Edward Kisiel: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 6011 bajtów ,  4 lata temu
napisanie hasła od nowa, kompletne uźródłowienie
(drobne redakcyjne)
(napisanie hasła od nowa, kompletne uźródłowienie)
|herb =
|dewiza = Evangelizare misit me
|dewiza - j. polski = Posłał mnie, bymabym głosił Ewangelię
|państwo = [[Polska]]
|data urodzenia = [[24 lutego]] [[1918]]
|miejsce urodzenia = JundziłłwoJundziłłowo
|data śmierci = [[28 września]] [[1993]]
|miejsce śmierci = [[Białystok]]
|21. funkcja = Biskup diecezjalny białostocki
|21. funkcja - okres = 1991–1993 (od 1992 arcybiskup metropolita)
|12. funkcja = Administrator wileńskiapostolski w Białymstoku
|12. funkcja - okres = 1976–1991
|wyznanie = [[katolicyzm]]
|kościół = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
|tytuł = biskup
|data konsekracji = 27 czerwca 1976
|miejscowość konsekracji = Białystok
|miejsce konsekracji = [[bazylika archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Białymstoku|prokatedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny]]
|miejsce konsekracji =
|konsekrator = [[Stefan Wyszyński]]
|współkonsekratorzy = [[Henryk Gulbinowicz]]<br />[[Bronisław Dąbrowski (biskup)|Bronisław Dąbrowski]]
{{Sukcesja apostolska infobox/wiersz|[[Jan Chrapek]]|6 czerwca 1992}}
}}
'''Edward Kisiel''' (ur. [[24 lutego]] [[1918]] w Jundziłłowie, zm. [[28 września]] [[1993]] w [[Białystok|Białymstoku]]) – polski [[duchowieństwo|duchowny]] [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]], [[biskupidoktor wileńscy(stopień naukowy)|administratordoktor]] archidiecezji[[teologia|teologii]], wileńskiej[[biskupi zwileńscy|administrator siedzibąapostolski w Białymstoku]] w latach 1976–1991, [[biskupi białostoccy|biskup diecezjalny białostocki]] w latach 1991–1993 (od 1992 arcybiskup metropolita).
 
== Życiorys ==
Urodził się 24 lutego 1918 w Jundziłłowie niedaleko Brasławia. W latach 1932–1935 uczęszczał do Państwowego Gimnazjum im. Grzegorza Piramowicza w Dziśnie, następnie w latach 1935–1937 do Państwowego Gimnazjum im. Józefa Piłsudskiego w Pińsku, gdzie w 1937 złożył egzamin dojrzałości typu humanistycznego. W tym czasie należał do [[Sodalicja Mariańska|Sodalicji Mariańskiej]]. W latach 1937–1942 odbył studia filozoficzno-teologiczne na [[Wydział Teologiczny Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie|Wydziale Teologicznym]] [[Uniwersytet Wileński|Uniwersytetu Stefana Batorego]], jednocześnie zdobywając formację kapłańską w Wyższym Seminarium Duchownym w Wilnie. [[sakrament święceń|Święcenia]] [[diakon]]atu przyjął w 1941 w [[bazylika archikatedralna św. Stanisława Biskupa i św. Władysława w Wilnie|archikatedrze wileńskiej]] przez posługę miejscowego arcybiskupa metropolity [[Romuald Jałbrzykowski|Romualda Jałbrzykowskiego]]. Aresztowany w marcu 1942 wraz z profesorami i innymi klerykami wileńskiego seminarium, został osadzony w [[więzienie na Łukiszkach|więzieniu na Łukiszkach]]. W maju 1942 wysłany transportem kolejowym na przymusowe roboty w głąb Rzeszy, zbiegł z niego podczas postoju w Warszawie. Ukrywał się u albertynów warszawskich i orionistów łaźniewskich. Na początku 1943 w kolegium jezuitów w Warszawie złożył końcowe egzaminy kursu seminaryjnego. Święceń [[prezbiter]]atu udzielił mu 14 lutego 1943 w kaplicy domu sióstr urszulanek w Warszawie biskup diecezjalny piński [[Kazimierz Bukraba]]{{r|Prokop}}. W latach 1950–1953 odbył dalsze studia na [[Wydział Teologii Katolickiej Uniwersytetu Warszawskiego|Wydziale Teologicznym]] [[Uniwersytet Warszawski|Uniwersytetu Warszawskiego]]{{r|Prokop}}, które ukończył z [[doktor (stopień naukowy)|doktoratem]] z [[teologia dogmatyczna|teologii dogmatycznej]]{{r|Biskup Edward Kisiel i dzieło katechizacji}} na podstawie [[dysertacja|dysertacji]] ''Wartości społeczne Wcielenia według św. Hilarego z Poitiers''{{r|Prokop}}.
Aresztowany podczas okupacji, uciekł z transportu i ukrywał się w Warszawie, gdzie po ukończeniu konspiracyjnych studiów przyjął [[sakrament święceń|święcenia kapłańskie]] 14 lutego 1943 z rąk biskupa [[Kazimierz Bukraba|Kazimierza Bukraby]]. Był [[wikariusz]]em w Czarnej Wsi, Uhowie i Białymstoku, [[proboszcz]]em [[parafia św. Rocha w Białymstoku|parafii św. Rocha w Białymstoku]], kanclerzem kurii i kanonikiem kapituły metropolitalnej oraz wikariuszem kapitulnym archidiecezji w 1976.
 
W marcu 1943 przedostał się do Białegostoku, gdzie uzyskał skierowanie do pracy jako [[wikariusz]] w [[parafia Matki Bożej Anielskiej w Czarnej Wsi|parafii Matki Bożej Anielskiej w Czarnej Wsi]] (1943–1944). Następnie był wikariuszem ekonomicznym w [[parafia św. Wojciecha w Uhowie|parafii św. Wojciecha w Uhowie]] (1944–1945), po czym pracował jako [[prefekt (Kościół katolicki)|prefekt]] szkolny w [[parafia św. Rocha w Białymstoku|parafii św. Rocha w Białymstoku]], a także prefekt białostockich szkół: Gimnazjum Krawieckiego, Państwowej Szkoły Powszechnej dla Dorosłych, Państwowego Gimnazjum i Liceum Gospodarczego, Technikum Mechanicznego, Zasadniczej Szkoły Zawodowej, Technikum Mleczarskiego oraz Zasadniczej Szkoły Przemysłu Mięsnego. W latach 1969–1971 administrował parafią św. Rocha w Białymstoku w charakterze wikariusza ekonomicznego. W 1947 został dekanalnym sekretarzem Krucjaty Eucharystycznej, w 1957 wszedł w skład kolegium duszpasterzy akademickich, w 1958 został cenzorem ksiąg religijnych i wydawnictw kościelnych, a w 1960 archidiecezjalnym duszpasterzem młodzieży szkolnej{{r|Prokop}}. Od 1957 do 1976 piastował stanowisko archidiecezjalnego wizytatora religii{{r|Biskup Edward Kisiel i dzieło katechizacji}}. Pełnił funkcję spowiednika alumnów wyższego seminarium duchownego i sióstr misjonarek św. Rodziny{{r|Prokop}}. W 1970 został ustanowiony referentem wydziału duszpasterskiego{{r|Prokop}}, w 1971 kanclerzem kurii arcybiskupiej{{r|Biskup Edward Kisiel i dzieło katechizacji}}, a w 1975 członkiem diecezjalnej komisji ds. wychowania w seminarium duchownym. W 1974 został obdarzony godnością [[kanonik|kanonika gremialnego]] kapituły archikatedralnej w Białymstoku. 15 stycznia 1976 po przejściu [[Henryk Gulbinowicz|Henryka Gulbinowicza]] na urząd arcybiskupa wrocławskiego został wybrany na [[wikariusz|wikariusza kapitulnego]]{{r|Prokop}}.
3 maja 1976 został mianowany biskupem tytularnym Limaty i [[administrator apostolski|administratorem apostolskim]] polskiej części [[archidiecezja wileńska|archidiecezji wileńskiej]] z siedzibą w Białymstoku. [[sakra|Sakrę biskupią]] przyjął 27 czerwca 1976 z rąk kardynała [[Stefan Wyszyński|Stefana Wyszyńskiego]]. Erygował nowe parafie, studium teologiczno-katechetyczne, przeprowadził koronację obrazu Matki Boskiej w [[Różanystok|Różanymstoku]], zreorganizował sieć [[dekanat]]ów. 5 czerwca 1991 został mianowany biskupem nowo utworzonej [[archidiecezja białostocka|diecezji białostockiej]]. [[Ingres]] do [[bazylika archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Białymstoku|katedry w Białymstoku]] odbył 27 czerwca 1991. 25 marca 1992 został mianowany [[biskupi białostoccy|arcybiskupem metropolitą białostockim]]. Przeszedł na emeryturę 15 maja 1993.
 
Od 1970 wykładał zagadnienia pastoralne w Diecezjalnym Ośrodku Kształcenia Soborowego{{r|Prokop}}.
Zmarł 28 września 1993 w Białymstoku. Został pochowany w krypcie [[bazylika archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Białymstoku|archikatedry białostockiej]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://bialystok.tvp.pl/3190364/tajemnice-krypt-w-najstarszym-kosciele-w-miescie|tytuł=Tajemnice krypt w najstarszym kościele w mieście|opublikowany=bialystok.tvp.pl|data=2010-11-01|data dostępu=2017-03-26}}</ref>.
 
3 maja 1976 decyzją papieża [[Paweł VI|Pawła VI]] został [[prekonizacja|prekonizowany]]{{r|Prokop}} [[administrator apostolski|administratorem apostolskim]] polskiej części [[archidiecezja wileńska|archidiecezji wileńskiej]] z siedzibą w Białymstoku i [[biskup tytularny|biskupem tytularnym]] [[Limata|Limaty]]{{r|Nitecki}}. [[sakra|Święcenia biskupie]] otrzymał 27 czerwca 1976 w [[bazylika archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Białymstoku|prokatedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Białymstoku]]. Konsekrował go kardynał [[Stefan Wyszyński]], prymas Polski, w asyście Henryka Gulbinowicza, arcybiskupa metropolity wrocławskiego, i [[Bronisław Dąbrowski (biskup)|Bronisława Dąbrowskiego]], biskupa pomocniczego warszawskiego{{r|Prokop}}. Jako dewizę biskupią przyjął słowa „''Evangelizare misit me''” (''Posłał mnie, abym głosił Ewangelię''){{r|Biskup Edward Kisiel i dzieło katechizacji}}. 5 czerwca 1991, podczas wizyty papieża [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]] w Białymstoku, został mianowany [[biskup diecezjalny|biskupem diecezjalnym]] nowo powołanej [[archidiecezja białostocka|diecezji białostockiej]]. [[Ingres]] do katedry Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Białymstoku odbył 27 czerwca 1991. 25 marca 1992, w związku z utworzeniem [[metropolia białostocka|metropolii białostockiej]], został ustanowiony arcybiskupem metropolitą białostockim. [[paliusz|Paliusz metropolitalny]] otrzymał 29 czerwca 1992 w [[Bazylika św. Piotra na Watykanie|Bazylice św. Piotra w Rzymie]]{{r|Prokop}}. W 1978 założył Archidiecezjalne Studium Katechetyczne, w 1976 dokonał rozbudowy gmachu wyższego seminarium duchownego, utworzył 18 parafii{{r|Prokop}}, przeprowadził reorganizację struktur dekanalnych{{r|Nitecki}}, w 1988 rozpoczął przygotowania do rozpoczętego w 1993 synodu diecezjalnego{{r|Prokop}}. 15 maja 1993{{r|Nitecki}} Jan Paweł II przyjął jego rezygnację z urzędu arcybiskupa metropolity białostockiego{{r|Prokop}}.
{{Przypisy}}
 
Był współkonsekratorem podczas [[sakra|sakry]] biskupa [[Edward Ozorowski|Edwarda Ozorowskiego]] (1979), arcybiskupa metropolity Mińska-Mohylewa [[Kazimierz Świątek|Kazimierza Świątka]] (1991), biskupa diecezjalnego Grodna [[Aleksander Kaszkiewicz|Aleksandra Kaszkiewicza]] (1991) i biskupa pomocniczego drohiczyńskiego [[Jan Chrapek|Jana Chrapka]] (1992){{r|catholic-hierarchy}}.
 
Zmarł 28 września 1993 w siedzibie biskupiej w Białymstoku. 1 października 1993 został pochowany w krypcie archikatedry białostockiej{{r|Prokop}}.
 
{{== Przypisy}} ==
{{Przypisy-lista|l. kolumn=2|
* <ref name="Biskup Edward Kisiel i dzieło katechizacji">{{cytuj pismo|autor=A. Kraszewska|tytuł=Biskup Edward Kisiel i dzieło katechizacji|czasopismo=Na drogach katechezy|wolumin=Nr 4(128)|issn=1232-5244|data=lipiec–sierpień 2006|url=http://ndk.archibial.pl/4-2006/art2.php|data dostępu=2017-05-03}}</ref>
* <ref name="catholic-hierarchy">{{cytuj stronę|url=http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkisiel.html|tytuł=Edward Kisiel|opublikowany=catholic-hierarchy.org|data dostępu=2016-11-27|język=en}}</ref>
* <ref name="Nitecki">{{cytuj książkę|autor=[[Piotr Nitecki|P. Nitecki]]|tytuł=Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965–1999. Słownik biograficzny|wydawca=Instytut Wydawniczy „Pax”|miejsce=Warszawa|data=2000|kolumny=202–203|isbn=83-211-1311-7}}</ref>
* <ref name="Prokop">{{cytuj książkę|autor=K.R. Prokop|tytuł=Biskupi Kościoła katolickiego w III Rzeczpospolitej|wydawca=Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”|miejsce=Kraków|data=1998|strony=67–69|isbn=83-7052-900-3}}</ref>
}}
 
== Linki zewnętrzne ==
* {{catholic-hierarchy|biskup|bkisiel}} [dostęp 2011-10-30]
 
{{Biskupi wileńscy}}
{{Biskupi białostoccy}}
 
 
{{SORTUJ:Kisiel, Edward}}
[[Kategoria:Wileńscy administratorzy apostolscy z siedzibą w Białymstoku]]
[[Kategoria:Biskupi białostoccy]]
[[Kategoria:Pochowani w bazylice archikatedralnej w Białymstoku]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1918]]
[[Kategoria:Zmarli w 1993]]