oprócz własnych kompozycji, wykonywał znakomicie kompozycje [[Willie Dixon|Williego Dixona]], który pisał także dla [[Muddy Waters|Muddy’ego Watersa]]. Był jedynym bluesmanem w Chicago, który potrafił z nim rywalizować.
 
Dzięki swojemu znakomitemu zespołowi przyczynił się do ukształtowania brzmienia zarówno [[Blues chicagowski|bluesa chicagowskiego]], jak i współczesnego. Wywarł tym samym wielki wpływ na muzykę [[rock]]ową.
 
Pod jego wpływem znaleźli się [[Paul Butterfield Blues Band]], [[Cream]], [[Jimi Hendrix]]<ref>{{cytuj książkę|tytuł=[[Blues (album Jimiego Hendriksa)|Jimi Hendrix: Blues]] CD, książeczka-esej Jeffa Hannuscha|wydawca=[[Universal Music Group|MCA Records]], Experience Hendrix|język=en|rok=1994}}</ref>, [[John Fogerty]], [[Woodrow Adams]], [[Floyd Jones]], [[Johnny Shines]], [[Little Wolf]], [[The Yardbirds]], [[John Littlejohn]], [[The Rolling Stones]], [[Captain Beefheart]] i inni.
 
Został wprowadzony zarówno do ''[[Blues Hall of Fame]]'', jak i do ''[[Rock and Roll Hall of Fame]]''<ref>{{cytuj stronę| url = http://web.archive.org/web/20101002044854/http://digitaldreamdoor.com/pages/best_halloffame.html| tytuł = Rock ‘n’ Roll Hall of Fame Inductees 1986 – 2010|opublikowany = digitaldreamdoor.nutsie.com| język =en| data dostępu = 2012-05-27}}</ref>.
 
== Muzycy w jego zespołach (chronologicznie) ==
* [[Ike Turner]] – [[pianino]]
* [[Willie Johnson]] – [[gitara]]
* [[Willie Steele (muzyk)|Willie Steele]] – [[perkusja]]
* [[Sonny Boy Williamson II]] – [[harmonijka ustna|harmonijka]]
* [[James Cotton]] – harmonijka
* [[Albert Williams]] – pianino
* [[Calvin Newborn]] – gitara
* [[Tuff Green]] – [[kontrabas]]
* [[L.C Hubert]]? – pianino
* [[Bill Johnson (muzyk)|Bill Johnson]]? – pianino
* [[Walter Tang Smith]] – [[puzon]]
* [[Charles Taylor (muzyk)|Charles Taylor]] – [[saksofon tenorowy]]
* [[Otis Spann]] – pianino
* [[Lee Cooper]] – gitara
* [[Willie Dixon]] – kontrabas
* [[Fred Below]] – perkusja
* [[Jody Williams (muzyk)|Jody Williams]] – gitara
* [[Hubert Sumlin]] – gitara
* [[Earl Phillips]] – perkusja
* [[Hosea Lee Kennard]] – pianino
* [[Otis Smokey Smothers]] – gitara
* [[Adolph Billy Dockins]] – saksofon tenorowy
* [[Alfred Elkins]] – [[gitara basowa]]
* [[L.D. McGhee]] – gitara
* [[S.P. Leary]] – perkusja
* [[Abb Locke]] – saksofon tenorowy
* [[Abraham Smothers]] – gitara
* [[Johnny Jones]] – pianino
* [[Jimmy Rogers]] – gitara
* [[Sam Lay]] – perkusja
* [[Henry Gray]] – pianino
* [[J.T. Brown]] – saksofon tenorowy
* [[Jerome Arnold]] – gitara basowa
* [[Junior Blackman]] – perkusja
* [[Jarrett Gibson]] – saksofon
* [[Donald Hankins]] – saksofon
* [[Buddy Guy]] – gitara
* [[Jack Myers]] – gitara basowa
* [[Lafayette Leake]] – pianino
* [[Arnold Rogers]] – saksofon tenorowy
* [[Andrew Palmer]] – gitara basowa
* [[Sunnyland Slim]] – pianino
* [[Clifton James (muzyk)|Clifton James]] – perkusja
* [[Eddie Shaw]] – saksofon tenorowy
* [[Lee Eggleston]] – pianino
* [[Cassell Burrows]] – perkusja
* [[Donald Myrick]] – [[flet]]
* [[Gene Barge]] – saksofon tenorowy
* [[Phil Upchurch]] – gitara
* [[Roland Faulkner]] – gitara
* [[Pete Cosey]] – gitara
* [[Louis Satterfield]] – gitara basowa
* [[Morris Jennings]] – perkusja
* [[Jeff Carp]] – harmonijka
* [[Steve Winwood]] – [[organy Hammonda|organy]], pianino
* [[Ian Stewart (muzyk)|Ian Stewart]] – pianino
* [[Eric Clapton]] – gitara
* [[Klaus Voorman]] – gitara basowa
* [[Bill Wyman]] – gitara basowa, instrumenty perkusyjne
* [[Ringo Starr]] – perkusja
* [[Charlie Watts]] – perkusja
* [[Joe Miller]] – saksofon
* [[Jordan Sanke]] – saksofon
* [[Dennis Lansing]] – saksofon
* [[John Simon]] – pianino
* [[John Jerimiah]] – organy
* [[Sonny Thompson]] – pianino
* [[John Stocklin]] – gitara
* [[Bryce Robinson]] – gitara
* [[Bob Crowder]] – gitara basowa
* [[Tyrone Smith]] – perkusja
 
== Dyskografia ==
* ''Howlin’ for My Baby'' [Charly]
* ''The Wolf Is at Your Door''
* ''Live in Cambridge, Ma.,1966'' 2007
* ''The Definitive Collection'' 2007
* ''Howlin’ Wolf Goin’ Out'' – Live 2007
* ''A Night with Howlin’ Wolf'' 2007
* ''Howlin’ Rare Performances'' 2007
* ''Sittin’ on Top of the World'' 2007
* ''Memphis Days'' 2006
* ''Blues Classics'' 2006
* ''Blues Man'' 2006
* ''The Blues Anthology'' 2006
* ''Howlin’ Wolf in Concert'' 2005
* ''1952-1953'' 2004
* ''Sings the Blues'' [W.Bryt.] 2004
* ''Blue Note Revisited'' 2004
* ''The Best of Howlin’ Wolf'' [Master Classic] 2004
* ''The Best of…'' 2004
* ''Come Back Home'' 2004
* ''1951-1952'' 2003
* ''20th Century Masters: The Millennium...'' 2003
* ''The London Howlin’ Wolf Sessions: Deluxe Edition'' 2003
* ''Chicago Blue'' 2002
* ''Topdog/Underdog'' [Clean] 2002
* ''Moanin’ at Midnight: The Memphis Recordings'' 2002
* ''Wolf at Your Door'' [Arpeggio] 2001
* ''Smokestack Lightnin’: Live in Germany'' 1964 2001
* ''Electric Blues'' 2001
* ''Smokestack Lightning'' 2001
* ''Goin’ Down Slow'' 2000
* ''16 Classic Tracks'' 2000
* ''His Best Vol. 2'' 1999
* ''Masters'' 1998
* ''Rockin’ the Blues: Live in Germany'' 1998
* ''His Best'' 1997
* ''Bluesmaster'' 1996
* ''Highway 49 & Other Classics'' 1996
* ''Killing Floor'' 1996
* ''Live at Joe’s 1973'' 1995
* ''The Legendary Masters Series'' 1995
* ''Ain’t Gonna Be Your Dog: Chess Collectibles...'' 1994
* ''Howlin’ Wolf Rides Again'' 1993
* ''The Chess Box'' 1991
* ''The Memphis Days: Definitive Edition, Vol. 2'' 1990
* ''Cadillac Daddy: Memphis Recordings 1952'' 1989
* ''Memphis Days: Definitive Edition, Vol. 1'' 1989
* ''Change My Way'' 1975
* ''The Back Door Wolf'' 1973
* ''Live & Cookin’ at Alice’s Revisited'' 1972
* ''The London Howlin’ Wolf Sessions'' 1971
* ''The London Howlin’ Wolf Sessions'' [Bonus Tracks] 1971
* ''The Super Super Blues Band'' 1967 (Howlin’ Wolf, [[Muddy Waters]], [[Bo Diddley]])
* ''More Real Folk Blues'' 1967
* ''The Real Folk Blues/More Real Folk Blues'' 1966
* ''Live in Cambridge, 1966'' 1966
* ''The Real Folk Blues'' 1966
 
{{Przypisy}}
 
== Bibliografia ==
* Red. Pete Welding and Toby Byron. ''Bluesland. Portraits of Twelve major American Blues Masters''. Dutton Book. Nowy Jork, 1991 ISBN 0-525-93375-1.
* Sheldon Harris. ''Blues Who’s Who''. Da Capo Press. Nowy Jork, 1991. ISBN 0-306-80155-8.
* Francis Davis. ''The History of the Blues''. Hyperion. Nowy Jork, 1995 ISBN 0-7868-6052-9.
* Ed Ward. ''Chester Burnett: the Man Who Became the Wolf''.
 
{{Kontrola autorytatywna}}
 
{{SORTUJ:Wolf, Howlin'}}