Grom dźwiękowy: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 279 bajtów ,  15 lat temu
zmiany interwiki
[wersja nieprzejrzana][wersja nieprzejrzana]
(+1 obrazek +kilka linków)
(zmiany interwiki)
<!--{{disambigR|zjawiska akustycznego|[[Grom|inne artykuły dotyczące znaczenia słowa Grom]]<!--bez linku}}-->}}
{{integruj_z|grzmot}}
{{disambigR|zjawiska akustycznego|[[Grom|inne artykuły dotyczące znaczenia słowa Grom]]<!--bez linku-->}}
[[Image:Bullet in flight.png|thumb|left|200px|Jedna z pierwszych fotografii pocisku w czasie lotu wykonana przez [[Peter Salcher|Petera Salchera]] we współpracy z [[Ernst Mach|Ernstem Machem]] w roku 1886 w czasie ich wspólnych badań. Widoczna struktura akustycznej fali uderzeniowej.]]
 
'''Grom dźwiękowy''' – [[hałas|huk]]efekt słyszanyakustyczny przeztowarzyszący obserwatora,rozchodzeniu dosię [[uchofala uderzeniowa|uszufali uderzeniowej]] któregorozchodzący docierasię [[falatakże uderzeniowa]]po rozprężeniu się fali uderzeniowej. generowanaWytwarzany przez obiekt poruszający się z [[prędkość|prędkością]] naddźwiękową lub, [[wybuch|eksplozję]], a takżelub [[piorun]].
 
[[Image:Bullet in flight.png|thumb|left|200px|Jedna z pierwszych fotografii pocisku w czasie lotu wykonana przez [[Peter Salcher|Petera Salchera]] we współpracy z [[Ernst Mach|Ernstem Machem]] w roku 1886 w czasie ich wspólnych badań. Widoczna struktura akustycznej fali uderzeniowej.]]
Uproszczony szkic (po prawej stronie) pokazuje układ [[skośna fala uderzeniowa|skośnych fal uderzeniowych]] wokół samolotu lecącego z prędkością naddźwiękową. Do obserwatora dociera kolejno przednia i tylna fala uderzeniowa, dlatego słyszy on w takim przypadku charakterystyczny podwojony "bang".
 
 
Warunkiem koniecznym powstawania skośnych fal uderzeniowych, rozchodzących się na dużą odległość (wiele kilometrów) od lecącego obiektu, jest naddźwiękowa jego prędkość. Rozpowszechnione mniemanie, że grom dźwiękowy powstaje przy przekraczaniu prędkości dźwięku a jego źródłem jest "pokonywana [[bariera dźwięku]]" jest całkowicie mylne. Wprawdzie już przy prędkościach mniejszych od prędkości dźwięku, ale po przekroczeniu krytycznej [[liczba Macha|liczby Macha]], pojawiają się w bezpośrednim otoczeniu obiektu fale uderzeniowe i obiekt (samolot) wchodzi w ''zakres'' prędkości, o którym mówi się potocznie [[bariera dźwięku]], ale fale te są słabe i nie rozchodzą się na większe odległości.
 
[[ca:Tro]]
[[de:Donner]]
[[eo:Tondro]]
[[es:Trueno]]
[[fr:Tonnerre]]
[[he:רעם]]
[[id:Petir]]
[[it:Tuono]]
[[ja:雷]]
[[ko:천둥]]
[[nl:Donder]]
[[pl:Grom dźwiękowy]]
[[ru:Гром]]
[[simple:Thunder]]
[[sk:Hrom]]
[[sv:Åska]]
[[vi:Sấm]]
[[yi:דונער]]
[[zh:雷]]
 
Natomiast fale uderzeniowe w niewielkiej odległości od dużego obiektu lecącego z prędkością naddźwiękową niosą ze sobą tak znaczny skok ciśnienia (rzędu setek hPa), że ich działanie może być niszczące. Widoczny na rysunku obserwator - myśliwy, będąc w wynikającej ze skali rysunku odległości od niewielkiego samolotu lecącego z prędkością odpowiadającą [[liczba Macha|liczbie Macha]] ponad 1.3 (co wynika z narysowanego kąta odchylenia fal) – nie miałby najmniejszego powodu, aby się uśmiechać, raczej nie odniósł by jednak fizycznych obrażeń.