Orygenes: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 8 bajtów ,  4 lata temu
m
zamieniam magiczny ISBN na szablon
m (drobne redakcyjne)
m (zamieniam magiczny ISBN na szablon)
|www =
}}
'''Orygenes''' ([[greka|gr.]] {{grc|Ὠριγένης}}, ''Origenes'', ok. [[185]]-[[254]]) – jeden z najbardziej płodnych komentatorów [[Biblia|Pisma Świętego]] w epoce [[Ojcowie Kościoła|patrystycznej]]. Zajmował się, podobnie jak później [[Hieronim ze Strydonu]] ([[330]]-[[420]]), egzegezą krytyczną oraz literalną; egzegezę alegoryczną doprowadził do szczytu rozwoju<ref>Por.{{cytuj książkę | nazwisko = Crouzel SJ| imię = Henri | tytuł = Orygenes | wydawca = Homini | miejsce = Kraków | rok = 2004 | strony= 93| isbn=83-89598-05-1}}</ref>. W zasadniczy sposób przyczynił się do ukształtowania tradycji teologicznej [[Szkoła aleksandryjska (teologia)|Szkoły Aleksandryjskiej]]. Znany jest również jako twórca, odrzuconej później przez [[Magisterium Kościoła|Magisterium]], teorii [[preegzystencja|preegzystencji]] dusz<ref name="nazwa_1">''Wielka Historia Świata'', t.8, prac. zbior., wyd. Polskie Media Amer. Com, 2005, s. 303, {{ISBN |83-7425-033-X}}.</ref>. Był wykształcony filozoficznie; razem z [[Plotyn]]em studiował u [[Ammonios Sakkas|Amoniusza Sakkasa]]. Jest zaliczany do [[Ojcowie Kościoła|pisarzy starochrześcijańskich]], a także, mimo że niektóre jego teorie uznano za błędne, do [[Ojcowie Kościoła|Ojców Kościoła]].
 
== Życiorys ==
 
== Kontrowersje wobec nauczania Orygenesa ==
Fakt pojawienia się licznych głosów podających w wątpliwość ortodoksję niektórych wypowiedzi Orygenesa – zwłaszcza teorii preegzystencji dusz – nie umniejsza doniosłości jego pism. Orygenesa krytykował m.in. [[Metody z Olimpu]] (zm. [[311]]) i [[Epifaniusz z Salaminy]] ([[315]]-[[403]]). Kontrowersje obejmowały również jego poglądy na relacje Syna i Ojca. Według [[Focjusz I Wielki|Focjusza]] Orygenes ogromnie bluźni, twierdząc, że ''Syn został stworzony przez Ojca''. Zastrzeżenie krytyków budziła czasem sama erudycja Aleksandryjczyka, jego nacisk na poznanie rozumowe – św. Ireneusz np. wskazywał na niebezpieczeństwo rozumowania, które za wszelką cenę miało rozstrzygać to, czego nie rozstrzygnęła Ewangelia{{Fakt|data=2009-08}}. Bronili Orygenesa i przechowywali jego pisma [[Pamfil z Cezarei]] (zm. [[309]]) oraz [[Euzebiusz z Cezarei]]. Napisali też ''Obronę Orygenesa'', z której zachowała się jedynie I księga w tłumaczeniu Rufina (PG 17, 541-616). Wspomina o niej [[Sokrates Scholastyk]] w swej ''Historii Kościoła'' III,7<ref>''Orygenes zaś we wszystkich swoich dziełach uznaje prawdę, że Chrystus, kiedy stał się człowiekiem, otrzymał i duszę ludzką. W szczególności dziewiąty tom jego komentarzy do Księgi Rodzaju ukazuje tajemnicę tej prawdy wiary, kiedy to autor obszernie wywodzi, że Adam jest figurą Chrystusa, a Ewa — Kościoła. Zarówno święty Pamfil, jak i Euzebiusz, noszący przydomek jego syna, są wiarygodnymi świadkami tych twierdzeń. Obaj bowiem, wspólnymi siłami układając biografię Orygenesa i odpowiadając na zarzuty ze strony tych, którzy po wziąwszy jakieś uprzedzenie niechętnie odnosili się do mistrza, powiedzieli w sławnej jego apologii, że Orygenes nie podjął tych zagadnień jako pierwszy, lecz wyjaśnił mistyczną Tradycję Kościoła''. "Historia Kościoła", S. J. Kazikowski (przekład), Ewa Wipszycka (wstęp), Adam Ziółkowski (komentarz), PAX Warszawa 1986, s. 285. {{ISBN |83-211-0519-X}}.</ref>. Był to okres, kiedy wiele dogmatów nie zostało jeszcze sformułowanych przez [[Magisterium Kościoła|Magisterium]]; dokonano tego później, na wielkich [[sobór powszechny|soborach]]. Niektóre poglądy Orygenesa, na czele z teorią [[preegzystencja|preegzystencji]] dusz, zostały potępione w VI wieku na [[Sobór konstantynopolitański II|Soborze Konstantynopolskim II]] za rządów [[Justynian I Wielki|Justyniana]]<ref name="nazwa_1"/>.
 
== Główne dzieła nieegzegetyczne ==
1 171 162

edycje