Warsztat tkacki: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 18 bajtów ,  15 lat temu
m
→‎Rozwój konstrukcji: Ujednoznacznienie linku do wrzeciono
m (dr.)
m (→‎Rozwój konstrukcji: Ujednoznacznienie linku do wrzeciono)
Trudno określić datę powstania pierwszej tkaniny, ale prawdopodobnie pierwsze wyroby przypominające tkaniny powstawały już ponad 7500 lat temu. Warsztaty miały wówczas prymitywną formę. Były to dwa pionowe słupy, do których w górnej części przymocowana była pozioma belka. Do tej belki przywiązywano pasma [[skóra|skórzanych]] rzemieni, [[liana|lian]] lub [[łyko|łyka]], które stanowiły [[osnowa|osnowę]], obciążając je w dolnej części kamieniami. Pomiędzy tymi elementami przeplatano podobny materiał ([[wątek tkacki|wątek]]), uzyskując wyroby przypominające tkaninę. Poważną trudność sprawiało wprowadzanie wątku. Przeplatano wątek pod pierwszą nitką osnowy, następnie nad drugą, pod trzecią itd. Wątek przeplatany był więc pod nieparzystymi i nad parzystymi nitkami osnowy. W kierunku przeciwnym sposób przeplatania był odwracany i w ten sposób powstawała tkanina w najbardziej popularnym [[splot (tkactwo)|splocie]] [[splot płócienny|płóciennym]]. Wyroby te nie miały jednak wszystkich cech tkaniny, ponieważ ich długość ograniczona była do kilkudziesięciu centymetrów. Dopiero opanowanie przędzenia umożliwiło dalszy rozwój [[tkactwo|tkactwa]].
 
[[Przędzenie]] pierwotnie odbywało się ręcznie przy użyciu bardzo prymitywnych narzędzi: [[kądziel|kądzieli]] i [[wrzeciono (przędzalnictwo)|wrzeciona]]. Powstanie ok. [[XI]] wieku [[kołowrotek|kołowrotka]] pozwoliło przyspieszyć proces przędzenia i uzyskać [[przędza|przędzę]] lepszej jakości – bardziej równomierną. Opanowanie techniki przędzenia pozwoliło na wykonanie osnów o znacznej długości nawijanych na wał osnowowy, co z kolei umożliwiło tworzenie wyrobów mających już wszystkie cechy tkaniny.
 
Innym ułatwieniem było odkrycie tzw. [[bardko|bardka]]. Umożliwiało ono tworzenie przesmyku, a więc znacznie ułatwiało wprowadzanie wątku i przyspieszało proces tkania. Poprawił się również wygląd tkaniny. Na drewnianej konstrukcji (ramie) zamocowane były dwa wałki: na jednym była nawinięta osnowa, na drugim nawijano utworzoną tkaninę. Pomiędzy tymi wałkami umieszczone było bardko, przez które przewlekano nitki osnowy. Wątek przybijano najpierw cienką listwą, później wielozębnym grzebieniem. Tą techniką można było wykonywać wyroby o dość niewielkich wymiarach poprzecznych – taśmy. Szerokość uzyskiwanego wyrobu ograniczała konstrukcja bardka. Technikę tę stosuje się do dziś w produkcji wyrobów ludowych zwanych krajkami.