Fez (czapka): Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 336 bajtów ,  4 lata temu
usunięto pustosłowie/wyrażenia zwodnicze, poprawiono linki
(poprawiono polszczyznę ("z fezem" to pod pachą, a na głowie - w fezie), interpunkcję, usunięto źródłową bzdurę z bibliografii)
(usunięto pustosłowie/wyrażenia zwodnicze, poprawiono linki)
{{Dopracować|źródła=2011-04}}
[[Plik:Bedouin man with Fez.jpg|thumb|Młody [[Beduin]] w fezie]]
'''Fez''' (arab. ''tarbusz'' lub ''szaszijja'') – nakrycie głowy o kształcie przypominającym ścięty stożek, wykonane z bordowego [[filc]]u i ozdobione czarnym frędzlem. Występują odmiany tego nakrycia głowy w innych kolorach i nieco zmodyfikowanych kształtach. Noszą je mężczyźni głównie w krajach muzułmańskich: poza Bliskim i Środkowym Wschodem, w Pakistanie, Sri Lance, Indonezji i Malezji. Nazwa stosowana najczęściej w języku polskim pochodzi od marokańskiego miasta [[Fez]], gdzie produkowano je co najmniej od [[XVIII wiek]]u.
 
Kojarzony jest jednak głównie z Imperium Osmańskim, gdzie został wprowadzony urzędowo przez sułtana Mahmuda II ([[1808]]-[[1839]]) w związku z europeizacją ubioru. Wprowadzenie nakrycia głowy z daszkiem lub rondem byłoby w kraju muzułmańskim o tyle niepraktyczne, że przeszkadzałoby w wykonaniu [[Prostracja (religia)|prostracji]] (sadżda) w czasie modlitwy. Nakrycia głowy o kształcie podobnym do fezu były znane już wcześniej w Grecji oraz wśród Słowian na Bałkanach. Fezy przyjęły się przede wszystkim w wojsku i administracji państwowej. Z początku noszono je niechętnie, z czasem stały się symbolem dostojeństwa. Świadczy o tym np. zwrot w dialekcie syryjskim ''alajja tarbusz''(„mam głowę nie od parady”). Na grobach na obszarze całego Imperium Osmańskiego umieszczano nakrycia głowy, które symbolizowały przynależność zmarłego do klasy społecznej lub grupy zawodowej. W języku tureckim zwrot ''şapka giymek'' („wkładać kapelusz”), oznacza mniej więcej to samo, co polskie „stroić się w cudze piórka”. W 1925 noszenie fezów zostało zakazane w Turcji przez prezydenta - paszę Mustafa Kemala (od 1935 roku Kemal Atatürk), również w ramach odrzucania osmańskiej przeszłości i ku wielkiej rozpaczy miejscowej ludności. Do polszczyzny trafiło określenie fezu – ''turecka czapeczka''. Jest to określenie błędne, gdyż odrzucenie fezu było widomym znakiem akceptacji ideologii świeckiego, europejskiego z założeniach narodu.
{{Commonscat|Fez|Fez}}
'''Fez''' (arab. ''tarbusz'' lub ''szaszijja'') – nakrycie głowy ow kształcie przypominającymściętego ścięty stożekstożka, zazwyczaj wykonane z bordowego [[filc]]u i ozdobione czarnym [[frędzla|frędzlem]]. Występują odmianyjego tego nakrycia głowyodmiany w innych kolorachbarwach i nieco zmodyfikowanych kształtach. Noszą je mężczyźni głównie w krajach muzułmańskich: poza Bliskim i Środkowym Wschodem, w Pakistanie, Sri Lance, Indonezji i Malezji. Nazwa stosowana najczęściej w języku polskim pochodzi od marokańskiego miasta [[Fez]], gdzie produkowano je co najmniej od [[XVIII wiek]]u. W polszczyźnie spotykane jest też określenie fezu jako ''tureckiej czapeczki''.
 
KojarzonyFez kojarzony jest jednak głównie z [[Imperium Osmańskie|Imperium Osmańskim]], gdzie został wprowadzony urzędowo przez sułtana Mahmuda[[Mahmud II|Mahmuda ([[1808II]]-[[1839]]) w związku z europeizacją ubioru. Wprowadzenie nakrycia głowy z daszkiem lub rondem byłoby w kraju muzułmańskim o tyle niepraktyczne, że przeszkadzałoby wprzy wykonaniuwykonywaniu [[Prostracja (religia)|prostracji]] (''sadżda'') w czasiepodczas modlitwy. Nakrycia głowy o kształcie podobnym do fezu były znane jednak już wcześniej w Grecji oraz wśród Słowian na Bałkanach. FezyW Turcji fezy przyjęły się przede wszystkim w wojsku i administracji państwowej. Z początku noszono je niechętnie, z czasem stały się symbolem dostojeństwa. Świadczy o tym np. arabski zwrot używany w dialekcie syryjskim ''alajja tarbusz''(„mam głowę nie od parady”). Na grobach na obszarze całego Imperium Osmańskiego umieszczano nakrycia głowy, które symbolizowały przynależność zmarłego do klasy społecznej lub grupy zawodowej. W języku tureckim zwrotwyrażenie ''şapka giymek'' („wkładać kapelusz”), oznacza mniej więcej to samo, co polskie „stroić się w cudze piórka”. W 1925 noszenienoszenia fezów zostało zakazanezakazał w Turcji przez prezydenta - paszęprezydent [[Mustafa Kemala (od 1935 rokuKemal Atatürk|Kemal Atatürk), również]] w ramach odrzucaniazrywania osmańskiejz przeszłościosmańską przeszłością i ku wielkiejznacznemu rozpaczy miejscowejniezadowoleniu ludności. Do polszczyzny trafiło określenie fezu – ''turecka czapeczka''. Jest to określenie błędne, gdyż odrzucenie fezu było widomym znakiem akceptacji ideologii świeckiego, europejskiego z założeniach narodu.
 
[[Kategoria:Nakrycia głowy]]
Anonimowy użytkownik