Układ hamulcowy samochodu: Różnice pomiędzy wersjami

int.
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
(Wycofano ostatnią zmianę treści (wprowadzoną przez 37.47.2.164) i przywrócono wersję 45638455 autorstwa Tarabosh)
(int.)
'''Układ hamulcowy''' pojazdu to wszystkie elementy mające na celu zatrzymanie pojazdu będącego w ruchu a także utrzymanie go w miejscu np. na pochyłości.
[[Samochód]] zgodnie z przepisami musi być wyposażony w dwa układy hamulcowe:
* podstawowy (roboczy) – uruchamiany nogą poprzez naciśnięcie pedału hamulca. Hamowanie odbywa się tylko w czasie, gdy hamulec jest naciskany (układ monostabilny)
* dodatkowy (awaryjny; potocznie: ręczny) – hamulec ten służy głównie jako hamulec postojowy w celu zabezpieczenia pojazdu przed zjechaniem z miejsca postoju. W razie awarii hamulca podstawowego ma on za zadanie awaryjne wyhamowanie pojazdu. Hamulec awaryjny jest aktywowany, w zależności od rozwiązania, ręką lub nogą. Działa on od momentu włączenia aż do momentu jego wyłączenia (układ bistabilny).
 
Często w prostych układach (bez [[ABS (motoryzacja)|ABS]] czy systemów kontroli trakcji) stosuje się korektor siły hamowania zmniejszający siłę hamowania kół tylnych, gdy nacisk na koła tylne zmniejsza się.
 
Jednym z elementów układu hamowania jest [[pompa hamulcowa]]. Ma ona dwie sekcje (dwa tłoki w dwóch oddzielnych cylindrach) dla dwóch obwodów hamowania. Na pompie hamulcowej umieszczony jest zbiornik z [[płynem hamulcowym]]. W trakcie hamowania klocki hamulcowe ścierają się. Im bardziej klocki są zużyte tym bardziej są wysunięte tłoki w zaciskach hamulcowych. To z kolei powoduje zwiększenie pojemności układu hamulcowego i spadek poziomu płynu w zbiorniczku z płynem hamulcowym. Jest to zjawisko prawidłowe. Poziom płynu hamulcowego w zbiorniczku spada w miarę zużywania się klocków. Na podstawie poziomu płynu można szacować stan klocków, pod warunkiem, że płyn nie był uzupełniany. W nowych samochodach w zbiorniczku hamulcowym stosuje się czujnik poziomu cieczy. Czujnik ten uruchamia lampkę ostrzegawczą. Jeśli lampka zapali się w czasie jazdy, ale od czasu do czasu gaśnie, to najprawdopodobniej klocki są mocno zużyte i trzeba je wymienić. Drugą możliwością jest uszkodzony przewód hamulcowy. Wtedy pozostaje hamowanie jednym obwodem i zatrzymanie pojazdu w bezpiecznym miejscu. Trzeba pamiętać, że lampka sygnalizująca niski poziom płynu jest często uruchamiana także przez zaciągnięcie hamulca awaryjnego. Niektóre samochody posiadają klocki z wbudowanym lub dołączanym czujnikiem zużycia okładzin hamulcowych - wytarcie okładziny do pewnego poziomu, powoduje zwarcie obwodu i zaświecenie ostrzegawczej kontrolki. Czasem stosuje się w klockach specjalną warstwę [[okładzina cierna|okładziny ciernej]], która wydaje głośny pisk. Warstwa ta jest umieszczona w ostatniej części okładziny. Daje to efekt taki, że zużyte klocki piszczą zanim uszkodzeniu ulegną [[tarcza hamulcowa|tarcze]]. Ostatnim sygnałem, że trzeba wymienić klocki, jest hałas wydawany przez metalowe elementy całkowicie zużytych klocków trących o tarczę.
 
== Pneumatyczny układ hamulcowy ==
W [[przyczepa|przyczepach]] ciężkich, w pojazdach [[Samochód ciężarowy|ciężarowych]], a także [[pociąg|pociągach]] stosuje się układy hamulcowe pneumatyczne. Układ hamulcowy pneumatyczny utrzymuje wysokie ciśnienie w układzie. Hamulec pneumatyczny hamuje, gdy ciśnienie spada. Spadek ciśnienia następuje, gdy kierowca uruchamia hamulec, który uruchamia zawór pneumatyczny zmniejszający ciśnienie w układzie, co powoduje uruchomienie hamulców kół. Do podtrzymania ciśnienia w układzie hamulcowym służy [[sprężarka]] (najczęściej napędzana silnikiem pojazdu). Zaletą układu pneumatycznego jest to, że po zatrzymaniu silnika kierowca może jeszcze zatrzymać pojazd oraz przy zerwaniu przewodów pneumatycznych hamulec natychmiast zacznie działać i zatrzyma pojazd.
 
== Mechaniczny układ hamulcowy ==
W lekkich przyczepach czasem stosuje się [[hamulec najazdowy]] wytwarzający siłę hamowania na koła przyczepy, gdy przyczepa naciska na uchwyt hamulca, co ma miejsce, gdy samochód zwalnia.
 
== Włącznik światła stop ==
Włącznik [[Światło stop|światła STOP]] może być zrealizowany na dwa sposoby:
* Czujnik ciśnienia w układzie hydraulicznym zwierający styki, gdy ciśnienie wzrośnie.
* Wyłącznik krańcowy na pedale hamulca.