Teodycea: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 9 bajtów ,  5 lat temu
drobne techniczne
(drobne techniczne)
{{dopracować|źródła= 2011-12}}
'''Teodycea''' to gałąź [[teologia|teologii]] zajmująca się problemem jak pogodzić istnienie [[dobro|dobrego]], miłosiernego [[Bóg|Boga]] z istnieniem [[zło|zła]].
 
Termin ten pochodzi od greckiego ''Théos'' (bóg) i ''diké'' (słuszny, sprawiedliwy), można go tłumaczyć dwojako: albo jako "oddanie sprawiedliwości Bogu", albo "sprawiedliwość Boga". Słowa tego po raz pierwszy w 1710 roku użył niemiecki filozof [[Gottfried Wilhelm Leibniz|Gottfried Leibniz]] w pracy zatytułowanej ''Théodicée sur la bonté de Dieu, la liberté de l'homme et l'origine du mal'' ("Teodycea o dobroci Boga, wolności człowieka i pochodzeniu zła") poświęconej obronie sprawiedliwości Bożej w odpowiedzi na zarzuty przeciw istnieniu Opatrzności oparte na stwierdzeniu zła w świecie. Swoją pracę Leibniz głównie skierował polemicznie przeciw sceptykom hugenockim i wolnomyślicielom, na czele z [[Pierre Bayle|Pierrem Baylem]], który wydał swój "Słownik historyczny i krytyczny" w 1697, a powiększył w drugim wydaniu w 1702 korzystając z protestanckiej tolerancji w Holandii.
 
== Teodycea [[Gottfried Wilhelm Leibniz|Leibniza]] ==
* Żyjemy w najlepszym z możliwych światów.
* Jednym z objawów doskonałości świata jest istniejąca w nim wolność. Bez wolności nie byłoby zła, ale mimo to świat byłby gorszy.
* Wątpimy w to, bo nie dysponujemy boskim oglądem całości.
 
Teodycea to zwrócenie sprawiedliwości Bogu. Leibniz zastanawia się, dlaczego na świecie jest tyle zła, skoro został on stworzony przez doskonałego i dobrego Boga? Najpierw jednak próbuje dociec, czym jest zło, a czym dobro: ''„SpytajmySpytajmy najpierw, skąd zło pochodzi? Si Deus est, unde malum? Si non est, unde bonum?''” [Jeśli jest Bóg, to skąd się wzięło zło? Jeśli go nie ma, to skąd dobro?]”''. Leibniz odcina się od twierdzenia starożytnych filozofów, którzy pochodzenia zła upatrywali w [[materia (filozofia)|materii]]. Według nich to z niej Bóg, czy też [[Demiurg]] stworzył, a raczej wykreował, zbudował nasz świat. Materia nie była więc przez niego stworzona i od niego zależna – stąd też zły pierwiastek.
 
Jednak skoro [[chrześcijaństwo|religia chrześcijańska]] w Bogu znalazła źródło stworzenia, to jakie jest pochodzenie zła? Leibniz tworzy pojęcie niedoskonałości pierwotnej, tkwiącej w stworzeniu. Logicznie rozumując, to, co stworzone przez doskonałego Boga nie może być również doskonałe, ponieważ stałoby się mu równe. Według Leibniza niedoskonałość pierwotna wyprzedza również [[grzech]], świat był niedoskonały także przed jego popełnieniem, ponieważ ''„to, co stworzone, jest ze swej istoty ograniczone. A stąd wynika, że nie jest ono zdolne widzieć wszystkiego i że może się mylić oraz popełniać inne błędy”''.
Leibniz posługuje się bardzo barwnym porównaniem, mówiąc o Bogu jako o rzeźbiarzu. Artysta ów jest doskonały, potężny i doskonale wie, jakie powinno być jego dzieło. Blok marmuru nie jest doskonały, ale pod dłutem rzeźbiarza staje się czymś, co jest możliwie najpiękniejszym. Powstała rzeźba – świat zawiera w sobie zło, zarówno fizyczne, jak i moralne. Ale jest to sposób na uniknięcie jeszcze większego zła. Co jest tym gorszym złem? Nietrafny wybór Boga, wybranie czegoś innego niż tego, co wybrał. Powstanie świata, który nie jest najlepszym z możliwych.
 
== Inne teodycee ==
* Cierpienie jest konsekwencją grzechu.
* Cierpienie daje okazję do moralnego doskonalenia się.
* Zło jest funkcją zawężonego poznania; to co wydaje się nam złe, brzydkie czy wstrętne, w miarę poszerzania pola widzenia zajmuje swoje coraz bardziej sensowne miejsce, nabiera znaczącego kształtu i wreszcie staje się zrozumiałą częścią większego obrazu rzeczy. Na przykład jeden centymetr kwadratowy dywanu może się wydawać brudną plamką, ale im większy kawałek dywanu zobaczymy, tym więcej sensu a nawet piękna i nieodzowności początkowego fragmentu będziemy w stanie doświadczyć.
 
== Zobacz też ==
 
* [[ateizm]]
* [[wolna wola]]
* [[dualizm (religia)]]
 
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.teodice.com Teodice.com] {{lang|en}}
 
[[Kategoria:Teologia]]
117 892

edycje