Serbski Kościół Prawosławny: Różnice pomiędzy wersjami

m
zamieniam magiczny ISBN na szablon, są błędy cyfry kontrolnej
m (zamieniam magiczny ISBN na szablon, są błędy cyfry kontrolnej)
Po powstaniu w 1941 [[Niepodległe Państwo Chorwackie|Niezależnego Państwa Chorwackiego]] prawosławni Serbowie stali się ofiarami gwałtownych represji ze strony [[ustasze|chorwackich nacjonalistów]]. Kilku hierarchów Serbskiego Kościoła Prawosławnych (metropolita Dabaru i Bośni [[Piotr (Zimonjić)|Piotr]], metropolita Zagrzebia [[Dosyteusz (Vasić)|Dosyteusz]], biskup banjalucki [[Platon (Jovanović)|Platon]], biskup górnokarłowicki [[Sawa (Trlajić)|Sawa]]) zostało zamordowanych<ref name="kal189"/>. Władze chorwackie zainicjowały powstanie rozłamowego [[Chorwacki Kościół Prawosławny|Chorwackiego Kościoła Prawosławnego]], który działał do upadku Niezależnego Państwa Chorwackiego w 1945<ref>[http://www.spc.rs/sr/srpski_raskolnici_proslavljaju_ustase_kao_svestenomucenike Српски расколници прослављају усташе као свештеномученике]</ref>.
 
W socjalistycznej Jugosławii państwo i Kościół zostały oddzielone, zaś rola Patriarchatu Serbskiego w życiu społecznych gwałtownie spadła. Władze Jugosławii wymusiły powstanie [[Macedoński Kościół Prawosławny|autokefalicznego Kościoła prawosławnego w Macedonii]], którego kanoniczności nie uznał Serbski Kościół Prawosławny. Nigdy nie podjęły jednak próby całkowitej likwidacji Kościoła prawosławnego w kraju<ref name="com236"/> (prawosławni stanowili najliczniejszą grupę wyznaniową w wielowyznaniowej Jugosławii<ref name="kal189"/>). W pierwszych latach istnienia socjalistycznej Jugosławii Serbski Kościół Prawosławny cieszył się znaczną niezależnością. Do lat 70. wysokie urzędy w hierarchii cerkiewnej mogli piastować duchowni niebędący zwolennikami władz, jednak ich publiczne wystąpienia były ograniczane zarówno przez władze, jak i przez Synod Kościoła<ref name="zen">R. Zenderowski, ''Religia a tożsamość narodowa a nacjonalizm w Europie Środkowo-Wschodniej. Między etnicyzacją religii a sakralizacją etnosu (narodu)'', Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2011, {{ISBN |978-83-229-3150-0}}, s. 87-88.</ref>.
 
Od lat 80. XX wieku Serbski Kościół Prawosławny mógł prowadzić działalność duszpasterską w sposób nieskrępowany i ponownie silnie zaangażował się w życie publiczne, propagując m.in. idee serbskiego nacjonalizmu ([[świętosawie]])<ref>Gil D., ''Świętosawie a dzisiejsze oblicze kultury duchowej Serbów'' [w:] ''Przemiany w świadomości i kulturze duchowej narodów Jugosławii po 1991 roku'', Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1999, {{ISBN |83-223-1254-0}}, s.23</ref>. Był to wynik sojuszu między Cerkwią a tymi działaczami partyjnymi i państwowymi, którzy skłaniali się ku odrzuceniu jugoslawizmu na rzecz nacjonalizmu serbskiego, a zatem – zastąpienia komunizmu ideologią narodową opartą na prawosławiu<ref name="zen"/>. W teologii serbskiej dominującą pozycję przejęli zwolennicy i kontynuatorzy myśli biskupa [[Mikołaj (Velimirović)|Mikołaja (Velimirovicia)]] oraz mnicha [[Justyn (Popović)|Justyna (Popovicia)]], głoszący zdecydowaną krytykę materializmu, zachodnioeuropejskiego humanizmu, islamu i ruchu [[ekumenizm|ekumenicznego]], przedstawiający Kościół prawosławny jako nieodłączną część serbskiej tożsamości narodowej i zarazem moralny drogowskaz dla wszystkich Serbów<ref>{{cytuj książkę | autor = red. K. Parry| tytuł = The Blackwell Companion to Eastern Christianity| wydawca = Blackwell Publishing| miejsce = Victoria| rok = 2007| strony = 238| isbn = 978-0-631-23423-4}}</ref>. Pogląd ten dominował w myśli Kościoła w okresie wojen bałkańskich<ref>{{cytuj książkę | autor = red. K. Parry| tytuł = The Blackwell Companion to Eastern Christianity| wydawca = Blackwell Publishing| miejsce = Victoria| rok = 2007| strony = 246| isbn = 978-0-631-23423-4}}</ref>.
 
W okresie wojen bałkańskich (zwłaszcza [[wojna w Kosowie|wojny w Kosowie]]) Kościół poniósł znaczne straty materialne, tracąc szereg zniszczonych świątyń i klasztorów<ref name="com247"/>.
1 171 162

edycje