Wacław Ryka: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 149 bajtów ,  4 lata temu
m
(nowe hasło)
 
'''Wacław Ryka''' (ur. [[23 lipca]] [[1931]] we [[Lwów| Lwowie]], zm. [[20 maja]] [[1996]] w [[Park Narodowy Yellowstone |Parku Narodowym Yellowstone]], w USA) – [[Polska|polski]] [[petrografia|petrograf]], specjalista w zakresie petrografii skał magmowych i metamorficznych.
 
==Młodość==
Wojnę przeżył z rodziną we Lwowie. W latach [[1938]]-[[1945]] uczył się w szkole podstawowej (w latach [[1940]]-[[1941]] i [[1944]]-1945 w radzieckiej ''dziesięciolatce''). W 1945 został w ramach repatriacji przesiedlony wraz z rodziną do Krakowa, gdzie uczęszczał do IV Państwowego Gimnazjum i Liceum. W [[1950]] uzyskał maturę.
 
W [[1951]] rozpoczął studia na Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym [[AGHAkademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie|Akademii Górniczo-Hutniczej]], w Sekcji Petrografii. Wśród jego profesorów byli [[Antoni Gaweł]] i [[Marian Książkiewicz]]. W [[1956]] otrzymał dyplom magistra na podstawie pracy ''Opracowanie [[diabaz]]ów okolic [[Bardo|Barda]]''.
 
==Praca==
W sierpniu 1956 rozpoczął pracę w Zakładzie Petrografii [[Państwowy Instytut Geologiczny|Instytutu Geologicznego]] w Warszawie. W [[1957]] został asystentem, w [[1958]] – starszym asystentem i w [[1960]] – adiunktem. W [[1961]] uzyskał stopień doktora nauk przyrodniczych w oparciu o rozprawę ''Zjawiska [[metamorfizm]]u w obrzeżeniu płyty wschodnioeuropejskiej'', wykonaną w Instytucie Geologicznym pod kierunkiem [[Antoni Łaszkiewicz|Antoniego Łaszkiewicza]]. W tym samym roku został kierownikiem Pracowni Skał Krystalicznych. W [[1969]] habilitowal się na podstawie rozprawy ''[[Charnockity|Czarnokity]] z Podlasia'', recenzowanej przez Antoniego Gawła, Antoniego Łaszkiewicza i [[Kazimierz Smulikowski|Kazimierza Smulikowskiego]]. W [[1970]] został mianowany samodzielnym pracownikiem naukowo-badawczym, a w [[1973]] – docentem. W [[1976]] otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego nauk przyrodniczych.
 
Od października do grudnia 1976 był kierownikiem Zakładu Złóż Rud Metali IG. W grudniu 1976 został kierownikiem Pracowni Petrografii i Geochemii Skał Magmowych i Metamorficznych. W maju [[1981]] objął stanowisko Zastępcy Dyrektora ds. Geologii Podstawowej Instytutu Geologicznego. 23 grudnia 1981 powierzono mu pełnienie obowiązków Dyrektora tej jednostki, a nominację na to stanowisko otrzymał 17 sierpnia [[1982]].
Początkowo zajmował się geologią i petrografią diabazów świętokrzyskich. Następnie przez wiele lat opracowywał petrografię, mineralogię i geochemię podłoża krystalicznego północno-wschodniej Polski. Wyniki tych badań, wraz z opracowaniami innych geologów i geofizyków, stanowiły podstawę konstrukcji mapy geologicznej stropu skał podłoża krystalicznego NE Polski w skali 1: 200 000. Podsumowaniem tych prac był ''Atlas geologiczny podłoża krystalicznego polskiej części platformy wschodnioeuropejskiej'', opracowany wraz ze [[Stanisław Kubicki|Stanisławem Kubickim]]. Za opracowanie tego ''Atlasu'' otrzymał w [[1986]] zespołową Nagrodę Państwową II stopnia.
 
Badania podłoża krystalicznego skierowały jego uwagę na występujące tam masywy magmowe i ich złożową perspektywiczność. M.in. w ełckim masywie [[sjenit]]owym stwierdzono występowanie [[pierwiastkiMetale ziem rzadkich|pierwiastków ziem rzadkich]], wskazano na możliwość występowania [[karbonatytKarbonatyty|karbonatytów]]ów w masywie [[Tajno]], a także na perspektywiczność obrzeżenia masywu suwalskiego w zakresie występowania złóż [[wanad]]onośnych rud [[tytanTytan (pierwiastek)|tytanowo]]owo-[[magnetyt]]owych. Efektem tych badań były opracowania monograficzne masywów [[Tajno|Tajna]], [[Ełk]]u i [[Suwałki|Suwałk]].
 
Wacław Ryka badał również [[perm]]skie [[skały wylewne]] monokliny przedsudeckiej i nadbałtyckiej części Pomorza Zachodniego, a także [[diabaz]]y i [[lamprofir]]y północno-wschodniego obrzeżenia Górnośląskiego Zagłębia Węglowego.
==Odznaczenia i Nagrody==
*I Nagroda im. Karola Bohdanowicza (1970).
*[[Krzyż Zasługi|Złoty Krzyż Zasługi]] (1974).
*[[Order Odrodzenia Polski|Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]] (1979).
*Złota Odznaka ''Zasłużony dla Geologii Polskiej'' (1980).
*Odznaka ''Zasłużony dla Siarkopolu'' (1983).
15 733

edycje