Nocny lot (powieść): Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 15 bajtów ,  4 lata temu
m
Bot poprawia linkowania, typografie i dokonuje drobnych poprawek redakcyjnych.
(dalsze rozszerzenie (sekcja), dod. grafika, in. redakcyjne, zmiana kategorii)
m (Bot poprawia linkowania, typografie i dokonuje drobnych poprawek redakcyjnych.)
'''''Nocny lot''''' ([[język francuski|fr.]] '''''Vol de nuit''''') – powieść francuskiego pisarza i lotnika [[Antoine de Saint-Exupéry|Antoine'aAntoine’a de Saint-Exupéry'egoExupéry’ego]] z [[1931]] roku.
[[Plik:11exupery-inline1-500.jpg|thumb|Autor w okresie powstania powieści (Tuluza, 1933)]]
== Tło powstania ==
Była to druga w dorobku twórczym pisarza powieść o cywilnych lotnikach po wcześniej opublikowanej i dobrze przyjętej ''Poczcie na południe'' („Courrier sud”, 1929). Oparta została na osobistych doświadczeniach autora, który pracując od 1926 dla Towarzystwa Latécoère (późniejsza [[Compagnie Générale Aéropostale|Aéropostale]]), najpierw jako pilot [[poczta lotnicza|poczty lotniczej]], a następnie (1929-31) jako dyrektor jego południowoamerykańskiego oddziału Aeroposta Argentina, poznał w ten sposób opisywaną tematykę obustronnie. Powieść dedykował swemu ówczesnemu dyrektorowi Didierowi Daurat, będącemu pierwowzorem postaci ambitnego i wymagającego Rivière'a. Postać pilota Fabiena zdradza cechy osobiste, podobnie jak anonimowa postać jego młodej żony, nawiązująca do Consuelo – poznanej wówczas w Argentynie żony pisarza. Również inne, drugoplanowe postacie powieści wzorowane są na osobach pochodzących z ówczesnego zawodowego otoczenia autora.
 
Wydana z przedmową [[André Gide|André Gide'a]] przez paryskie wydawnictwo [[Gallimard]] w grudniu 1931, powieść uzyskała w tym samym roku nagrodę [[Prix Femina]] i ugruntowała obecność jej autora w świecie literackim<ref>Jako znaczące wydarzenie kulturalne została omówiona nawet w prasie latynoamerykańskiej: "La„La Gazette des Français du Paraguay"Paraguay” (n° 14, année II, Assomption): ''Antoine de Saint-Exupéry, Vol de nuit 1931, Vaincre l'impossible – Antoine de Saint-Exupéry, Vuelo nocturno 1931, Superar lo desconocido''.</ref>. Była jedną z pierwszych powieści wydanych przez Gallimarda w formacie kieszonkowym (seria „Le livre de poche”, 1953). Przełożona na kilka języków i wciąż zaliczana do światowych bestsellerów<ref>Według Stacy Schiff: ''Saint-Exupéry: A Biography''. New York: Alfred A. Knopf, 1994, s. 210.</ref>.
 
== Treść ==
 
== Odbiór i adaptacje ==
Mimo ogólnego uznania i przyznanej nagrody, powieść natrafiła też w kraju na krytykę, przede wszystkim w kręgach zawodowych (pilotów), co wrażliwego autora dotknęło wywołując u niego przewlekły kryzys twórczy, zakończony dopiero w 1939 wydaniem kolejnej powieści (''[[Ziemia, planeta ludzi]]''). Z widocznym powodzeniem spotkał się odbiór utworu zagranicą. Już w 1933 powieść przeniósł na ekran [[Clarence Brown]] jako ''Night Flight'', w którym najważniejsze role zagrali [[John Barrymor]]e (Rivière), [[Clark Gable]] (Fabien), [[Helen Hayes]] (jego żona), [[Robert Montgomery]] (pilot Pellerin) oraz [[ Lionel Barrymore]] (inspektor Robineau).
 
Powieść stanowiła także inspirację dla amerykańskiego kompozytora Gardnera Reada, który w 1936-37 stworzył 7-minutowy utwór na orkiestrę zatytułowany ''Night Flight, tone poem for orchestra, Opus 44''. Z kolei [[Luigi Dallapiccola]] był twórcą osnutej na utworze opery ''Volo di notte'', skomponowanej do włoskiego libretta (premiera we Florencji w maju 1940).
* Autoryzowany przekład [[Maria Czapska|Marii Czapskiej]] i Stanisława Stempowskiego – warszawski [[Gebethner i Wolff]], 1933 (pierwsze wydanie)
Wydania w tym tłumaczeniu (niekiedy w jednej edycji z innymi utworami): PIW, PAX, Wydawnictwo Literackie, [[Książka i Wiedza]], KAW, Siedmioróg
* Przekład Elżbiety Teresy Sadowskiej – Warszawa: "Kama"„Kama”, 1995
* Przekład Anny Trznadel-Szczepanek – Warszawa: "Muza"„Muza”, 2002
* Przekład Barbary Przybyłowskiej – Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2012
 
335 110

edycji