Falkonet: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1947 bajtów ,  6 lat temu
dodanie informacji o użyciu w Polsce, źródła/przypisy
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
m (Bot: Przenoszę 18 linków interwiki do Wikidata, znajdziesz je teraz w zasobie d:q1054134)
(dodanie informacji o użyciu w Polsce, źródła/przypisy)
[[File:Falconet wrought iron 17th century (16424842933).jpg|thumb|250px|Falkonet z XVII w]]
'''Falkonet''' – małe [[działko]], rodzaj [[broń odprzodowa|broni odprzodowej]] z [[XVI wiek|XVI]] i [[XVII wiek|XVII]] wieku, umieszczane na burcie okrętu bądź na [[Kasztel (nadbudówka)|kasztelu]] (zazwyczaj na ruchomej, widlastej podstawie); stosowane głównie w czasie [[abordaż]]u. Na lądzie jako działko polowe piechoty lub w małych zameczkach. Był to rodzaj [[kolubryna|kolubryny]] (tzw. oktawa kolubryna), strzelającej kulami o [[wagomiar]]ze 1-3 funtów ([[Kaliber broni|kaliber]] 55–70 mm). Działko to w [[Polska|Polsce]] często było zwane sokolikiem lub śmigownicą. Ze względu na zastosowanie broń ta w Polsce często mylona jest z [[folgerz]]em, który był mniejszy, ale spełniał identyczne zadania.
 
== Użycie w powstaniu styczniowym ==
 
Prawdopodobnie ostatni raz Polacy używali tego typu działa w [[Powstanie styczniowe|powstaniu styczniowym]]. Używano wtedy polskiego określenia śmigownica. Zachowały się wspomnienia Aleksandra Zdanowicza o wykorzystaniu jednej śmigownicy 24 lutego 1863 w [[Bitwa pod Małogoszczem|bitwie pod Małogoszczem]]. Zdanowicz opisuje użycie tego działa w następujący sposób<ref>{{Cytuj|autor=Aleksander Zdanowicz|rozdział=Od Małogoszcza do Goszczy|tytuł=W czterdziestą rocznicę powstania styczniowego 1863-1903|data=1903|miejsce=Lwów|s=539-541|url=http://bc.mbpradom.pl/dlibra/docmetadata?id=16131&from=publication}}</ref> (pisownia oryginalna):
{{Cytat|wynioślejsze wzgórze pokryte lasem, na skraju którego dwa nasze działa i jedna długa śmigownica starem żelaztwem bezustannie pluły w oczy Moskalom}}
{{Cytat|Działa nasze celowane przez doświadczonych oficerów Dąbrowskiego z artylerii pruskiej i Wiercińskiego z artylerii moskiewskiej, dotkliwe szkody przynosiły Moskalom; za każdym strzałem widać było między nimi wielkie zamieszanie, mimo to pchano ich naprzód. Około godziny 4-tej już zabrakło amunicji, działa ucichły i tylko jeszcze śmigownica dała kilka strzałów.}}
{{Cytat|Wtedy bez komendy kosyniery chwycili za lawety i ściągnęli działa z pozycyi, powlekli do stawu i zatopili, gdyż nie było sposobu wyciągnąć ich na bardzo stromą górę, a innego przejścia nie było. Do śmigownicy zaprzęgli jedynego konia, który uszedł śmierci i dopomagając ciągnąć i popychając z tyłu, ocalili ją.}}
{{Cytat|Obrałem dobry kierunek, gdyż w wąwozie naprzeciwko zastałem Langiewicza i Jeziorańskiego wraz ze sztabem i około 300 ludzi – znalazła się tam i śmigownica, którą z radości uściskałem, jak starą przyjaciółkę.}}
 
== Zobacz też ==
* [[Folgerz]]
 
{{przypisy}}
 
== Bibliografia ==