Guignol: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 6 bajtów ,  3 lata temu
WP:SK+mSK+ToS, interpunkcja
(→‎Etymologia: drobne redakcyjne)
(WP:SK+mSK+ToS, interpunkcja)
'''Guignol''' (wym. ginjọl) - jedna z głównych postaci francuskiego [[teatr lalek|teatru lalek]], powstała około [[1808]] roku w [[Lyon]]ie.
 
== Historia ==
[[Plik:Guignol à Lyon.JPG|thumb|Guignol jest integralną częścią życia kulturalnego w [[Lyon]]ie]]
 
Laurent Mourguet, twórca Guignola, tak jak wielu innych tkaczy, tracąc swoje zajęcie z powodu [[Rewolucja francuska|Rewolucji francuskiej]], został najpierw handlarzem jarmarcznym, a później wyrywaczem zębów. Aby przyciągnąć klientów i zagłuszyć krzyki swoich pacjentów zabawiał tłum swoimi [[pacynka]]mi.
 
Na początku Laurent Mourguet czerpał z repertuaru włoskiego, a konkretnie wykorzystywał postać Polichinella. Około [[1805]] roku, gdy wyczerpał już to źródło, animował Gnafrona- nieprzebierającego w słowach szewca, który lubił zaglądać do butelki. 3 lata później, w [[1808]], tworzy Guignola.
 
Początkowo przedstawienia były improwizowane, a ich treść zależała od poczucia humoru lalkarza i wydarzeń danego dnia. W ten sposób spektakle spełniały rolę gazety i wyrażały w zabawny sposób sprzeciw wobec niesprawiedliwości jaka dotykała zwykłych ludzi. Tak też, w [[Paryż]]u, Guignol był postacią prześmiewczą zanim stał się bohaterem przedstawienia dla dzieci.
 
=== Guignol w XX wieku ===
Po obchodach pierwszego stulecia, w [[1908]], Guignol z Lyon braci Pierre'a i Ernesta Neichthauserów odniósł ogromny sukces we Francji, a nawet poza jej granicami. Chwała Théâtre du Gymnase z nabrzeża Saint Antoine przygaśnie po [[II wojna światowa|II wojnie światowej]].
 
=== Guignol dzisiaj ===
W [[1998]], członkowie grupy Compagnie de Zonzons, poza wystawianiem przedstawień dla dzieci, komentowali aktualne wydarzenia w bistrach.
 
W [[2008]], [[Lyon]] świętuje dwusetlecie narodzin Guignola. Przewidywane są liczne imprezy, które będą się odbywać w ciągu całego roku. W tym samym roku otwarto w [[Brindas]]<ref>[http://guignolsland.com/guignol.html Informations sur Internet]</ref> muzeum-teatr posiadające w swoich zbiorach znaczącą kolekcję lalek teatralnych podarowanych przez wyżej wspomnianego Jeana-Guya Mourgueta.
''Nasz duch ludowy [[Lyon]]u zamieszkał w lalce z drewna''<ref> [[Justin Godart]], Guignol et l'esprit lyonnais, Lyon, s.e, 1909, p.5.</ref> powiedział kiedyś Justin Godart, mąż stanu specjalizujący się w tożsamości lyońskiej.
 
Guignol jest symbolem tradycji tego miasta, a w przedstawieniach można odnaleźć wyrażenia typowe dla [[Lyon]]u, które mają tendencję do zanikania.
 
Można spotkać go na broszurach biura informacji turystycznej, na autostradzie przy wjeździe do aglomeracji, na niektórych autobusach (linia 6) i na znaczkach pocztowych.
 
=== Stowarzyszenie przyjaciół Guignola ===
W [[1911]], postanowiono wybudować pomnik Laurenta Mourgueta, który stanął na alei Doyenné w starej dzielnicy [[Lyon]]u, Vieux-Lyon. Jako że zostało trochę pieniędzy z tych przeznaczonych na budowę pomnika, Justin Godart zaproponował, aby wykorzystać te środki na założenie stowarzyszenia mającego na celu podtrzymywanie i nauczanie tradycji, szczególnie tej związanej z teatrem Guignol, charakteru i ducha [[Lyon]]u. Stowarzyszenie przyjaciół Guignola działa do dziś i liczy ponad 600 członków.<ref>[http://amisdeguignol.free.fr/texte/bicentenaire/bicentenaire_coordinateur.htm La Société des Amis de Lyon et Guignol]</ref>.
 
== Postacie ==
* pochodzić z dawnego wyrażenia ''c'est gignolant'', którego używano by powiedzieć, że coś jest bardzo śmieszne;
 
* pochodzić od nazwiska tkacza Jeana Guignola, którego przodkowie przybyli do Francji z [[Lombardia|Lombardii]], Chignolo;
 
* być odniesieniem do tytułu popularnej ówcześnie komedii: ''Nitouche i Guignolet''.
 
== Repertuar ==
Laurent Mourguet był analfabetą dlatego też nie ma żadnych pozostałości po pierwszych sztukach.
 
Co dziwne to cenzura nałożona przez [[Napoleon III Bonaparte|Napoleona III]] (prawo z czerwca [[1851]]) zmusiła trupy teatralne do spisania ich sztuk co pozwoliło zachować utwory istniejące dotychczas tylko w formie ustnej. W [[1852]] Victor- Napoléon Vuillerme-Dunand, erudyta trupy Mourgueta, złożył 12 rękopisów. To właśnie są pierwsze pisemne ślady Guignola, które są zachowane w muzeum Gadagne, w [[Lyon]]ie.
 
=== Klasyki ===
Wśród dzieł klasycznych repertuaru Guignola znajdujemy :
* Le pot de confiture
* Le déménagement
Tradycja mówi żeby Guignol występował po prawej stronie patrząc od strony publiki czyli był trzymany w lewej ręce lalkarza (odwrotnie w przypadku Gnafrona).
 
Tak jak w teatrze klasycznym ''strona dziedzińca'' (prawa strona) nazywana jest stroną Gui (od Guignol), a ''strona ogrodu'' (lewa strona) stroną Gna (od Gnafrona) .<ref>[http://amisdeguignol.free.fr/texte/castelet.htm Les amis de Guignol]</ref>
 
[[Plik:Guignol.jpg|thumb|Przedstawienie Guignola w [[Paryż]]u.]]
 
== Inne znaczenia ==
Termin ''Guignol'' rozpowszechnił się poza regionem lyońskim i oznacza albo lalkę teatralną albo osobę, która się bawi i bawi innych. Za przykład może posłużyć ''[[Les Guignols de l'info]]'' - francuski program satyryczny kanału [[Canal+ France|Canal+]].
 
== Bibliografia ==
* [http://www.slownik-online.pl/kopalinski/503AFC164F1319DCC12565DB007D59CC.php/ Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych Władysława Kopalińskiego]
 
<!------------------------------------------------------------------------
PO PRZETŁUMACZENIU ARTYKUŁ NALEŻY ZINTEGROWAĆ Z OBECNĄ WERSJĄ NA PL WIKI
----------------------------------------------------------------------------->