Drop zwyczajny: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1047 bajtów ,  3 lata temu
Systematyka wg ITIS, rozbudowa, uźródłowienie, WP:SK+ToS+mSI+Bn
(ilustracja)
(Systematyka wg ITIS, rozbudowa, uźródłowienie, WP:SK+ToS+mSI+Bn)
|grafika = Dabao.jpg
|opis grafiki =
|podkrólestwo = [[Zwierzęta dwubocznie symetryczne|Bilateria]]
{{Wstaw takson|[[wtórouste]]}}
|typ = [[strunowce]]
|podtyp = [[kręgowce]]
|infratyp = [[żuchwowce]]
|nadgromada = [[czworonogi]]
|gromada = [[ptaki]]
|podgromada = [[Neornithes]]
|rząd = [[dropie]]
|rodzina = [[dropie]]
|rodzaj = ''Otis''<ref name=itis2>{{ITISr|TSN=176418|nazwa=''Otis''|data=13 stycznia 2011itis2}}</ref>
|autor rodzaj = [[Karol Linneusz|Linnaeus]], 1758
|gatunek = drop zwyczajny
|podtaksony =
* ''O. tarda tarda'' <small>Linnaeus, 1758</small>
* ''O. tarda dybowskii'' <small>[[Władysław Taczanowski (zoolog)|Taczanowski]], 1874</small>
|status IUCN = VU
|IUCN id = 22691900
|wikisłownik = drop
}}
'''Drop zwyczajny'''{{r|Mielczarek&Kuziemko}}, drop{{r|Mielczarek&Kuziemko}}, drop wielki<ref>{{cytuj książkę r| nazwisko = Łącki | imię = Albin | tytuł = Wśród zwierząt – ptaki | wydawca = Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne | miejsce = Ponań | data = 1988 | strony = 108 | isbn = 83-09-01320-5}}</ref> (''Otis tarda'') – [[Gatunek (biologia)|gatunek]] dużego [[ptakiPtaki|ptaka]] z [[Rodzina (biologia)|rodziny]] [[dropieDropie|dropi]] (Otididae), będący jedynym przedstawicielem [[Rodzaj (biologia)|rodzaju]] ''Otis''{{r|Mielczarek&Kuziemko}}.
 
== WystępowanieEtymologia ==
Nazwa rodzajowa: [[łacina|łacińskie]] ''otis'', ''otidis'' – drop <; [[język grecki|greckie]] ωτις ''ōtis'', ωτιδος ''ōtidos'' – drop z długimi piórami usznymi{{r|hbwalive}}.<br />
W zależności od podgatunku zamieszkuje{{r|Gill&Donsker}}:
* ''Otis tarda tarda'' – [[Europa Środkowa]] i [[Europa Wschodnia|Wschodnia]]; izolowana populacja na [[Półwysep Iberyjski|Półwyspie Iberyjskim]]. Osiadły. W Polsce dawniej skrajnie nielicznie gniazdował, wyginął ok. [[1986]] (ostatnie osobniki spotykano w [[Wielkopolska|Wielkopolsce]])<ref name="awifauna">{{Cytuj książkę | nazwisko= Tomiałojć | imię=Ludwik | nazwisko2= Stawarczyk | imię2=Tadeusz | tytuł= Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany | data=2003 | wydawca=PTPP „pro Natura” | miejsce=Wrocław | isbn=83-919626-1-X | strony=303–304}}</ref>. Obecnie zalatuje. Trwają próby [[reintrodukcja|reintrodukcji]], również w innych krajach, np. w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], gdzie został wytępiony około 200 lat temu.
* ''Otis tarda dybowskii'' – pas stepów w [[Azja|Azji]]. Wędrowny.
 
== Etymologia ==
Nazwa rodzajowa: [[łacina|łacińskie]] ''otis'', ''otidis'' – drop < [[język grecki|greckie]] ωτις ''ōtis'', ωτιδος ''ōtidos'' – drop z długimi piórami usznymi{{r|hbwalive}}.<br />
Epitet gatunkowy: łacińskie ''tarda'' – hiszpańska nazwa dla dropia zwyczajnego{{r|hbwalive}}.
 
== Cechy gatunkuWystępowanie ==
Zasięg występowania jest inny dla każdego z dwóch [[Podgatunek|podgatunków]]{{r|Gill&Donsker}}:
Samiec znacznie większy i cięższy od samicy, w szacie godowej ma wierzch ciała rdzawy z poprzecznym, czarnym prążkowaniem. Głowa i szyja szare, na karku i wolu rdzawa opaska. Spód i boki białe. Po bokach dzioba jasnoszare pęczki piór tworzą charakterystyczne „wąsy”. Samiec w szacie spoczynkowej i samica nie mają „wąsów”, a jedynie jasnoszarą plamę na podgardlu. Brak również rdzawego koloru na wolu. Samiec osiąga ostateczną szatę w 3–4 roku życia. Młodociane podobne do samicy, ale bardziej szarawe. Podgatunek azjatycki ''O. t. dybowskii'' bledszy.
* ''Otis tarda tarda'' – [[Europa Środkowa]] i [[Europa Wschodnia|Wschodnia]]; izolowana populacja na [[Półwysep Iberyjski|Półwyspie Iberyjskim]]. Osiadły. W [[Polska|Polsce]] dawniej skrajnie nielicznie gniazdował, wyginął ok. [[1986]] (ostatnie osobniki spotykano w [[Wielkopolska|Wielkopolsce]])<ref name="awifauna">{{Cytuj książkę r| nazwisko= Tomiałojć | imię=Ludwik | nazwisko2= Stawarczyk | imię2=Tadeusz | tytuł= Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany | data=2003 | wydawca=PTPP „pro Natura” | miejsce=Wrocław | isbn=83-919626-1-X | strony=303–304}}</ref>. Obecnie zalatuje. Trwają próby [[reintrodukcja|reintrodukcji]], również w innych krajach, np. w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], gdzie został wytępiony około 200 lat temu.
* ''Otis tarda dybowskii'' – pas stepów w [[Azja|Azji]]. Wędrowny.
 
Oba podgatunki zasiedlają [[Stepstep]]y i pola [[zboża|zbóż]], [[Lucerna (roślina)|lucerny]] ioraz [[kapusta rzepak|rzepaku]]. WymagaWymagają obszarów o niskiej roślinności w okresie [[Toki (ptaki)|toków]] oraz obszaru bez lasu w promieniu kilku kilometrów.
=== Wymiary średnie ===
* długość ciała ok. 85–105 cm
* rozpiętość skrzydeł do ok. 220 cm
* masa ok. 3–17 kg
 
=== BiotopCharakterystyka ===
Dorosłe osobniki osiągają do 45 [[cal]]i (ok. 1,14 m) długości ciała, 4 [[Stopa (miara)|stopy]] (ok. 1,22 m) wysokości i masę 30 [[Funt (masa)|funtów]] (ok. 13–14 kg). Jego rozpiętość skrzydeł wynosi ok. 220 cm{{fakt|data=2018-04}}. Gatunek ten cechuje [[dymorfizm płciowy]] (jak u większości dropi), przejawiający się różnicami w wielkości (samce mają ok. 30 cm dłuższe ciało) oraz ubarwieniu (samca wyróżnia biaława „broda”, jasnokasztanowe upierzenie na piersi, a także czarno-białe [[Pióro|pióra]] na dolnych partiach ciała){{r|Gilliard}}. Samiec znacznie większy i cięższy od samicy, w szacie godowej ma wierzch ciała rdzawy z poprzecznym, czarnym prążkowaniem. Głowa i szyja szare, na karku i wolu rdzawa opaska. Spód i boki białe. Po bokach dzioba jasnoszare pęczki piór tworzą charakterystyczne „wąsy”. Samiec w szacie spoczynkowej i samica nie mają „wąsów”, a jedynie jasnoszarą plamę na podgardlu. Brak również rdzawego koloru na wolu. Samiec osiąga ostateczną szatę w 3–4 roku życia. Młodociane podobne do samicy, ale bardziej szarawe. Podgatunek azjatycki ''O. t. dybowskii'' bledszy.
[[Step]]y i pola [[zboża|zbóż]], [[Lucerna (roślina)|lucerny]] i [[kapusta rzepak|rzepaku]]. Wymaga obszarów o niskiej roślinności w okresie toków oraz obszaru bez lasu w promieniu kilku kilometrów.
 
== Ekologia ==
=== Gniazdo ===
Drop buduje gniazdo na ziemi, w zagłębieniach na łące lub polu<ref>Miroslav Bouchner, ''Drop'', [w:] ''Zwierzęta łowne'', wyd. Delta, Warszawa 1992.</ref>.
 
== Ochrona ==
W Polsce objęty [[Gatunkowa ochrona zwierząt|ochroną gatunkową ścisłą]]. Wymaga ochrony czynnej<ref>Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną {{Dziennik Ustaw|rok=2004|numer=220|pozycja=2237}}.</ref>. Przyczynami wyginięcia dropia są:
:* presja antropogeniczna (używanie maszyn i środków chemicznych w rolnictwie, budowa sieci linii przesyłowych, zwiększona penetracja ludzka pól)
:* dawniejsze [[polowanie|polowania]] i [[kłusownictwo]], które eliminowały najwartościowsze samce<ref name="awifauna" />{{r|Awifauna}}.
 
=== Drop w Polsce ===
W latach 1974–1980 w [[Siemianice (województwo wielkopolskie)|Siemianicach]] działała pierwsza doświadczalna stacja hodowli dropi przy Akademii Rolniczej w Poznaniu (obecnie [[Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu|Uniwersytet Przyrodniczy]]). Jej zadaniem było przyjmowanie zagrożonych zniszczeniem lęgów z terenów rolniczych, inkubacja jaj, wychów i karmienie piskląt oraz dopracowanie metod hodowli dropi w warunkach półwolnych, by ostatecznie wypuścić na wolność. W stacji wykluło się 17 ptaków z 28 zagrożonych zniszczeniem jaj, przejętych z terenów rolniczych. Wiek jednego roku osiągnęło 11 osobników, 2 lat – 8, a 4 lat tylko 2 ptaki. Najwyższy stan liczbowy – 13 ptaków – w Siemianicach osiągnięto w 1980 roku. 13 grudnia 1980 roku nieznani sprawcy zabili 9 ptaków z hodowli, a dwa lata później kolejne dwa. Ocalałe ptaki przeniesiono do stacji w [[Stobnica (województwo wielkopolskie)|Stobnicy]]. W 1986 r. z uratowanych 4 ptaków, żyły ostatnie 2 dropie. W 1989 roku padł ostatni polski drop<ref name=michalak>[http://web.archive.org/save/http://www.michalak.biz.pl/Prezentacja/Prezentacja/Ginace_zwierzeta_drop3.htm Smutna historia polskich dropi.]</ref>.
 
Na przełomie 2015 i 2016 roku dropia zaobserwowano w Małopolsce na polach uprawnych między [[Cichawa|Cichawą]] a [[Grodkowice|Grodkowicami]]<ref>{{Cytuj|tytuł=Drop, gatunek ptaka uznany u nas za wymarły, pojawił się w Małopolsce - Polsat News|data dostępu=2016-01-08|opublikowany=polsatnews.pl|url=http://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2016-01-08/drop-gatunek-ptaka-uznany-u-nas-za-wymarly-pojawil-sie-w-malopolsce/|język=pl}}</ref><ref>{{Cytuj |url = http://krakow.wyborcza.pl/krakow/1,44425,19423252,na-tropie-dropia-czyli-ornitologiczna-sensacja-pod-klajem.html?disableRedirects=true#BoxLokKrakLink |tytuł = Wyborcza.pl |opublikowany = krakow.wyborcza.pl |data dostępu = 2016-01-05}}</ref>, prawdopodobnie nie był to jednak osobnik gniazdujący i dlatego drop nadal jest uważany za wymarłego na terenie Polski.
 
== Przypisy ==
{{Przypisy|
# <ref name="iucnAwifauna">{{IUCNCytuj książkę |idautor = 22691900Ludwik Tomiałojć |nazwaautor2 = OtisTadeusz Stawarczyk tarda|autorzytytuł = BirdLifeAwifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany International|rok = 20162003 |iucn rokwydawca = 2017PTPP „pro Natura” |wersjamiejsce = 2016-3Wrocław |datastrony = 2017-01-25303–304}}</ref>
# <ref name="MielczarekGill&KuziemkoDonsker">Systematyka i nazwy polskie za: {{cytujCytuj stronę |url = http://listaptakowwww.ekoworldbirdnames.uj.edu.plorg/bow/bustards/nonpasserines1.html#Otididae |tytuł = Rodzina:Bustards, Otididaemesites, RafinesqueKagu, 1815seriemas, -flufftails dropie& - Bustards (wersja: 2015-09-04)finfoots |autor = PF. MielczarekGill, MD. KuziemkoDonsker (red.) |opublikowany = InstytutIOC NaukWorld oBird ŚrodowiskuList: UniwersytetuVersion Jagiellońskiego6.2 |pracajęzyk = Kompletna lista ptaków świataen |data dostępu = 2016-05-24}}</ref>
# <ref name="Gill&DonskerGilliard">{{Cytuj stronę |url = http://www.worldbirdnames.org/bow/bustards/książkę |tytuł = Bustards,Living mesites,Birds Kagu,of seriemas,the flufftails & finfootsWorld |autorinni = FE. Gill, D.Thomas DonskerGilliard (red.) |opublikowanywydawca = IOCDOUBLEDAY World& BirdCOMPANY, List:Inc. Version|miejsce 6.2= Nowy Jork |rok = 1958 |język = en |data dostępustrony = 2016-05-24156–157}}</ref>
# <ref name="hbwalive">{{cytujCytuj książkę |tytuł autor= Handbook of the Birds of the World Alive |url = http://www.hbw.com/ |inni = J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.)| tytuł = Handbook of the Birds of the World Alive |url = http://www.hbw.com/ |rok = 2016 |autor r = J.A. Jobling | rozdział = Key to Scientific Names in Ornithology| |adres rozdziału = http://www.hbw.com/dictionary/definition/otis| |wydawca = Lynx Edicions |miejsce = Barcelona |język = en | data dostępu = 2016-05-24}}</ref>
# <ref name=itis2>{{ITIS|TSN=176418|nazwa=''Otis''|data=2011-01-13}}</ref>
# <ref name="iucn">{{IUCN|id=22691900|nazwa=Otis tarda|autorzy=BirdLife International|rok=2016|iucn rok=2017|wersja=2016-3|data=2017-01-25}}</ref>
# <ref name="Łącki">{{Cytuj książkę |autor = Albin Łącki |tytuł = Wśród zwierząt. Ptaki |wydawca = [[Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne|PWRiL]] |miejsce = Ponań |rok = 1988 |strony = 108 |isbn = 83-09-01320-5}}</ref>
# <ref name="Mielczarek&Kuziemko">Systematyka i nazwy polskie za: {{cytuj stronę |url = http://listaptakow.eko.uj.edu.pl/nonpasserines1.html#Otididae |tytuł = Rodzina: Otididae Rafinesque, 1815 – dropie – Bustards (wersja: 2015-09-04) |autor = P. Mielczarek, M. Kuziemko |opublikowany = Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego |praca = Kompletna lista ptaków świata |data dostępu = 2016-05-24}}</ref>
}}
 
[[Kategoria:Ptaki Europy]]
[[Kategoria:Dropie]]
[[Kategoria:Ptaki Europy]]