Kultura helladzka: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 7 bajtów ,  5 lat temu
m
lit.
m (MalarzBOT: {{Main}} jest redirectem {{Osobny artykuł}})
m (lit.)
 
== Periodyzacja i chronologia ==
Periodyzacja i chronologia kultury helladzkiej jest rozszerzeniem systemu stworzonego przez [[Arthur Evans|Arthura Evansa]] dla [[kultura minojska|kultury minojskiej]] występującej na Krecie. Rozszerzenia tego dokonali Carl Blegen i Alan Wallace dzieląc okres istnienia kultury helladzkiej na trzy okresy: wczesny, średni, późny (od angielskich nazw oznaczane skrótowo: EH, MH, LH), z których każdy dzieli się na trzy podokresy (oznaczane I, II, III), a te jeszcze na mniejsze jednostki zależnie od potrzeb.{{odn|Ziółkowski|2009|s=180-181}}. Obok tego podziału wyróżnia się także kultury archeologiczne nazwane od ich cech charakterystycznych, lub miejsca odkrycia.
 
=== Tabela chronologiczna ===
| '''MM IA''' 2000-1925 || '''MH I''' 2000-1900 || '''MC I''' || '''V''' 2000-1900
|-
| '''MM IB''' 1925-1850/1675 || || ||
|-
| '''MM II''' 1850-1675<ref>ślady ceramiczne fazy MM II występują przede wszystkim w pałacach i sanktuariach, na innych stanowiskach jest jej brak</ref>|| '''MH II''' 1900-1700 || '''MC II''' || '''VIa-c''' 1900-1600
| '''MM IIIA''' 1675-1630 || '''MH III''' 1700-1600 || '''MC III''' ||
|-
| '''MM IIIB''' 1630-1600 || || ||
|-
| colspan=2| '''Późny brąz''' || colspan=2 | '''1600(1700)-1075/1050'''
| '''LM IA''' 1600-1500 || '''LH I''' 1600-1500 || '''LC I''' 1600-1450 || '''VId''' 1600-1500
|-
| '''LM IB''' 1500-1450 || '''LH IIA''' 1500-1450 || || '''VIe''' 1500-1400
|-
| '''LM II''' 1450-1400 || '''LH IIB''' 1450-1400 || '''LC II''' 1450-1400 ||
| '''LM IIIA1''' 1400-1365 || '''LH IIIA1''' 1400-1365 || '''LC III''' od 1400 || '''VIf-g''' 1400-1300
|-
| '''LM IIIA2''' 1365-1330 || '''LH IIIA2''' 1365-1330 || || '''VIh''' 1300-1250
|-
| '''LM IIIB1''' 1330-1225 || '''LH IIIB1''' 1330-1225 || || '''VIIa''' 1250-1180
|-
| '''LM IIIB2''' 1225-1220 || '''LH IIIB2''' 1225-1220 || ||
|-
| '''LM IIIC''' 1200-1100 || '''LH IIIC''' 1200-1100 || || '''VIIb-c''' 1180-1050
|}
 
== Wczesna epoka brązu (ok. 3100-2000 p.n.e.) ==
Liczniejsze ślady archelogicznearcheologiczne pojawiają się w Grecji kontynentalnej dopiero w okresie EHIIA, kiedy to tzw. [[kultura Korakou]] rozwinęła się głównie w [[Argolida|Argolidzie]], [[Attyka (kraina historyczna)|Attyce]], [[Beocja|Beocji]] i na [[Eubea|Eubei]]. Są to ślady budowli, pochówków i używania metali (pochodzących głównie z góry Laureion w Attyce) oraz kontaktów z Kretą i wyspami Morza Egejskiego. Osadnictwo było gęste lecz osady niewielkie.{{odn|Ziółkowski|2009|s=185}}.
 
W II połowie okresu EHIIB w Grecji pojawiła się [[kultura Lefkandi I]], przyniesiona przez przybyszy z Azji Mniejszej. Jej cechami charakterystycznymi była toczona na kole [[ceramika]] i nowy typ budowli - [[megaron]]. Jej wyrażnewyraźne ślady odnajdujemy na Eubei i w Beocji, w innych miejscach jej produkty pojawiają się jako przedmiot handlu.{{odn|Ziółkowski|2009|s=185}}.
 
Okres EHIII to, podobnie jak na całym Bliskim Wschodzie, czas kryzysu. Większość Grecji zajęła wtedy [[kultura Tirynsu]] bardziej prymitywna i uboga niż Korakou-Lefkandi I. Nastąpił spadek zaludnienia i liczby osad.{{odn|Ziółkowski|2009|s=186}}{{odn|Ziółkowski|2009|s=260}}.
 
== Średnia epoka brązu (ok. 2000-1600 p.n.e.)==
W okresach MHI i MHII utrzymywała się sytuacja niskiego zaludnienia i ubogiej kultury. Wyjątek stanowiła osada kultury Korakou - Kolonna na [[Egina (wyspa)|Eginie]], która nie popadła w kryzys, zbudowała mocne fortyfikacje i utrzymywała szerokie kontakty handlowe z kontynentem i wyspami. Być może to Egina była źródłem wzorów kulturowych dla nowej fazy rozwoju w Grecji, rozpoznawanej przez pojawienie się bogatych i okazałych [[Grobowiec szybowy|grobów szybowych]], w których znaleziono liczną broń. Był to początek cywilizacji mykeńskiej.{{odn|Ziółkowski|2009|s=260-262}}.
 
== Cywilizacja mykeńska ==
36 230

edycji