Nowa Brytania: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 2669 bajtów ,  3 lata temu
m (Wycofano edycje użytkownika 79.186.147.25 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to MalarzBOT.)
(poprawiony artykuł w Tygodniu Artykułu Papui-Nowej Gwinei)
{{dopracować|źródła=2015-04}}
{{Wyspa infobox
| nazwa = Nowa Brytania
| archipelag = [[Archipelag Bismarcka]]
| morze = [[Morze Bismarcka]]
| wielkość = ok. 36 514500
| miejscepowlinia_brzegowa = ok. 1600 = 38.km
| miejscepow =
| wysokość = 2438
| rok = 2000
| populacja = 404 873641
| gęstość = 10,71
| mapa_wyspy = Plik:NewBritainTopography.png
| galeria_commons = Category:New Britain
| stopniEwspółrzędne = 150| minutE = 44'S | sekundE =150°44'E
| stopniS = 5 | minutS = 44 | sekundS =
}}
'''Nowa Brytania''' ([[język angielski|ang.]] ''New Britain''){{r|ksng}} – największa wyspa w [[Archipelag Bismarcka|Archipelagu Bismarcka]]{{r|britannica_NG|pwn}}, wchodzącegona [[Morze Bismarcka|Morzu Bismarcka]]{{r|britannica_BA}}, w składpołudniowo-zachodniej części [[Ocean Spokojny|Oceanu Spokojnego]], należąca administracyjnie do [[Papua-Nowa Gwinea|Papui-Nowej Gwinei]]{{r|britannica_NG}}. Główne miasto wyspy to [[Rabaul]].
 
Wyspa o kształcie zbliżonym do półksiężyca położona jest w odległości 88 km na wschód od półwyspu [[Huon (półwysep)|Huon]]. Długość maksymalna – ok. 600 km, szerokość maksymalna – ok. 80 km, długość linii brzegowej – ok. 1600 km. Cechuje się zróżnicowaną powierzchnią terenu: od płaskich obszarów przybrzeżnych do górskich pasm [[Whiteman]], [[Nakanai]] i [[Baining]] w centralnej części, z kilkoma szczytami o wysokości powyżej 2100 m n.p.m{{r|britannica_NG}}, z najwyższym o wysokości 2438 m n.p.m{{r|pwn}}. Na wyspie panuje klimat równikowy{{r|britannica_NG}}.
Wyspa podzielona jest na dwie [[Podział administracyjny Papui-Nowej Gwinei|prowincje]]:
* [[Nowa Brytania Wschodnia]], stolica [[Rabaul]],
* [[Nowa Brytania Zachodnia]], stolica [[Kimbe]].
 
Na Nowej Brytanii wyróżnić można trzy główne obszary aktywności wulkanicznej – na zachodnim krańcu wyspy, na północy wzdłuż zatok [[Open (zatoka)|Open]] i [[Kimbe (zatoka)|Kimbe]] oraz na północnym wschodzie, na półwyspie [[Gazelle (półwysep)|Gazelle]], w pobliżu osady [[Rabaul]]{{r|britannica_NG}}, gdzie znajdują się czynne wulkany [[Tavurvur]] i [[Vulcan (wulkan)|Vulcan]], których ostatnia erupcja miała miejsce w 1994{{r|britannica_NG|pwn}}.
Wyspa została odkryta [[27 lutego]] [[1700]] roku. Gdy znajdowała się pod administracją niemiecką nosiła nazwę '''Neu-Pommern''' („Nowe [[Pomorze (prowincja)|Pomorze]]”), stąd też nazwy: Zatoka [[Szczecin|Szczecińska]] i góra Mount [[Warcino|Varzin]]<ref>{{Cytuj pismo | nazwisko = Szkwarek | imię = Łukasz | tytuł = Pomorze na Pacyfiku | czasopismo = Głos - Dziennik Pomorza | wolumin = Głos ma Historia | data = 24 lipca 2017}}</ref>.
 
Na półwyspie Gazelle, we wschodniej części wyspy, uprawia się głównie [[kokos właściwy|palmę kokosową]] i [[kakaowiec|kakaowca]], w części centralnej, nad zatoką Kimbe – [[olejowiec gwinejski|olejowca]], na zachodzie rozwinięty przemysł tartaczny{{r|pwn}}.
{{Przypisy}}
 
Wyspa została odkryta w 1616 przez holenderskiego żeglarza [[Jacob Le Maire|Jacoba Le Maire’a]]{{r|pwn}}. Gdy znajdowała się pod administracją niemiecką, nosiła nazwę Neu-Pommern. Z tego okresu pochodzą również nazwy innych obiektów fizycznogeograficznych na wyspie, jak [[Stettin Bay]] (Zatoka Szczecińska) i Mount Varzin (Góra Warcino – od [[Warcino|Warcina]], wsi w [[Kępice (gmina)|gminie Kępice]]){{r|Szkwarek}}.
 
{{Przypisy}}|przypisy=
<ref name="ksng">{{Cytuj książkę | autor = Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza granicami Polski | tytuł = Ameryka, Australia i Oceania | wydawca = Główny Urząd Geodezji i Kartografii | miejsce = Warszawa | data = 2004 | seria = Nazewnictwo Geograficzne Świata | strony = 129 | isbn = 83-239-7552-3 | data dostępu = 2018-01-06 | url = http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/zeszyty/zeszyt_01.pdf}}</ref>
<ref name="pwn">{{Cytuj stronę | url = https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Nowa-Brytania;3948548.html | tytuł = Nowa Brytania | opublikowany = Wydawnictwo Naukowe PWN | język = pl | data dostępu = 2018-01-06}}</ref>
<ref name="britannica_NG">{{Cytuj stronę | url = https://www.britannica.com/place/New-Britain-island-Papua-New-Guinea | tytuł = New Britain | data = 2013 | opublikowany = Encyclopædia Britannica, inc. | język = en | data dostępu = 2018-01-06}}</ref>
<ref name="britannica_BA">{{Cytuj stronę | url = https://www.britannica.com/place/Bismarck-Archipelago | tytuł = Bismarck Archipelago | data = 2008 | opublikowany = Encyclopædia Britannica, inc. | język = en | data dostępu = 2018-01-06}}</ref>
Wyspa została odkryta [[27 lutego]] [[1700]] roku. Gdy znajdowała się pod administracją niemiecką nosiła nazwę '''Neu-Pommern''' („Nowe [[Pomorze (prowincja)|Pomorze]]”), stąd też nazwy: Zatoka [[Szczecin|Szczecińska]] i góra Mount [[Warcino|Varzin]]<ref name="Szkwarek">{{Cytuj pismo | nazwisko = Szkwarek | imię = Łukasz | tytuł = Pomorze na Pacyfiku | czasopismo = Głos - Dziennik Pomorza | wolumin = Głos ma Historia | data = 24 lipca 2017}}</ref>.
}}
 
[[Kategoria:Wyspy Papui-Nowej Gwinei]]