Porty lotnicze w Polsce: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 506 bajtów ,  3 lata temu
m
Wycofano edycje użytkownika JDavid (dyskusja). Autor przywróconej wersji to Jan1683.
m (lit.)
m (Wycofano edycje użytkownika JDavid (dyskusja). Autor przywróconej wersji to Jan1683.)
[[Plik:Airports in Poland - status since 2014.svg|mały|400px|Porty lotnicze w Polsce wraz z liczbą pasażerów – stan na koniec 2016 r.roku]]
'''Porty lotnicze w Polsce''' – w skład systemu cywilnych [[Port lotniczy|portów lotniczych]] w [[Polska|Polsce]], wykorzystywanych do transportu pasażerskiego, wchodzi 15 portów lotniczych – z dominującym portem [[lotnisko Chopina w Warszawiestolica|portem Chopinastołecznym]] oraz 14 portami regionalnymi.
 
== Największy port lotniczy ==
Największym portem lotniczym w Polsce jest [[lotnisko Chopina w Warszawie]] ([[Toponimia|toponimicznie]]: Warszawa-Okęcie), przez wiele lat uprzywilejowany przez władze państwowe ograniczające rozwój innych portów lotniczych w kraju. Warszawa miała być [[Węzłowy port lotniczy|węzłem]] przesiadkowym dla Polski. W 2012 r.roku w [[Warszawa|Warszawie]] odprawianych było 38,79% osób<ref>[http://www.pasazer.com/in-12800-statystyki,rok,2012,na,polskim,niebie.php Statystyki. Rok 2012 na polskim niebie].</ref> korzystających z usług [[linia lotnicza|linii lotniczych]], lecz relatywna rola tego portu będzie się zmniejszać wraz z rozwojem ruchu do innych regionów, który przedtem był sztucznie ograniczony.
 
== Regionalne porty lotnicze ==
Mianem regionalnych portów lotniczych określa się sieć portów lotniczych, które w okresie [[Gospodarka planowa|gospodarki planowej]] miały odgrywać pomocniczą rolę w stosunku do stołecznego lotniska w Warszawie. Miały one przyjmować pasażerów przylatujących z zagranicy lub wylatujących za granicę przez [[Lotnisko Chopina w Warszawie|Okęcie]], który miał docelowo pełnić rolę węzła przesiadkowego dla całej Polski. Po liberalizacji rynku lotniczego w maju 2004, lotniska te rozwinęły swoje własne połączenia zagraniczne, zwłaszcza w oparciu o tzw. [[tanie linie lotnicze]], takie jak np. [[easyJet]], [[Ryanair]], [[SkyEurope Airlines]] (wycofał się z Polski w 2008 r.), [[Centralwings]] (nie operuje od października 2008 r.roku), [[Wizz Air]], Sprint Air Polski Przewoźnik.
 
Obecnie portu lotniczego nie mają w Polsce trzy województwa: [[województwo opolskie|opolskie]], [[województwo podlaskie|podlaskie]] i [[województwo świętokrzyskie|świętokrzyskie]].
{|class="wikitable"
|-
| [[Lotnisko Białystok-Krywlany|Białystok-Krywlany]]
| Od 1945 r.roku przez krótki okres obsługiwało loty pasażerskie PLL LOT do Warszawy<ref>{{Cytuj stronę|url=http://dziendobry.bialystok.pl/70-lat-historii-pasazerskiego-portu-lotniczego-w-bialymstoku/|tytuł=70 lat historii pasażerskiego portu lotniczego w Białymstoku|opublikowany=dziendobry.bialystok.pl|data=17 października 2015|data dostępu=25 listopada 2015}}</ref>.
|-
| [[Lądowisko Częstochowa-Rudniki|Częstochowa-Rudniki]]
| W 1983 r.roku przez jeden sezon regularne połączenie obsługiwały PLL LOT.<ref>{{Cytuj stronę|url=http://konsultacje.czestochowa.pl/wp-content/uploads/2013/11/PT-Częstochowa-5.11.2013.pdf|tytuł=Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Miasta Częstochowy|opublikowany=Urząd Miasta Częstochowa|autor=Blue Ocean Business Consulting sp. z o.o.|data=październik 2013|data dostępu=25 listopada 2015}}</ref>
|-
| [[Lotnisko Gdańsk-Wrzeszcz|Gdańsk-Wrzeszcz]]
| Funkcjonowało jako cywilny port lotniczy do otwarcia [[Port lotniczy Gdańsk-Rębiechowo|lotniska w Rębiechowie]] w 1974 r.<ref>{{Cytuj stronę|url=http://historia.trojmiasto.pl/Jak-to-z-lotniskami-w-Gdansku-bylo-n79659.html|tytuł=Jak to z lotniskami w Gdańsku było|opublikowany=[[Trojmiasto.pl]]|autor=Marcin Stąporek|data=14 maja 2014|data dostępu=8 grudnia 2015}}</ref>
|-
| [[Lotnisko w Rumi|Gdynia w Rumi-Zagórzu]]
| W latach 1935–19391935-1939 obsługiwało regularne połączenia PLL LOT (do 3000 pasażerów rocznie)<ref>{{Cytuj stronę|url=http://historia.trojmiasto.pl/Pierwsze-gdynskie-lotnisko-Historia-Portu-Lotniczego-Gdynia-w-Rumi-Zagorzu-n93611.html|tytuł=Pierwsze gdyńskie lotnisko. Historia Portu Lotniczego Gdynia w Rumi-Zagórzu|opublikowany=[[Trojmiasto.pl]]|autor=Rafał Borowski|data=23 sierpnia 2015|data dostępu=25 listopada 2015}}</ref>.
|-
| [[Lotnisko Katowice-Muchowiec|Katowice-Muchowiec]]
| W latach 1929–19581929-1958 obsługiwało rejsowy ruch lotniczy, w tym pierwsze międzynarodowe połączenia w historii PLL LOT.<ref>{{Cytuj stronę|url=http://blog.katowice-airport.com/2013-04-podroze-lotnicze/|tytuł=Podróże lotnicze z Katowic w latach 20-stych XX wieku|opublikowany=katowice-airport.com|autor=Piotr Adamczyk|data= 4 kwietnia 2013|data dostępu=25 listopada 2015}}</ref>
|-
| [[Lądowisko Koszalin-Zegrze Pomorskie|Koszalin-Zegrze Pomorskie]]
| W latach 1965–19911965-1991 obsługiwało regularny krajowy ruch pasażerski oraz czarterowy. W szczytowym okresie z lotniska korzystało ponad 80 tys. pasażerów rocznie<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.obywatelski.koszalin.pl/sites/default/files/pliki/zalacznik_do_uzasadnien_uruchomienie_lotniska_w_zegrzu_pomorskim.pdf|tytuł=Uruchomienie lotniska cywilnego w Zegrzu Pomorskim k. Koszalina|opublikowany=Wydział Rozwoju i Współpracy Zagranicznej Urzędu Miejskiego w Koszalinie|data=21 maja 2013|data dostępu=25 listopada 2015}}</ref>.
|-
| [[Lotnisko Kraków-Rakowice-Czyżyny|Kraków-Rakowice-Czyżyny]]
|Funkcjonowało jako cywilny port lotniczy w latach 1924–19631924-1963.<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.polot.net/?p=120|tytuł=Lotnisko Czyżyny|opublikowany=Polot.net|autor=Karol Placha Hetman|data= 25 kwietnia 2009|data dostępu=25 listopada 2015}}</ref>
|-
| [[Lotnisko Olsztyn-Dajtki|Olsztyn-Dajtki]]
|Przed II wojną światową regularne połączenia obsługiwała Lufthansa (od 1926 r.), zaś po wojnie PLL LOT.<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.olsztyn24.com/news/21357-olsztyskie-skrzydla.html|tytuł=Olsztyńskie skrzydła|opublikowany=Olsztyn24.com|autor=Marek Książek|data=20 września 2013|data dostępu=8 grudnia 2015}}</ref>
|-
| [[Port lotniczy Słupsk-Redzikowo|Słupsk-Redzikowo]]
| Od 1920 r.roku do lat 30. przyjmowało loty pasażerskie niemieckich linii lotniczych. Od 1975 do początku lat 90. połączenia obsługiwały PLL LOT.<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-tajemnicze-ladowanie-na-nieczynnym-lotnisku-pilot-porzucil-s,nId,594496|tytuł=Tajemnicze lądowanie na nieczynnym lotnisku|opublikowany=[[RMF24]]|data=26 marca 2012|data dostępu=8 grudnia 2015}}</ref>
|-
| [[Lotnisko Szczecin-Dąbie|Szczecin-Dąbie]]
| Obsługiwało loty pasażerskie w latach 1921–19391921-1939. W najlepszych latach jego prosperowania, utrzymywane były połączenia (bezpośrednie i pośrednie) z 70 miastami Europy. Po wojnie obsługiwało krajowe linie lotnicze do 1968 roku<ref>{{Cytuj stronę|url=http://lotniczapolska.pl/Lotnisko-Szczecin-Dabie-i-o-szczecinskim-lotnictwie,7959|tytuł=Lotnisko Szczecin-Dąbie i o szczecińskim lotnictwie|opublikowany=lotniczapolska.pl|autor=Anja Tatarczuk |data=12 lipca 2009|data dostępu=8 grudnia 2015}}</ref>.
|-
| [[Lotnisko Mokotowskie|Warszawa-Mokotów]]
|Od 1920 obsługiwało regularne loty pasażerskie. W 1930 r.roku lotnictwo cywilne przeniesiono na Okęcie<ref>{{Cytuj stronę|url=http://polemokotowskie.pl/ciekawostki/|tytuł=Ciekawostki z historii Pola Mokotowskiego|opublikowany=polemokotowskie.pl|autor=Piotr Marciniak|data dostępu=25 listopada 2015}}</ref>.
|-
| [[Port lotniczy Gądów Mały|Wrocław-Gądów Mały]]
| Przed wojną obsługiwało loty rejsowe w latach 1921–19421921-1942. W latach 1946–19581946-1958 regularne loty cywilne obsługiwały PLL LOT.<ref>{{Cytuj stronę|url=http://wroclaw.naszemiasto.pl/artykul/lotniczy-gadow-historia-podniebnych-asow-wroclawskiego,3108904,artgal,t,id,tm.html|tytuł=Lotniczy Gądów. Historia podniebnych asów wrocławskiego osiedla|opublikowany=mmwroclaw.pl|data=5 listopada 2014|data dostępu=8 grudnia 2015}}</ref>
|-
! |style="text-align:center" colspan=2 | <small>'''Porty lotnicze na [[Kresy Wschodnie|Kresach Wschodnich]]'''</small>
|-
| Lwów-Lewandówka
| Loty pasażerskie zainaugurowano w 1922 rroku. W okresie 1922–19281922-1928 linia lotnicza [[Aerolot|Aerolloyd/Aerolot]] przeprowadziła tu ponad 2000 rejsów, przewożąc ponad 5000 pasażerów. Stałe połączenie prowadziła tu także linia [[Aero (linia lotnicza)|Aero]], a od 1928 r. powstałe w wyniku połączenia obu tych firm PLL LOT. Lotnisko zostało zamknięte w 1929 r.<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.polot.net/?p=413|tytuł=Lotniska Lwowa: Lewandówka i Skniłów|opublikowany=Polot.net|autor=Karol Placha Hetman|data=26 października 2015|data dostępu=25 listopada 2015}}</ref>
|-
| [[Port lotniczy Lwów|Lwów-Skniłów]]
| Powstało w 1922 r. Funkcjonuje nadal jako [[Port lotniczy Lwów]].
|-
| [[Port lotniczy Wilno|Wilno-Porubanek]]
| Powstało w 1932 r. Funkcjonuje nadal jako [[Port lotniczy Wilno]].
|-
!|style="text-align:center" colspan=2 | <small>'''Niemieckie porty lotnicze obecnie w granicach Polski obsługujące połączenia pasażerskie jedynie przed II wojną światową'''</small>
|-
| [[Lotnisko Elbląg|Elbląg]]
| Powstało w 1915 rroku. Obsługiwało połączenia do m.in. Gdańska, Szczecina, Królewca i Moskwy<ref>{{Cytuj stronę|url=http://info.elblag.pl/8,3522,HISTORIA-LOTNISKA-W-ELBLAGU-cz-1.html|tytuł=Historia lotniska w Elblągu|opublikowany=Info.Elblag.pl|autor=Edward Jaremczuk|data=5 lipca 2015|data dostępu=8 grudnia 2015}}</ref>.
|-
| [[Lotnisko Gliwice-Trynek|Gliwice-Trynek]]
| Regularną komunikacje lotniczą rozpoczęto w 1925 r. Obsługiwano stąd loty do wielu miast w Niemczech oraz międzynarodowe, m.in. do Konstantynopola<ref>{{Cytuj książkę | imię = Jacek | nazwisko = Schmidt | tytuł = Rocznik Muzeum w Gliwicach - Historia Lotniska w Gliwicach do 1945 r. część I | miejsce = Gliwice | rok = 1992| strony =155-188 | tytuł części = Historia Lotniska w Gliwicach do 1945 r. część I. | tom = 7 (1991)-8 (1992) |odn=tak}}</ref>.
|-
| [[Lotnisko w Gubinie|Gubin]]
| Od 1929 r. obsługiwało regularne połączenia do m.in. Szczecina, Drezna, Norymbergi, Frankfurtu nad Odrą i Chociebuża<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko=Traczyk | imię=Zygmunt | autor= | inni= | tytuł=Ziemia Gubińska 1939–1949… | data=2011| wydawca= Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej | miejsce= Gubin| isbn = 978-83-88059-54-4 | strony=55-56}}</ref>.
|-
| [[Lotnisko Jelenia Góra|Jelenia Góra]]
| Powstało w 1927 rroku. Przed II wojną światową obsługiwało rejsy do większości głównych miast na terenie Niemiec<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.jelonka.com/news,single,init,article,58993|tytuł=Pasażerski port lotniczy w Jeleniej Górze|opublikowany=Jelonka.com|data=20 lipca 2015|data dostępu=9 grudnia 2015}}</ref>.
|-
| Malbork
| Pierwsze lotnisko w Malborku, które znajdowało się przy ulicach Zeppelin Weg i Flieger Weg – obecnie Portowej i Sportowej. W latach 1926–19341926-1934 posiadało regularne sezonowe połączenia lotnicze z Berlinem, Szczecinem, Słupskiem, Gdańskiem, Elblągiem, Olsztynem i Królewcem<ref>{{Cytuj stronę|url=http://starymalbork.blogspot.com/2010/03/o-lotniskach-w-malborku.html|tytuł=O lotniskach w Malborku|opublikowany=starymalbork.blogspot.com|autor=Jacek Kmieć|data=10 marca 2010|data dostępu=9 grudnia 2015}}</ref>.
|-
| [[Radzikowice#Lotnisko|Nysa-Radzikowice]]
| W latach 1927–19391927-1939 obsługiwało loty pasażerskie do Gliwic, Görlitz, Jeleniej Góry i Berlina<ref>{{Cytuj stronę|url=http://opole.wyborcza.pl/opole/1,35114,15185445,Ze_Slaska_na_podboj_przestworzy__Oraz_kosmosu__Z_HISTORII_.html|tytuł=Ze Śląska na podbój przestworzy. Oraz kosmosu|opublikowany=[[Gazeta Wyborcza|Wyborcza.pl]]|autor=Krzysztof Stecki|data=29 grudnia 2013|data dostępu=9 grudnia 2015}}</ref>.
|-
| Piła
| Pierwsze lotnisko w Pile, które znajdowało się przy Selgenauer Chaussee – obecnie ul. Wojciecha Kossaka (nie należy mylić z drugim, nadal istniejącym [[Lądowisko Piła|lotniskiem]]). W listopadzie 1919 r.roku podjęto pierwszą próbę uruchomienia stąd lotniczego połączenia komunikacyjnego na trasie Berlin–Piła–Gdańsk–Królewiec, kolejną w grudniu 1920 r.roku i następną w 1925 rroku. Wszystkie te przedsięwzięcia okazały się jednak nierentowne i bardzo szybko ich zaniechano<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.dawna.pila.pl/czytelnia/lotnicza_pila.php|tytuł=Śladami lotniczej historii Piły|opublikowany=Dawna.Pila.pl|autor=Robert Kulczyński|data dostępu=9 grudnia 2015}}</ref>.
|-
| Słupsk-Krzekowo
| W latach 1920–19271920-1927 obsługiwało regularne połączenia do Berlina, Gdańska, Rygi, Kłajpedy i Królewca<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.aeroklub-szczecinski.pl/node/18|tytuł=Historia szczecińskich lotnisk|opublikowany=Aeroklub-Szczecinski.pl|data dostępu=8 grudnia 2015}}</ref>.
|}
 
== Wzrost przewozów ==
Widoczna jest zmiana struktury przewozów lotniczych w Polsce: Warszawskie Okęcie straciło dominację w udziale w rynku na rzecz portów regionalnych. W 2008 r.roku porty regionalne obsłużyły 57,66% ogółu ruchu lotniczego w Polsce natomiast, Port Lotniczy im. Fryderyka Chopina w [[Warszawa|Warszawie]] 42,34%. W 2015 r.roku te proporcje wynosiły już 63,4% do 36,6% na korzyść portów regionalnych. Zmiana ta jest widoczna od 2005 r.roku w którym Warszawskie Okęcie obsłużyło 61%,a w 2006-48% wszystkich pasażerów korzystających z polskich lotnisk.
 
Polski rynek lotniczy nadal rozwija się szybko, od czasu wejścia Polski do [[Unia Europejska|Unii Europejskiej]] i pełnego otwarcia polskiego nieba, które spowodowały większą aktywność przewoźników już operujących w Polsce. Pojawił się także szereg nowych – głównie niskokosztowych – dzięki czemu zwiększyła się liczba oferowanych połączeń i liczba przewiezionych pasażerów.
 
Według prognozy Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 2006 r.roku, w ciągu nadchodzących lat dynamika wzrostu miała być niższa niż w 2006, jednak nadal wyższą od średniej europejskiej. Za 13 lat liczba odprawionych pasażerów w Polsce miała wynieść 41 mln<ref name="prognoza">Prognoza Urzędu Lotnictwa Cywilnego z 28 lutego 2006 dotycząca liczby pasażerów korzystających z transportu lotniczego w polskich portach lotniczych do 2030, [http://www.ulc.gov.pl/index_1.php?dzial=wiadomosci&plik=28_02_2006].</ref> (w 2015 r.roku wyniosła 30,6 mln).
 
== Perspektywa rozwoju ==
 
=== Centralny Port Komunikacyjny ===
{{Podziel sekcję|Centralny Port Komunikacyjny}}
12 maja 2005 Urząd Lotnictwa Cywilnego podpisał umowę z hiszpańskim konsorcjum INECO-SENER na wykonanie studium wykonalności Centralnego Portu Lotniczego<ref>[http://web.archive.org/web/20070311094927/http://www.ulc.gov.pl/index_1.php?dzial=wiadomosci&plik=13_05_2005 Wiadomość z 12.05.2005 ULC o podpisaniu umowy z INECO-SENER na studium wykonalności nowego centralnego lotniska dla Polski]. Link sprawdzony 2007-11-12.</ref>. Pomimo tego w ciągu kolejnych 2 lat studium takie nie zostało wykonane, co zostało zinterpretowane jako odłożenie projektu nowego wielkiego lotniska na nieokreśloną przyszłość, a nawet zaniechanie tej inwestycji.
 
* [[Baranów (gmina w województwie mazowieckim)|gminie Baranów]] koło [[Grodzisk Mazowiecki|Grodziska Mazowieckiego]]<ref>[http://www.airport-on-rails.org/index.htm Centralny Port Lotniczy – BARANÓW]</ref> – w styczniu 2006 zwrócono uwagę na korzystne położenie w odległości 38 km od Warszawy i 78 km od Łodzi, na przecięciu szlaków kolejowych północ – południe ([[Linia kolejowa nr 1]], [[Linia kolejowa nr 4]] [CMK]) oraz wschód – zachód (planowana linia wysokiej prędkości) oraz w odległości 1-2 km od autostrady A2 i około 10 km od [[droga krajowa nr 50 (Polska)|drogi krajowej nr 50]] będącej zachodnią obwodnicą aglomeracyjną Warszawy. Dzięki możliwości lokalizacji stacji kolejowej na dolnych poziomach terminala, lotnisko zostałoby doskonale skomunikowane nie tylko z Warszawą (czas przejazdu 15 min.) i Łodzią (30 min.), ale także z innymi miastami w Polsce.
 
W 2005 r. niezależnie od losów koncepcji Centralnego Portu Lotniczego podjęto decyzję o modernizacji i otwarciu [[Port lotniczy Warszawa-Modlin|portu lotniczego w Modlinie]] dla samolotów [[tanie linie lotnicze|tanich linii]] i [[czarter]]ów. Prace przy modernizacji i dobudowie potrzebnej infrastruktury rozpoczęto 8 października 2010<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.tvp.info/informacje/biznes/rusza-budowa-lotniska-w-modlinie/2942154|tytuł=Rusza budowa lotniska w Modlinie|opublikowany=tvp.info|data dostępu=2015-03-08}}</ref>. Pierwsze rejsowe loty odbyły się 15 lipca 2012 r. Powstanie portu w Modlinie stało się w rezultacie jedynym zrealizowanym projektem odciążenia [[Lotnisko Chopina w Warszawie|portu im. Chopina]].
 
W 2016 r.roku na potrzebę budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego między Łodzią a Warszawą ponownie wskazał minister spraw zagranicznych [[Witold Waszczykowski]]. 19 września 2017 pełnomocnik rządu ds. CPK [[Mikołaj Wild]] na konferencji prasowej wraz z premier [[Beata Szydło|Beatą Szydło]] oraz ministrem sprawiedliwości [[Zbigniew Ziobro|Zbigniewem Ziobro]] ogłosił iż rekomendowaną lokalizacją Centralnego Portu Komunikacyjnego "Solidarność" jest miejscowość [[Stanisławów (powiat grodziski)|Stanisławów]]<ref>{{Cytuj|tytuł=„Rekomendujemy, aby CPK powstał w miejscowości Stanisławów”|data dostępu=2017-09-19|url=http://www.tvp.info/34052148/rekomendujemy-aby-cpk-powstal-w-miejscowosci-stanislawow|język=pl}}</ref> w gminie [[Baranów (gmina w województwie mazowieckim)|Baranów]], w powiecie [[Powiat grodziski (województwo mazowieckie)|grodziskim]]. 3 października 2017 Mikołaj Wild złożył projekt uchwały, w której rząd ma zatwierdzić koncepcję budowy CPK<ref name="businessinsider2017-10"/>.
 
Prognozowanym terminem uruchomienia CPK jest połowa 2027roku r2027. Po uruchomieniu CPK, Lotnisko Chopina w Warszawie zostanie zamknięte dla ruchu cywilnego<ref>[http://biznes.onet.pl/wiadomosci/kraj/lotnisko-chopina-zamkniete-dla-cywilow/269sln Po otwarciu CPK Lotniska Chopina zostanie zamknięte dla ruchu cywilnego]</ref>. W pierwszych latach działalności CPK ma posiadać dwie drogi startowe, a docelowo cztery.
 
Jak do tej pory nierozstrzygnięte zostają takie kwestie, jak finansowanie inwestycji (w 2011 jej koszt szacowano na 3,1 mld euro względnie 12 mld zł<ref name="TSLbiznes2011"/>, a 2017 w zależności od wariantu 30 lub 35 mld zł<ref name="businessinsider2017-10">{{Cytuj stronę | url = https://businessinsider.com.pl/polityka/centralny-port-komunikacyjny-spor-z-ministerstwem-infrastruktury/4lwh9hg | tytuł = Spór o węzeł kolejowy skrępował Centralny Port Komunikacyjny | data = 2017-10-06 | praca = Business Insider Polska | opublikowany = Onet SA | data dostępu = 2017-10-07}}</ref>), połączenie z krajową siecią kolejową oraz aglomeracjami warszawską i łódzką. Nie są znane potencjalne potoki pasażerów, zwłaszcza w obliczu rozwoju lotnisk regionalnych, a także [[Port lotniczy Berlin-Brandenburg|lotniska Berlin-Brandenburg]]. Sam proces inwestycyjny trwać będzie nie mniej niż 7-8 lat<ref name="TSLbiznes2011">'''Okęcie w odstawkę?''', TSLbiznes 7-8/2011, s. 54</ref>.
 
== Przewoźnicy ==