Teorban (instrument): Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 23 bajty ,  4 lata temu
lit., int., językowo-styl.
(poprawa linków)
(lit., int., językowo-styl.)
{{Instrument muzyczny infobox
|nazwa = Teorban
|inne_nazwy = (ukr.) Торбанторбан, Теорбантеорбан, (ros.) Торбанторбан
|grafika = Teorban XIXw..gif
|rozmiar = 120px
|producenci = Tuligowski, Johann Goldberg<ref name="szlak">http://www.szlaksobieskiego.pl/publikacje/2/2.pdf.</ref>
}}
[[Plik:Торбанист. (Бобыль).jpg|thumb|Teorbanista. Obraz [[Władimir Makowski|Władimira Makowskiego]] z (1876)]]
'''Teorban''', także '''Torbantorban''' (ukr. Торбанторбан lub Теорбантеорбан, ros. Торбанторбан), zw.zwany takżeteż ''pańską bandurą'' albo ''ruskim teorbanem''<ref name="szlak" /> – instrument muzyczny z grupy [[Chordofony|chordofonów]] szarpanych, należy do rodziny [[lutnia|lutni]]. Instrument ten powstał i zdobył wielką popularność w [[Rzeczpospolita Obojga Narodów|Rzeczypospolitej Obojga Narodów]] w XVIII i XIX w.<ref>[[s:Encyklopedia staropolska/Teorban|Encyklopedia staropolska – ''Teorban'']].</ref>, był często wykorzystywany w muzyce dworskiej<ref name="szlak"/>, na [[Ukraina|Ukrainie]] uważany za instrument narodowy. Teorban łączyŁączy w sobie cechy zachodnioeuropejskiej [[teorba|teorby]] i ukraińskiej [[bandura|bandury]]. Cechą wyróżniającą ten instrument spośród innych odmian lutni basowych jest obecność dodatkowych sopranowych strun burdonowych, rozpiętych na lewej stronie płyty wierzchniej i strojonych diatonicznie, podobnie jak ma to miejsce w bandurze. Niewykluczone, że nazwa ''teorban'' jest zestawieniem słów ''teorba'' i ''bandura''<ref name="torban3">[http://torban.org/torban3.html. Powered by: Doteasy - Bannerless Free Web Hosting and Email for Small Business and Individual<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]</ref>.
 
== Historia ==
Teorban pojawiłPojawił się prawdopodobnie w XVIII wieku. Jego wynalezienie przypisuje się Polakowi nazwiskiem Tuligowski, który był mnichem w klasztorze [[paulini|paulinów]] na [[Jasna Góra|Jasnej Górze]]<ref>Marcin Ludvicki „Teorban”, Warsaw 1999.</ref><ref>[http://torban.org. Torban > The Lute In Ukraine<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]</ref>. W latach 1737-1740 skonstruował on instrument „per modi bandura aut teorban efformati”. Tuligowski zdobył uznanie grą na swoim instrumencie na dworze cesarza austriackiego [[Karol VI Habsburg|Karola VI]] w [[Wiedeń|Wiedniu]], gdzie przebywał jako członek świty księcia Lubomirskiego<ref name="torban3"/>.
 
== Budowa ==
Anonimowy użytkownik