Powstanie praskie: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 32 bajty ,  5 lat temu
kat., drobne merytoryczne
(linki zewnętrzne, poprawa linków, infobox, drobne merytoryczne)
(kat., drobne merytoryczne)
}}
[[Plik:Alois Kříž (1911–1947).jpg|thumb|240px|Niemiecki kolaborant [[Alois Kříž]] aresztowany w czasie powstania]]
'''Powstanie praskie''' ([[język czeski|czes.]] ''Pražské povstání'') – [[powstanie]] mieszkańcówludności [[Praga|Pragi]] przeciw administracji [[III Rzesza|niemieckiej]], oraz kolaboracyjnemu rządowi i administracji czeskiej trwające od 5 do 8 maja 1945. Powstanie praskie było częścią [[Powstanie majowe ludu czeskiego|powstania majowego ludu czeskiego]].
 
== Przebieg ==
Żywiołowe starcia ludności z wojskami okupacyjnymi, które rozpoczęły się w Pradze 4 maja, przeobraziły się w dniu następnym w ogólne powstanie kierowane przez [[Komunizm|komunistów]]. W stolicy [[Protektorat Czech i Moraw|Protektoratu Czech i Moraw]] rozgorzały zacięte walki, przy czym już pod koniec 7 maja sytuacja powstańców stała się krytyczna. 8 maja czołgi [[Narodowy socjalizm|hitlerowskie]] wtargnęły na ulice śródmieścia Pragi. Wobec takiej sytuacji [[Stawka Najwyższego Naczelnego Dowództwa]] [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]] zażądała od wszystkich wojsk maksymalnego zwiększenia tempa pościgu prowadzonego w ramach [[Operacja praska|operacji praskiej]].
 
Z godziny na godzinę sytuacja powstańców w Pradze stawała się katastrofalna. Pomocy [[Czesi|Czechom]] udzieliła dywizja [[Rosyjska Armia Wyzwoleńcza|Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej]] (ROA), lecz mimo tego [[Niemcy (naród)|Niemcy]] dławili powstanie błyskawicznie. Opanowali centrum miasta i rozpoczęli represje wobec powstańców i ludności. Do akcji wkroczyły [[Działo samobieżne|działa samobieżne]], [[Miotacz ognia|miotacze ognia]] i SS-mani z pobliskiego poligonu w [[Benešov]]ie tworzący ''[[Kampfgruppe Wallenstein]]''. Jednocześnie czołgi Armii Czerwonej i jej sojuszników zajęły [[Jaroměřice nad Rokytnou]] i [[Igława (miasto)|Igławę]] wieczorem 7 maja. Następnego dnia prawe skrzydło [[1 Front Ukraiński|1 Frontu Ukraińskiego]] wkroczyło na terytorium Czech na głębokość 40 km, zajęto tego samego dnia [[Drezno]]. Wieczorem Niemcy podjęli pertraktacje z powstańcami zakończone podpisaniem zawieszeniaukładu o zawieszeniu broni i zaczęli wycofywać się w stronę wojsk [[Stany Zjednoczone|amerykańskich]], wkraczających na ziemie czeskie od strony [[Bawaria|Bawarii]]. W nocy 9 maja pierwsze oddziały [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|sowieckie]] wkroczyły do Pragi. Atak na Pragę z wielu kierunków udaremnił wycofanie się większości sił [[Grupa Armii „Środek”|Grupy Armii „Środek”]]. Strach przed radzieckimi wojskami spowodował dalsze walki i przedzieranie się Niemców przez linie sowieckie do 11 maja. Z milionowej armii feldmarszałka [[Ferdinand Schörner|Schörnera]] do [[Amerykanie|Amerykanów]] dotarło tylko 140 tysięcy.
 
{{sekcja stub}}
* 1 Batalion [[Vládní vojsko|Wojsk Rządowych]]
* [[Czeskie Bataliony Porządkowo-Ochronne Żandarmerii i Policji Protektoratu]]
* 600 Dywizja Piechoty [[Rosyjska Armia Wyzwoleńcza|Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej]]
 
*Powstańców wsparła 600 Dywizja Piechoty [[Rosyjska Armia Wyzwoleńcza|Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej]].
'''Siły okupacyjne'''
 
'''SiłyNiemieckie siły okupacyjne'''
* [[Waffen-SS]], [[Schutzstaffel|SS]], [[Sicherheitspolizei|Sipo]], [[Sicherheitsdienst|SD]] i [[Ordnungspolizei|Orpo]]
* [[31 Ochotnicza Dywizja Grenadierów SS Böhmen und Mähren]]
* [[35 Dywizja Grenadierów Policji SS]]
* [[4 Pułk Grenadierów Pancernych SS „Der Führer”]]
* [[Wehrmacht]].
 
== Upamiętnienie ==
* {{YouTube|vbqLSyzS1lQ|Wyzwolenie Pragi}}
 
[[Kategoria:Historia Pragi]]
[[Kategoria:Powstanie majowe ludu czeskiego]]
[[Kategoria:Historia Pragi]]
[[Kategoria:Protektorat Czech i Moraw]]
[[Kategoria:Powstania antyhitlerowskie]]
[[Kategoria:Powstania w Europie|Praskie]]
16 264

edycje