Chińska wojna domowa: Różnice pomiędzy wersjami

m (MalarzBOT: regeneracja szablonu {{Wojna infobox}})
==== Długi Marsz ====
{{Osobny artykuł|Długi Marsz}}
14 października 1934 roku Armia Czerwona osłabiona przez atak Kuomintangu rozpoczęła ''[[Długi Marsz]]'' – przegrupowanie z prowincji Jiangxi w południowo-wschodnich Chinach do Chin północno-zachodnich. Wraz z liczącą 85 tysięcy żołnierzy Armią Czerwoną wyruszyły kadry partyjne w liczbie 15 tysięcy. Ci którzy pozostali na miejscu organizowali oddziały partyzanckie mające obronić tych którzy nie wyruszyli na północny zachód, opór nie przyniósł większych rezultatów a partyzanci wraz z wieloma rannymi, chorymi a także kobietami i dziećmi zostało zmasakrowanych przez oddziały wierne Kuomintangowi<ref>Schram 1966, s. 180; Carter 1976, s. 81–82</ref><ref name="Feigon 2002, s. 57">Feigon 2002, s. 57</ref>. Sto tysięcy zwolenników KPCh udało się najpierw na południe do Hunan gdzie stoczyli oni ciężkie walki z nacjonalistami<ref name="Feigon 2002, s. 57"/><ref>Schram 1966, s. 180–181; Carter 1976, s. 83</ref> a następnie przez rzekę Wu do prowincji [[Kuejczou]]. Komuniści w styczniu 1935 roku zajęli miejscowość [[Zunyi]]. W Zunyi odbyła się konferencja na której Mao objął kierownicze stanowiska stając się przewodniczącym Biura Politycznego (a więc de facto przywódcą partii i Armii Czerwonej). Mao sprecyzował nowy cel – budowa władzy radzieckiej w [[Shaanxi]] w północnych Chinach skąd komuniści mogliby się skoncentrować na walce z Japończykami<ref>Schram 1966, s. 181; Carter 1976, s. 84–86; Feigon 2002, s. 58</ref>. Siły ACz znalazły się w cięższej sytuacji i zostały zmuszone do walki o most w Luding<ref>Schram 1966, s. 184–186; Carter 1976, s. 88–90; Feigon 2002, s. 59–60</ref>. Bitwa udała się a marsz kontynuowany był wokół pasm górskich wokół [[Ma’anshan]]<ref>Carter 1976, s. 90–91</ref>. W Mokuang w Zachodnim Syczuanie ACz napotkała silną Czwartą Armię [[Zhang Guotao|Zhanga Guotao]] liczącą 50 tysięcy żołnierzy. Zhang będący jednym z liderów KPCh nie zgodził się na kurs obrany przez Mao i udał się w osobną podróż do [[Tybet (region)|Tybetu]] lub [[Sikkim]]u a więc z dala od strefy wpływów Kuomintangu. Obaj przywódcy ostatecznie powędrowali w swoje strony a do Zhanga dołączył Zhu De<ref>Schram 1966, s. 186; Carter 1976, s. 91–92; Feigon 2002, s. 60</ref>. Siły Mao nie zmieniły planu i dalej szły na północ mijając setki mil. Na bagnistych obszarach Armia Czerwona była atakowana przez plemiona [[Mandżurowie|Mandżurów]] a wielu żołnierzy zachorowało, poważnym problemem okazało się też wyczerpanie zapasów które doprowadziło do głodu<ref>Schram 1966, s. 187–188; Carter 1976, s. 92–93</ref><ref name="Feigon 2002, s. 61">Feigon 2002, s. 61</ref>. Po dotarciu do pasma [[Min Shan]] i gór Liupan Armia Czerwona została wciągnięta zarówno w walki z Kuomintangiem jak i [[islam]]ską milicją konną. Gdy oddziały KPCh dotarły na miejsce okazało się że cały marsz wytrzymało jedynie od 77000 do 8000 żołnierzy<ref name="Feigon 2002, s. 61"/><ref>Schram 1966, s. 188; Carter 1976, s. 93</ref>. Długi Marsz zacementował Mao jako dominująca postać w partii<ref>Barnouin, Barbara i Yu Changgen. ''Zhou Enlai: A Political Life''. Hong Kong: Chinese University of Hong Kong, 2006. {{ISBN|962-996-280-2}}. 2011. s.62</ref>.
 
W trakcie tych starć Kuomintang używał często najemnych bandytów z regionu [[Kham]] wiernych lokalnym watażkom. Było to celowe posunięcie mające na celu oszczędzanie sił KMT<ref>Hsiao-ting Lin (2010). ''Modern China's Ethnic Frontiers: A Kourney to the West. Volume 67 of Routledge studies in the modern history of Asia''. Taylor & Francis. s. 52. {{ISBN|0-415-58264-4}}.</ref>.