Dom publiczny: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 289 bajtów ,  4 lata temu
dr. red., int., -zdanie bez źródła
m (Dodaję nagłówek przed Szablon:Przypisy)
(dr. red., int., -zdanie bez źródła)
[[Plik:Forain - Le client.jpg|mały|[[Jean-Louis Forain]], ''Klient'', 1878]]
[[Plik:Amsterdam red light district 24-7-2003.JPG|thumb|Domy publiczne na [[De Wallen]] w Amsterdamie (2003)]]
'''Dom publiczny''', potocznie '''burdel''', dawniej '''zamtuz''', '''lupanar''' – [[budynek]] służący jako miejsce świadczenia płatnych usług [[seks]]ualnych. [[eufemizm|Eufemistyczne]] określenia to „salon masażu”, „[[agencja towarzyska]]”.
 
== Historia ==
W średniowieczu używano słowa ''zamtuz''„zamtuz” (od niemieckiego ''Schandhaus'' - dosł. dom„dom wstyduwstydu”<ref>{{cytuj książkę | imię = Marek | nazwisko = Karpiński | autor link = | tytuł = Najstarszy zawód świata. Historia prostytucji. | wydawca = Wydawnictwo Lemur | miejsce = Londyn | rok = 1997 | strony = 42 | cytat =}}</ref> albo od [[Język średnio-wysoko-niemiecki|śr.-w.-niemieckiego]] ''samt-hūs'', co znaczy dom„dom publicznypubliczny”). W średniowieczu obok miejskich zamtuzów prostytucję praktykowano powszechnie w łaźniach, których formą były mniejsze, prywatne zakłady rzemieślnicze tego typu zwane ''bordelages''<ref>{{cytuj książkę | imię = Jacques | nazwisko = Rossiaud | autor link = | tytuł = Prostytucja w Średniowieczu | wydawca = Oficyna Wydawnicza Volumen | miejsce = Warszawa | rok = 1997 | strony = 15-16 | cytat = W każdym dużym mieście istniało jednak poza publicznym zamtuzem wiele innych miejsc nierządu – były to łaźnie (etuves). We wszystkich przypadkach, kiedy można odtworzyć ich funkcjonowanie, okazuje się, że w łaźniach publicznych uprawiano prostytucję i że służyły one dwu celom: przyzwoitemu i nieprzyzwoitemu. We wszystkich łaźniach zatrudniona była pokaźna liczba młodych służących i (…) wiele było tu także oddzielnych pokoi i wiele z wyposażenia sypialnianego. (…) W Lyonie ok. r. 1470-1480 wyrażenie ''aller s’etuver'' (dosłownie „iść do łaźni”) w języku potocznym miało bardzo szczególne i dla wszystkich oczywiste znaczenie. Istnienie takich etuves nie powinno przesłaniać trzeciego poziomu prostytucji – tym razem „rzemieślniczego”. Były to małe, prywatne bordelages, prowadzone przez właścicielki, które miały u siebie do dyspozycji dwie lub trzy dziewczyny, służące lub kobiety sprowadzone w tym celu}}</ref>. Stąd termin ''burdel''„burdel” czerpie swój [[Etymologia|źródłosłów]] od francuskiego słowa ''bordel'', co oznaczało pierwotnie otwarte miejsce mycia się znajdujące się pod małym dachem<ref>{{cytuj książkę | imię = Kazimierz | nazwisko = Imieliński | autor link = Kazimierz Imieliński | tytuł = Manowce seksu. Prostytucja. | wydawca = Wydawnictwo Res Polona | miejsce = Łódź | rok = 1990 | strony = 18 | cytat =}}</ref>. Wyraz ''bordel'' trafił do polszczyzny z języka włoskiego (''bordello'') razem z [[Włoszczyzna|włoszczyzną]] w czasach [[Bona Sforza|królowej Bony]].
 
W czasach [[oświecenie (epoka)|Oświecenia]] lupanary nazywane eufemistycznie ''domami„domami schadzek''schadzek”, stawały się niejednokrotnie ośrodkami bujnego życia towarzyskiego arystokracji – o czym świadczy przypadek domu prowadzonego przez [[Henrietta Lullier|Henriettę Lullier]] w [[Warszawa|Warszawie]], chętnie odwiedzanego przez akredytowanych w [[I Rzeczpospolita|Rzeczypospolitej]] dyplomatów, gdzie tajne konferencje z ministrami odbywał sam [[Stanisław August Poniatowski]].
 
== Urbanistyka, architektura i prawo budowlane ==
W większości krajów, ze względu na zakaz ułatwiania i czerpania dochodów z czyjejścudzej prostytucji, domy publiczne mają oficjalnie status budynków [[hotel]]owych z częścią [[gastronomia|gastronomiczną]]. Często używane [[eufemizm|eufemistyczne]] określenia to ''salon masażu'', ''[[agencja towarzyska]]''. Ich budowlany charakter sytuuje je faktycznie pomiędzy hotelami a budynkami mieszkalnymi. Poszczególne pokoje, służące też czasem za mieszkanie dla prostytutek, są urządzone tak, aby stworzyć odpowiedni nastrój. Są małe, posiadają wygodne [[łóżko]], okna są zasłonięte czerwonymi zasłonami, jest także oddzielna łazienka. W zależności od lokalnego zwyczaju [[Prostytucja|prostytutkiProstytutki]] spotykają klientów przed budynkiem, w specjalnym oknie wystawowym w kondygnacji parteru, zlokalizowanym tam [[bar (lokal gastronomiczny)|barze]] lub też odwiedzane bezpośrednio w swych pokojach.
 
Aby ominąć restrykcje prawne (tam, gdzie one istnieją), opłata bywa pobierana nie za rodzaj seksu czy usługi seksualnej, ale za użytkowanie danego pokoju przez określony czas.
 
W niektórych krajach [[Europa Zachodnia|zachodniej Europy]] ([[Holandia]], [[Dania]], [[Niemcy]], [[Francja]]) domy publiczne tworzą zazwyczaj zwarte zespoły ''dzielnic erotycznych'' zwanych [[dzielnica czerwonych latarni|dzielnicami czerwonych latarni]] wraz z [[sex shop]]ami, [[kino|kinami]], [[kabaret]]ami itp., tolerowane przez władze miejskie. W Niemczech od [[2002]] legalne jest wznoszenie budynków z przeznaczeniem na domy publiczne niezawierających pomieszczeń mieszkalnych jest w obrębie terenów przeznaczonych na użytkowanie przez rzemiosło (''Gewerbegebiete'') w pełni legalne. Najnowsze orzecznictwo uznaje je przy tym za zwykłą działalność gospodarczą w sensie planowania przestrzennego, nie zaś (tak jak [[dyskoteka|dyskoteki]] i hale [[Gra komputerowa|gier wideo]]) za ''miejsca rozrywki'' (''Vergnügungsstätten''), które mogą być poprzez obostrzenia planu zabudowy zakazane przez gminę<ref>{{Cytuj pismo |czasopismo=[[Der Spiegel]] |tytuł=Urteil: Bordell ist keine Vergnügungsstätte |autor=ulz/dpa |url=http://www.spiegel.de/panorama/justiz/bordelle-sind-laut-einem-gerichtsurteil-keine-vergnuegungsstaetten-a-823313.html |data=2012-03-23 |data dostępu=2013-01-15 |język=de}}</ref>. Gminy są jednak uprawnione do określenia stref zakazu prostytucji (''Sperrbezirk''), który dotyczy zarówno publicznych, jak i prywatnych posesji (a zatem również domów publicznych), przy czym w gminach poniżej 50&nbsp;000 mieszkańców mogą one obejmować cały obszar gminy. W Holandii budowanie domów publicznych jest silnie utrudnione przez restrykcyjne przepisy urbanistyczne.
 
== Przypisy ==