Konstytucja weimarska: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 179 bajtów ,  5 lat temu
(drobne redakcyjne)
'''Konstytucja weimarska''' ({{w języku|de|Die Verfassung des Deutschen Reichs}} – Konstytucja Rzeszy Niemieckiej) – [[konstytucja]] niemiecka z [[11 sierpnia]] [[1919]] uchwalona przez rewolucyjne Zgromadzenie Narodowe. Zastąpiła [[Konstytucja Rzeszy Niemieckiej 1871|Konstytucję Rzeszy Niemieckiej]] z [[1871]].
 
== Kraje związkowe ==
[[Republika Weimarska|Rzesza Niemiecka]] po 1919 stała się [[republika|republiką]], a [[władza]] pochodziła bezpośrednio od narodu. Na obszar Rzeszy składało się 18 (początkowo 21) [[kraj związkowy|krajów związkowych]] z wyjątkiem terenów wyłączonych przez [[traktat wersalski]]. Były to:
* [[Anhalt]]
* [[Księstwo Lippe|Lippe]]
* [[Lubeka]]
* [[Wielkie Księstwo Meklemburgii-Schwerin|Meklemburgia-Schwerin]]
* [[Wielkie Księstwo Meklemburgii-Strelitz|Meklemburgia-Strelitz]]
* [[Oldenburg (kraina)|Oldenburg]]
* [[Prusy (kraj związkowy)|Prusy]]
 
== Po roku 1933 ==
Ustawa o pełnomocnictwach z 23 marca 1933 dozwalała rządowi Rzeszy<ref>Był to rząd koalicyjny i likwidacja partii innych niż [[Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników|NSDAP]] latem 1933 pozbawiała tę ustawę podstaw. Tamże.</ref> na wydawanie ustaw bez względu na brzmienie Konstytucji i bez konieczności uzyskiwania każdorazowej zgody Reichstagu. Ograniczenia były czysto formalne (zakaz likwidacji instytucji Reichstagu, Rady Rzeszy, rządu i prezydenta) i wkrótce zlekceważone. Radę Rzeszy rozwiązano 14 lutego 1934 wkrótce po ustawie z 30 stycznia 1934 o ''przejęciu suwerenności krajów przez Rzeszę'', latem tego roku połączono urzędy prezydenta i kanclerza. Pozostałe wymienione instytucje obradowały coraz rzadziej, Reichstag ostatni raz 26 kwietnia 1942, rząd zaprzestał posiedzeń 5 lutego 1938 od [[Afera Blomberga-Fritscha|afery Blomberga]] (podpisy ministrów pod uchwałami zbierano obiegiem), kluczowe decyzje kanclerz podejmował sam (czasem zlecając podpisanie ich dygnitarzom, jak szef [[Oberkommando der Wehrmacht|OKW]], [[Plan Czteroletni (III Rzesza)|pełnomocnik Planu Czteroletniego]] czy [[Reichskommissar für die Festigung deutschen Volkstums|Komisarz Rzeszy Umacniania Niemczyzny]]).
 
[[Ustawa zasadnicza Republiki Federalnej Niemiec]] w art. 140 przejęła z Konstytucji z 1919 art. 136 (wolność wyznania), 137 (zakaz religii urzędowej), 138 (gwarancje własności związków wyznaniowych i stowarzyszeń dobroczynnych), 139 (ustawowe regulowanie dni wolnych) i 141 (gwarancja dobrowolności obrzędów religijnych w siłach zbrojnych, zakładach karnych, szpitalach i innych zakładach publicznych).
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.documentarchiv.de/wr/wrv.html Die Verfassung des Deutschen Reichs ("Weimarer Reichsverfassung") vom 11.08.1919 in Volltext]
 
 
 
 
[[Kategoria:Wydarzenia 1919]]
43 539

edycji