Promieniowanie beta: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 2502 bajty ,  4 lata temu
fndfndfn
m (WP:SK, drobne redakcyjne)
(fndfndfn)
Znaczniki: VisualEditor usuwanie dużej ilości tekstu (filtr nadużyć)
__NOTOC__
[[Plik:Beta-minus Decay.svg|thumb|Emisja elektronu podczas [[Rozpad beta minus|rozpadu β<sup>−</sup>]] jądra atomu. Elektron ten powstaje obok [[proton]]u i [[neutrino|neutrina]] w wyniku rozpadu jednego z [[neutron]]ów]]
'''Promieniowanie beta''' (promienie [[absorpcja promieniowania beta|pochłaniane]] przez [[materia (fizyka)|materię]].
'''Promieniowanie beta''' (promieniowanie β) – rodzaj [[promieniowanie przenikliwe|przenikliwego]] [[promieniowanie jonizujące|promieniowania jonizującego]] wysyłanego przez promieniotwórcze [[jądro atomowe|jądra atomowe]] podczas [[reakcja jądrowa|przemiany jądrowej]]. Nazwa ma znaczenie historyczne – powstała, by odróżnić to promieniowanie od mniej przenikliwego [[promieniowanie alfa|promieniowania alfa]]. Promieniowanie beta i alfa zarejestrowane były po raz pierwszy przez [[Henri Becquerel|Becquerela]], który opisał swoje wyniki w serii publikacji w latach 1896–1897<ref>{{Cytuj pismo | autor = Henri Becquerel | tytuł = Sur les radiations émises par phosphorescence | url = http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k30780/f422.chemindefer | czasopismo = Comptes Rendus | wolumin = 122 | wydanie = | strony = | rok = 1896 | język = fr}}</ref>. Oba rodzaje promieniowania badał następnie [[Ernest Rutherford|Rutherford]] i w roku 1899 opisał ich różny charakter<ref>{{Cytuj pismo | autor = E. Rutherford | tytuł = Uranium radiation and the electrical conduction produced by it | url = http://web.ihep.su/dbserv/compas/src/rutherford99/eng.pdf | czasopismo = Philosophical Magazine | wolumin = 47 | wydanie = 284 | strony = 109–163 | rok = 1899 | język = en}}</ref>. Promieniowanie beta powstaje podczas [[Rozpad beta|rozpadu β]]. W zależności od rodzaju tego rozpadu, jest ono strumieniem [[elektron]]ów (z [[Rozpad beta minus|rozpadu β<sup>−</sup>]]) lub [[pozyton]]ów (z [[Rozpad beta plus|rozpadu β<sup>+</sup>]]) poruszających się z prędkością porównywalną z [[prędkość światła|prędkością światła]]. Promieniowanie to jest silnie [[absorpcja promieniowania beta|pochłaniane]] przez [[materia (fizyka)|materię]].
 
Przykład przemiany, w której następuje emisja promieniowania beta:
{{Osobny artykuł|Absorpcja promieniowania beta}}
[[Plik:Alfa beta gamma radiation penetration polish.svg|thumb|Przenikliwość promieniowania jądrowego]]
Promieniowanie beta jest bardziej przenikliwe niż promieniowanie alfa o porównywalnej energii, natomiast jego absorpcja jest większa w porównaniu z promieniowaniem gamma. Zasięg promieniowania beta zależy od energii elektronów i [[gęstość|gęstości]] [[substancja pochłaniająca|substancji pochłaniającejcej]]. Energia z kolei zależy od rodzaju źródła. Ilustruje to poniższa tabela:
 
{| class="wikitable floatleft" style="width:30em;text-align:center"
{{clear}}
 
Mechani [[Rozpad beta plus|β<sup>+</sup>]];
Mechanizmy oddziaływania cząstek beta z ośrodkiem<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko = Chibowski|imię = Stanisław|tytuł = Ćwiczenia laboratoryjne z chemii jądrowej i radiometrii|rok = 2010|wydawca = UMCS|miejsce = Lublin|strony = 93–100|isbn = 978-83-227-3196-3}}</ref>:
* [[jonizacja]] i [[wzbudzenie elektronów|wzbudzenie elektronu]] atomów ośrodka;
* emisja [[promieniowanie hamowania|promieniowania hamowania]] spowodowana oddziaływaniem z [[pole elektryczne|elektrycznym polem]] jądra atomu ośrodka;
* [[promieniowanie Czerenkowa]];
* [[anihilacja]] pozytonu – tylko promieniowanie z [[Rozpad beta plus|rozpadu β<sup>+</sup>]];
* [[rozproszenie wsteczne]] – sprężyste odbicie od jądra atomu ośrodka.
 
Anonimowy użytkownik