Humanizm renesansowy: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 25 bajtów ,  4 lata temu
m
WP:SK, kont.
m (Wycofano edycje użytkownika 94.254.241.241 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to Tomasz Raburski.)
m (WP:SK, kont.)
 
== Charakterystyka ==
Humanizm był najbardziej charakterystycznym nurtem renesansu, decydując o odrębności epoki wobec średniowiecza. Rozwinął się w XV i XVI w. we Włoszech, skąd jego wpływy rozprzestrzeniły się na całą Europę. Swój właściwy początek miał we [[Florencja|Florencji]] w ostatnich dziesięcioleciach XIV wieku, np. w twórczości [[Francesco Petrarca|Petrarki]].
 
Nurt ten miał dwie charakterystyczne cechy: fascynację kulturą starożytnej Grecji i Rzymu, oraz [[antropocentryzm]]. Silne przywiązanie do kultury antycznej, odróżnia z kolei renesansową postać humanizmu, od innych nurtów określanych tym mianem. Humanizm ożywił studia klasycznej [[łacina|łaciny]] i [[język grecki klasyczny|greki]], co spowodowało odnowę nauki i [[filozofia starożytna|filozofii starożytnej]], a także klasycznej poezji i sztuki. Wypracował wzorzec „[[polihistor|człowieka renesansu]]”, który swoją kreatywność rozwija w wielu różnych dziedzinach, osiągając w ten sposób pełnię człowieczeństwa.
 
Humanizm stawiał jednostkę w centrum zainteresowania, kładąc podstawy pod nowożytny [[indywidualizm]]. Koncentrował uwagę na sprawach ludzkich, [[Godność człowieka|godności]] człowieka i jego [[wolność|wolności]]. Propagował rozwój fizyczny, psychiczny i intelektualny oraz harmonijne współżycie w społeczeństwie, podkreślał możliwości ludzkiego rozumu, oraz wartość wiedzy o świecie i możliwość jej zdobycia.
 
Humanizm epoki odrodzenia swoim antropocentryzmem przeciwstawiał się niektórym tendencjom [[filozofia średniowieczna|średniowiecza]] (szczególnie [[teocentryzm]]owi), w związku z czym nawiązywał do idei [[starożytność|starożytności]]. Naczelne hasło humanizmu zaczerpnięte zostało z rzymskiego utworu komediopisarza [[Terencjusz]]a [[II wiek p.n.e.|II w. p.n.e.]] pt. ''Sam siebie karząc'' (''Samoudręczyciel''). Hasłem humanizmu stała się maksyma Terencjusza: ''Człowiekiem jestem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce'' ([[łacina|łac.]] ''homo sum et nihil humani a me alienum esse puto.''). Popularne jest też stwierdzenie [[Protagoras]]a ''[[Człowiek jest miarą wszechrzeczy]]'', jak i zawarte w słynnej „Mowie o godności człowieka” Giovanniego Pico della Mirandoli słowa: „Człowiek jest kowalem swojego losu” (łac. Homo fortunae suae ipse faber).
 
Znanymi reprezentantami humanizmu renesansowego byli m.in. holenderski teolog [[Erazm z Rotterdamu]], angielski autor (i święty kościoła katolickiego) [[Tomasz More|Thomas More]], francuski pisarz [[François Rabelais]], włoski poeta [[Francesco Petrarca|Petrarka]], filozof [[Giovanni Pico della Mirandola]], czy [[Leonardo da Vinci]].
<ref name="Korolko2004">{{cytuj książkę | nazwisko = Korolko | imię = Mirosław | tytuł = Słownik kultury śródziemnomorskiej w Polsce | miejsce = Warszawa | rok = 2004 | rozdział = humanizm}}</ref>
}}
 
{{Kontrola autorytatywna}}
 
[[Kategoria:Filozofia renesansu]]