Powstanie Żółtych Turbanów: Różnice pomiędzy wersjami

m
odlinkowanie dat
m (kat.)
m (odlinkowanie dat)
Główną przyczyną powstania był kryzys ekonomiczny państwa chińskiego, wywołany rozrostem korupcji i biurokracji na dworze cesarskim, związanych z wszechwładzą [[eunuch]]ów i intrygami wielkich rodów zwalczających się w dążeniu do objęcia regencji. Na ludność chłopską nakładano wysokie podatki. Nie będący w stanie spłacać ich chłopi tracili ziemię, a często także wolność na rzecz wielkich posiadaczy ziemskich.
 
W tej atmosferze w latach 70. zaczęły wybuchać liczne bunty chłopskie. Związane one były w dużej mierze z działalnością [[mesjanizm|mesjanistycznych]] [[sekta|sekt]] [[taoizm|taoistycznych]], z których największą była założona w [[142]] [[Taiping Dao]].
 
== Powstanie ==
W roku [[184]] doszło do wylewu [[Huang He]], co dało buntownikom bezpośredni pretekst do wystąpienia przeciwko władzy. Powstanie wybuchło w tym samym roku w zachodniej części prowincji [[Szantung|Shandong]]. Głównym dowódcą powstańców był [[Zhang Jiao]], charyzmatyczny uzdrowiciel, który zdołał zgromadzić wokół siebie kilkaset tysięcy chłopów. Powstanie było starannie przygotowane i walki szybko rozszerzyły się na cały Shandong, [[Hebei]] i [[Henan]].
 
Powstańcy nie mieli sprecyzowanych celów politycznych. Oddawali cześć bóstwu Huanglao, będącemu syntezą cesarza [[Huang Di|Huangdi]] i twórcy taoizmu [[Laozi]]. Przywódcy powstania głosili nadejście złotego okresu, w którym zapanuje pokój, powszechna równość i wspólnota dóbr. Z tego powodu po stronie powstańców nie opowiedzieli się prześladowani wówczas przez władzę [[konfucjanizm|konfucjaniści]], co przesądziło o upadku powstania.
 
Początkowo powstańcom udało odnieść się znaczne sukcesy, opanowując dużą część obszarów między rzekami [[Jangcy]] i [[Huang He]], jednak na skutek braku szerszego poparcia konfucjańskiego społeczeństwa i zdecydowanej kontrofensywie wojsk cesarskich, wspartych przez lokalne milicje właścicieli ziemskich, w [[189]] udało się rozbić główne siły powstańcze.
 
== Następstwa ==
Pomimo rozgromienia głównych sił Żółtych Turbanów w [[189]], rozproszone wojska powstańcze zdołały się szybko zreorganizować i w kolejnych latach wybuchały nieustannie nowe powstania, z których największym było wywołane przez taoistyczną sektę [[Wudoumi Dao]]. Walki z lokalnymi siłami powstańczymi ciągnęły się aż do [[205]].
 
Walki z niedobitkami Żółtych Turbanów zbiegły się w czasie z zamachem pałacowym w [[189]], w wyniku którego dokonano masakry eunuchów i osadzono na tronie małoletniego cesarza [[Han Xiandi|Xiana]]. W Chinach rozpoczęła się epoka walk pomiędzy dowódcami wojskowymi i najazdów barbarzyńskich, zakończona obaleniem dynastii Han w [[220]] i podziałem państwa (zob. [[Epoka Trzech Królestw]]).
 
== Zobacz też ==