Bezpośrednie inwestycje zagraniczne: Różnice pomiędzy wersjami

- zdezaktualizowane, drobne merytoryczne, drobne redakcyjne
(→‎Linki zewnętrzne: drobne merytoryczne)
(- zdezaktualizowane, drobne merytoryczne, drobne redakcyjne)
'''Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ)''' (ang. ''foreign direct investment'' – FDI) – specyficzny rodzaj [[inwestycja|inwestycji]] definiowany jako międzynarodowy transfer kapitału w celu utworzenia w innym kraju podmiotu zależnego i sprawowania nad nim kontroli<ref>P. Krugman, M. Obstfeld, ''Międzynarodowe stosunki gospodarcze. Teoria i polityka'', PWN, Warszawa, 2002.</ref>. Według definicji [[UNCTAD]], [[IMF]] i [[OECD]] są kategorią międzynarodowych inwestycji, dokonywanych przez rezydenta jednego kraju (nazywanym „inwestorem bezpośrednim” lub „firmą matką”) z zamiarem sprawowania długotrwałej kontroli w przedsiębiorstwie innego kraju (nazywanym „przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji” lub „firmą-córką”). Przez „długotrwałą kontrolę” rozumie się tutaj istnienie długoterminowych relacji pomiędzy inwestorem bezpośrednim i przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji oraz istotny poziom oddziaływania, który daje inwestorowi bezpośredniemu efektywny głos w zarządzaniu przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji. Aby inwestycję uznać za BIZ, minimalny próg zaangażowania kapitałowego inwestora bezpośredniego w przedsiębiorstwie bezpośredniej inwestycji ustalono na poziomie 10%<ref>Wzorcowa definicja OECD zagranicznych inwestycji bezpośrednich, wydanie trzecie, 1995 [Definicja wzorcowa OECD].</ref>.
 
== Opis ==
Według definicji [[UNCTAD]], [[IMF]] i [[OECD]] BIZ są kategorią międzynarodowych inwestycji, dokonywanych przez rezydenta jednego kraju (nazywanym „inwestorem bezpośrednim” lub „firmą matką”) z zamiarem sprawowania długotrwałej kontroli w przedsiębiorstwie innego kraju (nazywanym „przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji” lub „firmą-córką”). Przez „długotrwałą kontrolę” rozumie się tutaj istnienie długoterminowych relacji pomiędzy inwestorem bezpośrednim i przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji oraz istotny poziom oddziaływania, który daje inwestorowi bezpośredniemu efektywny głos w zarządzaniu przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji. Aby inwestycję uznać za BIZ, minimalny próg zaangażowania kapitałowego inwestora bezpośredniego w przedsiębiorstwie bezpośredniej inwestycji ustalono na poziomie 10%<ref>Wzorcowa definicja OECD zagranicznych inwestycji bezpośrednich, wydanie trzecie, 1995 [Definicja wzorcowa OECD].</ref>.
 
Zgodnie z powyższą definicją, komponentamiKomponentami BIZ są: [[kapitał zakładowy]] (ang. ''equity capital''), reinwestowane zyski (ang. ''reinvested earnings'') oraz inny kapitał (ang. ''other capital''). Inwestycje w kapitał zakładowy przedsiębiorstwa bezpośredniej inwestycji dokonane przez inwestora bezpośredniego związane są z zakupem akcji, majątku lub [[Aport (prawo)|aportem rzeczowym]] w postaci np. maszyn i urządzeń. Reinwestowane zyski, to część lub całość zysków wypracowanych przez przedsiębiorstwo bezpośredniej inwestycji, która nie została wypłacona inwestorowi bezpośredniemu w formie dywidendy, lecz zainwestowana w przedsiębiorstwo bezpośredniej inwestycji. Inny kapitał, to pożyczki wewnątrzkorporacyjne (krótko- lub długoterminowe) pomiędzy przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji a inwestorem bezpośrednim oraz transakcje związane z obsługą tego długu.
 
Reasumując, BIZ są to więc długookresowe inwestycje, podejmowane przez przedsiębiorstwo lub osobę fizyczną jednego kraju w przedsiębiorstwo innego kraju, z zamiarem sprawowania kontroli nad nim i czerpania z niego zysku. Przy czym istotą BIZ jest transfer nie tylko kapitału, ale również pracy i wiedzy (technologicznej, marketingowej i organizacyjnej).
 
W Polsce wspieraniem napływu BIZ zajmują się m.in. [[Polska Agencja Inwestycji i Handlu]] oraz [[Specjalna strefa ekonomiczna|specjalne strefy ekonomiczne]].
 
== Rodzaje inwestycji zagranicznych ==
W zależności od branży oraz skali biznesu, jak również strategii [[inwestor]]a w zakresie kontroli nad środkami produkcji wyróżnia się następujące rodzaje [[Inwestycja bezpośrednia|inwestycji bezpośrednich]]<ref>J. Świerkocki (red.), ''Rola bezpośrednich inwestycji zagranicznych w kształtowaniu aktualnego i przyszłego profilu gospodarczego województwa łódzkiego'', ŁTN, Łódź 2011.</ref>:
* ''[[Inwestycja greenfield|greenfield]]'' – mają miejsce w przypadku relatywnie mniejszych przedsięwzięć i polegają na budowie przedsiębiorstwa od podstaw, włączając w to przyłączenie do istniejącej infrastruktury;
 
== Formy inwestycji zagranicznych ==
Teoria inwestycji zagranicznych rozgranicza dwie podstawowe formy: horyzontalne (ang. ''horizontal'') i pionowewertykalne (ang. ''vertical'')<ref>R.E. Caves, ''International Corporation. The Industrial Economics of Foreign Investment'', Economica, Vol. 38, nr 1, 1971.</ref>.
 
=== Horyzontalne ===
Jako specyficzną formę inwestycji zagranicznych można wyróżnić platformę eksportową (ang. ''Export Platform FDI''), która ma obsługiwać rynek trzeci zlokalizowany poza krajem siedziby centrali oraz poza krajem lokalizacji inwestycji.
 
== Charakterystyka ==
Zgodnie z powyższą definicją, komponentami BIZ są: [[kapitał zakładowy]] (ang. ''equity capital''), reinwestowane zyski (ang. ''reinvested earnings'') oraz inny kapitał (ang. ''other capital''). Inwestycje w kapitał zakładowy przedsiębiorstwa bezpośredniej inwestycji dokonane przez inwestora bezpośredniego związane są z zakupem akcji, majątku lub [[Aport (prawo)|aportem rzeczowym]] w postaci np. maszyn i urządzeń. Reinwestowane zyski, to część lub całość zysków wypracowanych przez przedsiębiorstwo bezpośredniej inwestycji, która nie została wypłacona inwestorowi bezpośredniemu w formie dywidendy, lecz zainwestowana w przedsiębiorstwo bezpośredniej inwestycji. Inny kapitał, to pożyczki wewnątrzkorporacyjne (krótko- lub długoterminowe) pomiędzy przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji a inwestorem bezpośrednim oraz transakcje związane z obsługą tego długu.
 
Reasumując, BIZ są to długookresowe inwestycje, podejmowane przez przedsiębiorstwo lub osobę fizyczną jednego kraju w przedsiębiorstwo innego kraju, z zamiarem sprawowania kontroli nad nim i czerpania z niego zysku. Przy czym istotą BIZ jest transfer nie tylko kapitału, ale również pracy i wiedzy (technologicznej, marketingowej i organizacyjnej).
 
Całkowita wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce wyniosła 160,5 mld EUR na koniec 2013 roku. Składały się na nie zobowiązania z tytułu udziałów kapitałowych i reinwestowanych zysków (125,3 mld EUR) oraz zobowiązania z tytułu pozostałego kapitału (35,2 mld EUR)<ref>Polska Agencja Inwestycji Zagranicznych (PAIiIZ), ''[http://www.paiz.gov.pl/polska_w_liczbach/inwestycje_zagraniczne Inwestycje zagraniczne]'' [dostęp 2015-09-07].</ref>.
{{Przypisy}}