Rada Reprezentantów (Irak): Różnice pomiędzy wersjami

m
poprawa linków
m (usunięcie powiadomienia o propozycji CzyWiesza (Wikiprojekt:Czy wiesz/ekspozycje/2017-04-06))
m (poprawa linków)
{{Polityka Iraku}}
[[Plik:Baghdad Convention Center.jpg|thumb|200px|Siedziba Rady Reprezentantów w Bagdadzie.]]
'''Rada Reprezentantów Iraku''' ([[Język arabski|arabski]]: مجلس النواب العراقي, Majlis an-Nuwwāb al-ʿIrāqiyy، [[Język kurdyjski|kurdyjski]]: ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق، Encumena Nûnerên Êraq) – [[Unikameralizm|jednoizbowy]] [[parlament]] [[Irak]]u, złożony z 328 deputowanych[[deputowany]]ch, funkcjonujący na podstawie [[Konstytucja Iraku|konstytucji]] z 2005.
 
== Historia ==
W czasach rządów [[Saddam Husajn|Saddama Husajna]], zgodnie z konstytucją z 1970, najwyższym organem [[Władza ustawodawcza|władzy ustawodawczej]] było [[Zgromadzenie Narodowe]], wybierane w [[Bezpośredniość wyborów|wyborach bezpośrednich]] na 4-letnią kadencję. Wybory nie obywałyodbywały się jednak w konstytucyjnych terminach. Pierwsze zorganizowane zostały dopiero w 1979, kolejne w 1984, 1989, 1996 oraz w 2000. W każdych z nich zwyciężała rządząca [[Partia Baas (Irak)|Partia Baas]]<ref name=elh>{{Cytuj stronę | url = http://www.ipu.org/parline-e/reports/2151_arc.htm | tytuł = IRAQ Council of Representatives of Iraq – HISTORICAL ARCHIVE OF PARLIAMENTARY ELECTION RESULTS | opublikowany = ipu.org | język = en | data dostępu = 2017-02-27}}</ref>.
 
W lipcu 2003, po wybuchu [[II wojna w Zatoce Perskiej|II wojny w Zatoce Perskiej]] i odsunięciu od władzy Saddama Husajna przez międzynarodową koalicję, w Iraku powołana została przejściowa administracja cywilna pod postacią [[Tymczasowa Iracka Rada Zarządzająca|Tymczasowej Irackiej Rady Zarządzającej]]. W marcu 2004 rada zarządzająca przyjęła tymczasową konstytucję, zgodnie z którą miały odbyć się wybory do Tymczasowego Zgromadzenia Narodowego, którego zadaniem miało być opracowanie pełnej konstytucji Iraku, określającej ustrój kraju<ref name=irak>{{Cytuj stronę | url = http://www.pap.pl/kraje-swiata/azja/news,476168,irak.html | tytuł = Irak | data = 2016-02-226 | opublikowany = pap.pl | język = pl | data dostępu = 2017-02-27}}</ref>.
Rada Reprezentantów składa się z 328 deputowanych, spośród których 320 wybieranych jest w wyborach bezpośrednich w głosowaniu [[ordynacja proporcjonalna|proporcjonalnym]]. Pozostałe 8 mandatów przydzielonych jest do mniejszości etnicznych i religijnych (5 dla [[chrześcijaństwo|chrześcijan]] oraz po 1 dla [[Sabejczycy|Sabejczyków]], ludów Szabak oraz [[Jazydyzm|jazydów]]). Kadencja Rady Reprezentantów trwa cztery lata. Jej siedziba znajduje się w [[Bagdad]]zie, w [[Zielona strefa|Zielonej Strefie]]<ref name=ipu>{{Cytuj stronę | url = http://www.ipu.org/parline/reports/2151.htm | tytuł = IRAQ Council of Representatives of Iraq | opublikowany = ipu.org | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20170227151855/http://www.ipu.org/parline/reports/2151.htm | data dostępu = 2017-02-27}}</ref>.
 
[[Czynne prawo wyborcze]] przysługuje wszystkim obywatelom Iraku w wieku co najmniej 18 lat, zarejestrowanym w spisie wyborców. [[Bierne prawo wyborcze]] posiadają obywatele w wieku co najmniej 30 lat oraz posiadający dyplom ukończenia szkoły wyższej. Ponadto kandydować na urząd deputowanego nie mogą osoby: objęte ustawą [[Debasyfikacja|debasyfikacyjną]], skazane za zbrodnię przeciwko [[Honor (etyka)|honorowi]], nielegalnie wzbogacone majątkiem [[Skarb Państwa|skarbu państwa]] oraz członkowie [[Siły zbrojne|sił zbrojnych]]<ref name=ele>{{Cytuj stronę | url = http://www.ipu.org/parline/reports/2151_B.htm | tytuł = IRAQ Council of Representatives of Iraq – ELECTORAL SYSTEM | opublikowany = ipu.org | język = en | archiwum = https://web.archive.org/web/20170227151714/http://www.ipu.org/parline/reports/2151_B.htm | data dostępu = 2017-02-27}}</ref>.
 
Zgodnie z [[Ordynacja wyborcza|ordynacją wyborczą]], kraj podzielony jest na 18 [[okręg wyborczy|okręgów wyborczych]], odpowiadających [[Podział administracyjny Iraku|prowincjom]]. Przy podziale [[mandat poselski|mandatów]] stosowana jest [[metoda Sainte-Laguë]]. Na każdej z [[lista wyborcza|list wyborczych]], na troje kandydatów musi przypadać co najmniej jedna kobieta. Natomiast przy podziale mandatów, na każdych czterech wybranych kandydatów, również musi przypadać co najmniej jedna kobieta, co gwarantuje feminizację Rady na poziomie co najmniej 25%<ref name=ele />.
 
== Kompetencje ==