Felaszowie: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 31 bajtów ,  3 lata temu
m
Drobne zmiany typogrficzne, poprawa linkujących.
m (Drobne zmiany typogrficzne, poprawa linkujących.)
 
== Felaszowie w Etiopii ==
Felaszowie zamieszkiwali w Etiopii na północ od Jeziora [[Tana (jezioro)|Tana]]<ref name = PWN>{{Cytuj stronę | url = http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Felaszowie;3900248.html | tytuł = Felaszowie | opublikowany = [[Encyklopedia PWN (internetowa)|Internetowa encyklopedia PWN]] | data dostępu = 2016-01-18}}</ref> w dzisiejszej prowincji Begiemdyr i Semien (historycznie Gonder).
 
Wedle tradycji Felaszów są oni potomkami Menelika, syna króla [[Salomon (król Izraela)|Salomona]] i królowej [[Makeda|Saby]], który przywiódł ich z [[Jerozolima|Jerozolimy]] do Etiopii. Wedle innych opinii są potomkami więźniów Salmanasara V, który zburzył Samarię, lub uchodźcami ze zburzonej w [[70]] r. n.e. przez Rzymian Jerozolimy. Z kolei tradycja etiopska podaje, że od dawna przybywali do Etiopii żydowscy kapłani, którzy nawrócili cały kraj na judaizm. Gdy jednak przybył do nich biskup [[Frumencjusz z Aksum|Frumencjusz]] przyjęli oni chrześcijaństwo, zaś stawiający opór wyznawcy dawnej religii zostali wygnani i osiedlili się nad [[Tana (jezioro)|jeziorem Tana]]. Wedle jednej z dziewiętnastowiecznych teorii mogą być oni potomkami jeńców wziętych przez króla Etiopii Kaleba w południowej Arabii, na początku VI w., gdzie istniało państwo [[Himjaryci|Himjarytów]], w którym władcy i część ludności przyjęła judaizm. Istnieje też wersja, że są potomkami garnizonu żydowskiego stacjonującego na [[Elefantyna|Elefantynie]], skąd wyruszyli ok. 399 p.n.e.<ref name=Hancock /> Współcześnie przyjmuje się, że należą oni etnicznie do kuszyckiej ludności Ageu, a judaizm przyjęli z zewnątrz. Felaszowie nie znają [[Talmud]]u, swe prawo religijne opierają jedynie na [[Tora|Torze]]. Nie znali również [[język hebrajski|hebrajskiego]], w swej liturgii używając [[język gyyz|języka gyyz]]. Ich językiem codziennym był [[język kwara]]. Sami siebie nazywają ''Bete Israel''(„Dom Izraela”)<ref name = PWN />.
[[Plik:Women at kotel.jpg|thumb|200px|Etiopskie kobiety pod [[Ściana Płaczu|Ścianą Płaczu]] w [[Jerozolima|Jerozolimie]].]]
[[Plik:Falasha makstyle.jpg|thumb|200px|Izraelski żołnierz pochodzenia etiopskiego.]]
Od końca [[1984]] r. Izrael rozpoczął planową akcję ewakuacji Felaszów z Etiopii. Rządem Izraela powodowały przede wszystkim względy humanitarne, w Etiopii panowała [[Klęska głodu w Etiopii 1984-1985|klęska głodu]], było to również zgodne z polityką Izraela dotyczącą sprowadzania do Izraela Żydów z zagrożonych krajów, do tego dochodził również niepokój o malejącą liczbę imigracji z diaspory, co groziło niekorzystnymi zmianami w strukturze społecznej państwa. Falaszów transportowano drogą lotniczą, w wielkim pośpiechu – z obozów dla uchodźców na granicy sudańsko-etiopskiej. [[Operacja Mojżesz|Operacjęoperację Mojżesz]], trwającą od listopada 1984 do stycznia 1985 zorganizowały [[Siły Obronne Izraela]] we współpracy z [[Centralna Agencja Wywiadowcza|CIA]], podczas jej trwania przewieziono ponad 7000 osób. Kolejne 800 osób trafiło do Izraela dzięki [[Operacjaoperacja Jozue|operacji Jozue]]<ref name = ethiopia>{{Cytuj stronę | url = http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Judaism/ejhist.html#operation1 | tytuł = Ethiopia | opublikowany = jewishvirtuallibrary | data dostępu = 2016-01-18}}</ref>. Kolejna wielka akcja imigracyjna miała miejsce w maju 1991, podczas trwającej w Etiopii wojny domowej, kiedy to w ramach ''[[Operacjaoperacja Salomon|operacji Salomon]]'' w ciągu zaledwie 36 godzin, przetransportowano do Izraela ponad 14,5 tysięcy Felaszów<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.nytimes.com/1991/05/26/world/ethiopian-jews-and-israelis-exult-as-airlift-is-completed.html | tytuł = Ethiopian Jews and Israelis Exult as Airlift Is Completed | autor = Joel Brinkley | data = 26 maja 1991 | opublikowany = nytimes.com | data dostępu = 2016-01-18}}</ref><ref name = ethiopia /> . W połowie lat 90. w Izraelu mieszkało ok. 60 tys. Felaszów.
 
Sytuacja Felaszów w Izraelu początkowo była dość niejasna, pojawiały się naciski ze strony kół ortodoksyjnych na przyjęcie przez nich [[judaizm]]u rabinicznego. Falasze po przybyciu do Izraela mieli wiele trudności związanych z integracją ze współczesnym społeczeństwem izraelskim. Wielu z nich jest bezrobotnymi lub wykonuje prace dające bardzo niski dochód, co zmusza wiele rodzin do korzystania z pomocy socjalnej. Szczególnym problemem jest poziom potrzebnego wykształcenia w nowoczesnym państwie (analfabetyzm jest w tej społeczności bardzo wysoki). Zdarzają się także zachowania rasistowskie ze strony społeczeństwa izraelskiego w stosunku do przybyłych z Etiopii. W [[2003]] r. władze Izraela zezwoliły na osiedlanie się Felaszom Mura, którzy w [[XIX wiek|XIX w.]] przyjęli chrześcijaństwo<ref name=Hancock>{{cytuj książkę|autor=Graham Hancock|tytuł=Znak i pieczęć : na tropie zaginionej Arki Przymierza|język=pl|wydawca=Bertelsmann Media|rok=1999}}</ref>. W 2010 rząd Izraela zgodził się na przyjęcie jeszcze 8 tysięcy Felaszów Mura<ref>{{Cytuj stronę | url = http://izrael.org.il/news/895-czarni-zydzi-wracaja-do-domu.html | tytuł = Czarni Żydzi wracają do domu | opublikowany = izrael.org.il | data dostępu = 2016-01-18}}</ref><ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.bbc.com/news/world-middle-east-11753909 | tytuł = Israel to allow in 8,000 Falash Mura from Ethiopia | data = 14 listopada 2010 | opublikowany = bbc.com | data dostępu = 2016-01-18}}</ref>.
312 457

edycji