Kolorado (rzeka): Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 42 bajty ,  4 lata temu
usunięcie nieuźródłowionych edycji
(nieduże redakcyjne dla uczytelnienia)
(usunięcie nieuźródłowionych edycji)
| commons = Category:Colorado River
}}
'''Kolorado''', ([[język angielski|ang.]] ''Colorado River'', [[język hiszpański|hiszp.]] ''Río Colorado'') – rzeka w [[Ameryka Północna|Ameryce Północnej]]. Przepływa przez stany: [[Kolorado]], [[Utah]], [[Arizona]], [[Nevada]], [[Kalifornia]] oraz przez terytorium [[Meksyk]]u. Kończy się w [[Zatoka Kalifornijska|Zatoce Kalifornijskiej]] i należy do zlewiska [[Ocean Spokojny|Oceanu Spokojnego]] a w zasadzie dawniej rzeka Kolorado miała swoje ujście w Zatoce Kalifornijskiej, gdyż obecnie ze względu na ogromny pobór wody rzeka całkowicie wysycha i kończy swój bieg około 160 km przed swoim pierwotnym ujściem w okolicach Gadsden (USA), czyli w połowie drogi pomiędzy miejskością Yuma (USA) a San Luis Rio Colorado (Meksyk). Stanowi większą część zachodniej granicy Arizony i południowo-wschodniej Nevady, także na niewielkim odcinku [[granica amerykańsko-meksykańska|granicę USA i Meksyku]].
 
Długość Kolorado to 2330 kilometrów, a powierzchnia dorzecza wynosi 632 tysięcy km². Żeglowna jest na długości ok. 980 km. Źródła rzeki znajdują się w Górach Skalistych, a dawne ujście (obecnie całkowicie wyschnięte) w [[Zatoka Kalifornijska|Zatoce Kalifornijskiej]], gdzie wytworzyłatworzy się deltadeltę. ZeJej względugłówne nadopływy ogromnyto pobór[[San wodyJuan rzeka(dopływ całkowicieKolorado)|San wysychaJuan]], iMałe kończyKolorado, swój[[Gila biegRiver]], około[[Green 160River km(dopływ przedKolorado)|Green]]. swoimNa pierwotnymrzece ujściemznajduje wsię okolicachkilka Gadsdenzbiorników wodnych (największe: [[Mead (USAjezioro)|Mead]], czyli[[Powell w(jezioro)|Powell]]) połowiei drogielektrowni pomiędzywodnych. miejscowościąZe Yumazbiornika (USA)Havasu adoprowadza Sansię Luiswodę RioAkweduktem ColoradoKolorado (Meksyk).do Jej[[Los główneAngeles]] dopływy toi [[San Juan (dopływDiego]]. Kolorado)|San Juan]],zasila Małerównież Kolorado,system kanałów nawadniających [[GilaImperial RiverValley]], [[Green(dł. Riverok. (dopływ4700 Koloradokm). Średni roczny przepływ wody w rzece to 637 m³ na sekundę<ref name=NK>{{cytuj stronę|Green]]url= http://cadswes.colorado.edu/sites/default/files/PDF/Theses-PhD/Nowak-PhD.pdf | tytuł = Stochastic Streamflow Simulation at Interdecadal Time Scales and Implications to Water Resources Management in the Colorado River Basin | data dostępu = 4 marca 2014 | autor = Nowak, Kenneth C.| data = 2 kwietnia, 2012| praca = Center for Advanced Decision Support for Water and Environmental Systems | opublikowany = University of Colorado | język = en}}</ref>.
 
Na rzece znajduje się kilka zbiorników wodnych (największe: [[Mead (jezioro)|Mead]], [[Powell (jezioro)|Powell]]) i elektrowni wodnych. Ze zbiornika Havasu doprowadza się wodę Akweduktem Kolorado do [[Los Angeles]] i [[San Diego]]. Kolorado zasila również system kanałów nawadniających [[Imperial Valley]] (dł. ok. 4700 km). Średni roczny przepływ wody w rzece to 637 m³ na sekundę<ref name=NK>{{cytuj stronę|url= http://cadswes.colorado.edu/sites/default/files/PDF/Theses-PhD/Nowak-PhD.pdf | tytuł = Stochastic Streamflow Simulation at Interdecadal Time Scales and Implications to Water Resources Management in the Colorado River Basin | data dostępu = 4 marca 2014 | autor = Nowak, Kenneth C.| data = 2 kwietnia, 2012| praca = Center for Advanced Decision Support for Water and Environmental Systems | opublikowany = University of Colorado | język = en}}</ref>.
 
Jest znana z malowniczego [[Wielki Kanion Kolorado|Wielkiego Kanionu Kolorado]], który rzeka utworzyła przecinając [[Wyżyna Kolorado|Wyżynę Kolorado]]. Najbardziej malownicza część Wielkiego Kanionu o długości ok. 170 km stanowi od 1919 r. [[Park Narodowy Wielkiego Kanionu]].
27 913

edycji