Krakowski Szybki Tramwaj: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 83 bajty ,  4 lata temu
→‎Bibliografia: int., drobne redakcyjne
m (→‎Bibliografia: Poprawa martwych linków na zarchiwizowane)
(→‎Bibliografia: int., drobne redakcyjne)
[[Plik:Tramwaje krowodrza.jpg|thumb|Zmodernizowana w 2007 roku pętla Krowodrza Górka z dworcem tramwajowo-autobusowym]]
 
'''Krakowski Szybki Tramwaj''' (KST) – współczesna [[Kraków|krakowska]] inwestycja w [[Publiczny transport zbiorowy|komunikację zbiorową]], mająca zapewnić miastu szybką i sprawną sieć transportu zbiorowego, łączącąłącząca zalety klasycznego [[tramwaj]]u oraz [[metro|metra]]<ref name="zikit_info">{{cytuj stronę| url = http://web.archive.org/web/20140219201835/http://zikit.krakow.pl/komunikacja-artykuly/1465-z-przodu-szybki-z-tylu-szybki-stad-jest-szybki| tytuł = Z przodu szybki, z tyłu szybki, stąd jest szybki... | data dostępu = 13 listopada 2009| autor = Michał Wojtaszek | opublikowany = [http://www.zikit.krakow.pl/ Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie]| język = pl}}</ref>. W jej skład wchodzą bezkolizyjne torowiska tramwajowe lub wybrane torowiska wydzielone z zapewnionym bezwzględnym priorytetem na skrzyżowaniach. Budowa systemu rozpoczęła się oficjalnie w latach 90., natomiast uruchomienie pierwszego korytarza z osiedla [[Osiedle Krowodrza Górka|Krowodrza Górka]] do [[Kurdwanów|Kurdwanowa]] nastąpiło 12 grudnia 2008 roku<ref name="zikit_info" /><ref name="rusza_kst" />.
 
== Charakterystyka KST ==
# Odcinków wydzielonych z zapewnionym bezwzględnym priorytetem na skrzyżowaniach.
 
Tworzą one korytarz, w którym przyspieszane są wszystkie kursujące nim linie tramwajowe, niezależnie od typu taboru, mimo iż początkowo priorytet miał być zapewniony jedynie wybranym liniom<ref name="zikit_info" />. Krakowski Szybki Tramwaj wykorzystuje dwa [[System informatyczny|systemy informatyczne]]<ref name="zikit_info" />:
 
* UTCS – (Urban Traffic Control System) System Sterowania Ruchem obejmujący swym zakresem 72 skrzyżowania w ścisłym centrum Krakowa i wzdłuż tzw. korytarza Krakowskiego Szybkiego Tramwaju (KST);
Wykonawcą obu systemów jest firma [[Siemens AG|Siemens]]<ref>http://kmkrakow.pl/informacje-o-systemie-kmk/infrastruktura/136-dynamiczna-informacja-pasazerska.html</ref>.
 
Z fragmentów korytarzy KST mogą korzystać wszystkie linie tramwajowe. Oprócz tego, wraz z uruchomieniem systemu utworzono dodatkowe linie tramwajowe, które poruszają się wyłącznie w korytarzach KST i są obsługiwane w większości przez tabor niskopodłogowy<ref name="zikit_info" /><ref name="mapka"/>. Przeznaczono dla nich przedział numeracji '''5x''', obejmujący ogólnie linie o zwiększonej częstotliwości kursowania{{fakt|data=2016-05}}. Obecnie funkcjonują dwie takie linie:
 
* '''50''' – kursująca z pętli [[Osiedle Krowodrza Górka|Krowodrza Górka]] do [[Kurdwanów|Kurdwanowa]]. Została uruchomiona 12 grudnia 2008<ref name="rusza_kst" />.
 
== Historia ==
W 1974 roku rozpoczęto budowę podziemnego tunelu pierwszej linii metra w rejonie Dworca Głównego PKP<ref name="budowa_tunelu">{{cytuj stronę| url = http://www.psmkms.krakow.pl/remonty/tunel/index.htm| tytuł = Budowa tunelu tramwajowego| data dostępu = 13 listopada 2009| autor = Michał Wojtaszek | opublikowany = [http://www.psmkms.krakow.pl www.psmkms.krakow.pl]| język = pl}}</ref><ref name="zikit_info" />. Do końca 1989 roku zdołano zrealizować jedynie 180-metrowy odcinek pod peronami dworca. Po zmianach ustrojowych dalsza budowa została na kilka lat wstrzymana. W 1994 roku uchwalono Plan Ogólnego Zagospodarowania Miasta Krakowa, w którym zrezygnowano z budowy metra na rzecz szybkiego tramwaju. Nowa inwestycja miała wykorzystywać wybudowany już odcinek tunelu, który miał być jednak dokończony dla komunikacji północ-południe zamiast wschód-zachód<ref name="budowa_tunelu" /><ref name="zikit_info" />.
 
Między 1995 a 1999 rokiem wybudowano kolejne 605 metrówm tunelu pod ulicą Lubomirskiego, a niedługo później rozpoczęto budowę trasy tramwajowej z ul. Wielickiej do osiedla [[Kurdwanów]], gdzie miał kończyć się pierwszy korytarz KST łączący północ z południem miasta.
 
Budowa Krakowskiego Szybkiego Tramwaju została podzielona na kilka etapów:
 
* '''Etap IA''' (oddano październik 2000 r.) – [[Kurdwanów|os. Kurdwanów]] – [[Ulica Wielicka w Krakowie|ul. Wielicka]]<ref>www.bip.krakow.pl/_inc/radaVkdn/show_pdfdoc.php?id=38320.</ref>.
* '''Etap IB''' (oddano grudzień 2008 r.) – [[Rondo Grzegórzeckie w Krakowie|Rondo Grzegórzeckie]] – [[Osiedle Krowodrza Górka|Krowodrza Górka]] z [[Tunel Krakowskiego Szybkiego Tramwaju|tunelem KST]]<ref>www.bip.krakow.pl/_inc/radaVkdn/show_pdfdoc.php?id=38320.</ref>.
* '''Etap IIA''' (oddano listopad 2010 r.) – [[Rondo Grzegórzeckie w Krakowie|Rondo Grzegórzeckie]] – [[Płaszów|Mały Płaszów]]<ref>www.bip.krakow.pl/_inc/radaVkdn/show_pdfdoc.php?id=38320.</ref>.
* '''Etap IIB''' (oddano 30 sierpnia 2015) – [[Ulica Wielicka w Krakowie|ul. Wielicka]] – [[Ulica Lipska w Krakowie|ul. Lipska]], z estakadą tramwajową nad dworcem kolejowym [[Kraków Płaszów]]{{r|transport-publiczny.pl-50274}}.
* '''Etap III''' – [[Osiedle Krowodrza Górka|Krowodrza Górka]] – [[Górka Narodowa]] oraz [[Osiedle Krowodrza Górka|Krowodrza Górka]] – [[Azory (Kraków)|Azory]]. Obecnie trwają prace projektowe<ref>www.bip.krakow.pl/_inc/radaVkdn/show_pdfdoc.php?id=38320.</ref>.
* '''Etap V''' – [[Kurdwanów|os. Kurdwanów]] – pętla przy ul. Czerwone Maki z tunelem pod [[Centrum Jana Pawła II „Nie lękajcie się”]]. {{fakt||data=2014-12}}
 
Ponadto, w latach 2014 - 2015 wyremontowano torowisko w [[Ulica Mogilska w Krakowie|ul. Mogilskiej]] i [[Aleja Jana Pawła II w Krakowie|al. Jana Pawła II]] między [[Rondo Mogilskie|Rondem Mogilskim]] a [[Plac Centralny im. Ronalda Reagana w Krakowie|placem Centralnym]], właśnie na potrzeby KST.
 
== Szczegóły techniczne ==
Linia tramwajowa 50 ma obecnie długość 14 kilometrówkm (w tym 1538 metrówm w tunelu), jednak docelowa długość ulegnie zmianie po uruchomieniu etapu IIB. Tory tramwajowe prowadzą przez pierwszy w Polsce tunel tramwajowy, w którym maszyny mają rozwijać maksymalną bezpieczną prędkość 60 km/h (obecnie obowiązuje ograniczenie do 30 i 40 km/h). Według założeń cały odcinek ma być pokonywany w trzydzieści30 minut.
 
Linia tramwajowa 52 ma obecnie długość 18 kilometrówkm. Trasę pokonuje w niecałą godzinę.
 
== Tunel ==
 
== Finansowanie inwestycji ==
Projekt jest finansowany z [[budżet]]u miasta Krakowa. Od października 1998 roku inwestorem zastępczym miasta przy budowie KST jest Agencja Rozwoju Miasta Krakowa. Na wykonanie inwestycji zostały zaciągnięte [[kredyt bankowy|kredyty]] w [[Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju|Europejskim Banku Odbudowy i Rozwoju]] oraz [[Europejski Bank Inwestycyjny|Europejskim Banku Inwestycyjnym]].
 
== Zobacz też ==
Anonimowy użytkownik