Lubecz: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1424 bajty ,  5 lat temu
drobne merytoryczne, źródła/przypisy
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
(с)
(drobne merytoryczne, źródła/przypisy)
Lubecz to jedno z najstarszych miast na terenie współczesnego państwa [[Ukraina]], pierwsza wzmianka historyczna z roku [[882]], gród został założony i obwarowany przez normańskich [[Waregowie|Waregów]]. W roku [[907]] książę Rusi [[Oleg Mądry]] w czasie wyprawy na [[Kijów]] zajął ponownie gród i ustanowił w nim swoje rządy. W latach [[1024]]-[[1036]] i [[1054]]-[[1239]] Lubecz wchodził w skład [[Siewierszczyzna|księstwa czernihowskiego]]. W roku [[1097]] w Lubeczu odbył się zjazd książąt ruskich z udziałem [[Włodzimierz Monomach|Włodzimierza Monomacha]] oraz Wasyla Rościsławowica. Na zjeździe omawiano plany obronne przed najazdami tatarskich plemion [[Połowcy|Kumanów]].
 
Od II poł. [[XIV wiek|XIV]] w. do [[1503]] Lubecz znajdował się w granicach Wielkiego Księstwa Litewskiego, starostwo starodubowskie. Następnie Lubecz należał do [[Carstwo Rosyjskie|Carstwa Moskiewskiego]]. Po wojnie polsko-rosyjskiej zakończonej [[Rozejm w Dywilinie|Rozejmem w Dywlinie]], w latach [[1618]]-[[1667]] w granicach Korony Królestwa Polskiego i [[I Rzeczpospolita|Rzeczypospolitej]], [[województwo kijowskie]], starostwo lubeckie i łojowskie. Lubecz należał do dóbr królewskich. W okresie panowania króla [[Jan Kazimierz|Jana Kazimierza]] miasto dzierżawili książęta [[Radziwiłłowie]] oraz ks. [[Tyszkiewiczowie]]. W roku [[1623]] Lubecz otrzymał prawa miejskie ''[[Prawo magdeburskie|magdeburskie]]'', od roku [[1635]] w składzie [[województwo czernihowskie|województwa czernihowskiego]]. W 1646 roku Sejm zdecydował, że Lubecz zostanie przyłączony do Wielkiego Księstwa Litewskiego do czasu odzyskania przez WKL [[Trubeck|Trubecka]], który król [[Władysław IV Waza|Władysław IV]] przekazał dobrowolnie Moskwie w 1644 roku. W 1648 roku zdobyli go Kozacy, ale odzyskał go hetman [[Janusz Radziwiłł (hetman wielki litewski)|Janusz Radziwiłł]]. Następnie ponownie zajęty przez Kozaków, ale po II [[Bitwa pod Łojowem (1651)|bitwie pod Łojowem]] w 1651 roku odzyskany przez Janusza Radziwiłła. Ponownie zajęte przez Kozaków, spalone i w 1654 roku opisane jako "puste". Przyłączony do Rosji w [[1667]] według postanowień [[rozejm andruszowski|rozejmu andruszowskiego]], potwierdzonych [[pokój Grzymułtowskiego|pokojem Grzymułtowskiego]] w [[1686]]. Lubecz należał do dóbr królewskich. W okresie panowania króla [[Jan Kazimierz|Jana Kazimierza]] miasto dzierżawili książęta [[Radziwiłłowie]] oraz ks. [[Tyszkiewiczowie]].
 
=== Obrona Lubecza ===
W Lubeczu hetman polny pozostawił silny, liczący ok. 3 tys. żołnierzy, garnizon, którego trzon stanowił regiment pieszy księcia Franciszka Hermana Sachsen-Lauenburga. Dowództwo nad nim otrzymał porucznik husarski Maciej Frąckiewicz Radzimiński. Oddziały pozostawione w Lubeczu miały przede wszystkim ubezpieczać jedyne dogodne połączenie pomiędzy północną Ukrainą a Wielkim Księstwem Litewskim, a także przeciwstawiać się działaniom pułków kozackich z lewego brzegu Dniepru. Po ugodzie pod Białą Cerkwią oddziały litewskie pozostawione w Lubeczu zostały odblokowane, ponieważ od kilku tygodni musiały odpierać coraz gwałtowniejsze ataki Kozaków z pułku czernihowskiego. Otoczyli oni na tyle ścisłym pierścieniem blokady bronione przez Litwinów szańce, usypane na tzw. Łysej Górze, że jak donosił Janusz Kiszka ''ich nasi z wału ictu'' (uderzeniem) ''kamienia dosięgnąć mogą'' (...) ''powietrze'' (choroby) ''panuje między nimi'' (obrońcami) ''i głód się wzmaga, a na ostatek i wody są odjęte, a zaczynało im też brakować prochu i ołowiu''<ref>http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Przeglad_Historyczno_Wojskowy/Przeglad_Historyczno_Wojskowy-r2013-t14(65)-n3_(245)/Przeglad_Historyczno_Wojskowy-r2013-t14(65)-n3_(245)-s7-30/Przeglad_Historyczno_Wojskowy-r2013-t14(65)-n3_(245)-s7-30.pdf</ref>''.''
 
W rozpoczęciu kolejnego etapu Powstania Chmielnickiego zostało spalone przez Kozaków i opisane jako "puste".
 
Przyłączony do Rosji w [[1667]] według postanowień [[rozejm andruszowski|rozejmu andruszowskiego]], potwierdzonych [[pokój Grzymułtowskiego|pokojem Grzymułtowskiego]] w [[1686]].
 
Od roku [[1801]] w guberni czernihowskiej, powiat horodnicki. W roku [[1876]] miasto liczyło 459 domów oraz 2091 mieszkańców. W latach [[1922]]-[[1991]] należał do [[Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka|Ukraińskiej SRR]], od roku [[1932]] w obwodzie czernihowskim, od [[1991]] należy do Ukrainy. Uświęcając wydarzenia [[Zjazd w Lubeczu|Lubeckiego zjazdu]] w [[1997]] roku został odsłonięty [[brązy|brązowy]] pomnik autorstwa [[Giennadij Jerszow|Gennadija Jerszowa]], ukazujący sylwetki książąt oraz mnicha sprzed 900 lat.
11 504

edycje