Wenezuela: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 13 bajtów ,  3 lata temu
m
(Aktualizacja liczby ludności oraz wartości PKB na podstawie szacunków IMF.)
Znacznik: edytor kodu źródłowego 2017
Zgodnie z przewidywaniami sondażowymi [[wybory parlamentarne w Wenezueli w 2015 roku|wybory]] okazały się klęską rządu który utracił władzę na rzecz Koalicji Jedności Demokratycznej<ref name="tvn24.pl">{{cytuj stronę |url=http://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/wybory-w-wenezueli-opozycja-wygrala,600684.html |tytuł=Chávez aims to retain control of legislature. |opublikowany=Koniec ery chavizmu. Po 16 latach w Wenezueli zwycięża opozycja |język=pl|7 grudnia 2015}}</ref><ref name="rp3011">{{Cytuj stronę | url = http://www.rp.pl/Polityka/151209549-Wenezuela-Socjalisci-przegrali-wybory.html | tytuł = Wenezuela: Socjaliści przegrali wybory | autor = Artur Bartkiewicz | data = 07.12.2015 | praca = Gazeta Wyborcza | opublikowany = Agora SA | język = pl | data dostępu = 2015-11-30}}</ref>. Rząd Maduro, utraciwszy większość w parlamencie, zaczął lekceważyć parlament i rządzić z pominięciem władzy ustawodawczej<ref name=":0" />, a Sąd Najwyższy unieważniał wszystkie uchwały parlamentu i zatwierdzał dekrety prezydenta<ref name=":1">{{Cytuj|autor=Maciej Stasiński|tytuł=Posłuszny prezydentowi wenezuelski sąd najwyższy unieważnił parlament. Całą władzę w kraju przejął Nicolas Maduro|data=2017-03-31|data dostępu=2017-04-01|opublikowany=wyborcza.pl|url=http://wyborcza.pl/7,75399,21575373,posluszny-prezydentowi-wenezuelski-sad-najwyzszy-uniewaznil.html}}</ref>. Władze doprowadziły też do niezgodnego z konstytucją zablokowania procedury wszczęcia referendum ws. odwołania prezydenta. Brak reform gospodarczych doprowadził do dalszego pogłębiania się i tak głębokiego kryzysu gospodarczego, który objawiał się permanentnymi brakami w zaopatrzeniu w artykuły wszystkich rodzajów. Przeciw polityce rządu mieszkańcy kraju protestowali wielokrotnie, m.in. opozycyjne wiece z 26 października 2016 r. zgromadziły ok. 5 mln ludzi. Pod naciskiem Watykanu pod koniec października obie strony zgodziły się na rozmowy, które początkowo odrzucały. Do pierwszego spotkania doszło 30 października<ref name=":0">{{Cytuj|autor=Tomasz Surdel|tytuł=Wenezuela wciąż wrze, choć władza przystała na negocjacje z opozycją|data=2016-11-04|data dostępu=2016-11-06|opublikowany=wyborcza.pl|url=http://wyborcza.pl/7,75399,20934650,wenezuela-wciaz-wrze-choc-wladza-przystala-na-negocjacje-z.html}}</ref>.
 
29 marca 2017 r. podporządkowany prezydentowi Sąd Najwyższy ogłosił delegalizację parlamentu pod pretekstem ignorowanieignorowania wcześniejszych wyroków, ijednocześnie przejmując władzę ustawodawczą oraz wzywając prezydenta do ogłoszenia stanu wyjątkowego. Wyrok został przez opozycję demokratyczną uznany za zamach stanu, a parlament w odpowiedzi ogłosił, że uznał Sąd Najwyższy za nielegalny w związku z wielokrotnym łamaniem przez niego konstytucji<ref name=":1" />. Od tego czasu w kraju codziennie miały miejsce demonstracje i protesty z żądaniem ustąpienia prezydenta i rozpisania wyborów, w których w ciągu pierwszych trzech tygodni zginęło 21 osób. Naciski międzynarodowe oraz gwałtowne protesty w kraju spowodowały, że dwa dni później sąd najwyższy na polecenie prezydenta przywrócił parlament<ref>{{Cytuj|autor=Maciej Stasiński|tytuł=Wenezuelczycy walczą z reżimem nawet piknikami. Ale w ulicznych starciach są kolejni zabici|data=2017-04-25|data dostępu=2017-04-28|opublikowany=wyborcza.pl|url=http://wyborcza.pl/7,75399,21692024,wenezuelczycy-walcza-z-rezimem-urzadzajac-sobie-piknik-niestety.html}}</ref>. 1 maja Maduro zapowiedział w telewizji zwołanie zgromadzenia konstytucyjnego w celu opracowania nowej ustawy zasadniczej. Zgodnie z jego zapowiedzią delegatów do zgromadzenia mają wybrać członkowie kontrolowanych przez rząd rad sąsiedzkich, a z udział w nim wykluczone mają być partie polityczne. Zapowiedź wprowadzenia nowej konstytucji spotkała się ze zdecydowanym sprzeciwem opozycji<ref>{{Cytuj|autor=Maciej Stasiński|tytuł=Prezydent Wenezueli chce nowej konstytucji i wprowadzenia socjalizmu|data=2017-05-02|data dostępu=2017-05-04|opublikowany=wyborcza.pl|url=http://wyborcza.pl/7,75399,21756467,prezydent-wenezueli-chce-nowej-konstytucji-i-wprowadzenia-socjalizmu.html}}</ref>, a także przyczyniła się do kontynuowania protestów. W ciągu pierwszych 50 dni w protestach zginęło 46 osób<ref>{{Cytuj|autor=Maciej Orłowski|tytuł=Wenezuela tonie w zamieszkach. 50. dzień protestów przeciw reżimowi prezydenta|data=2017-05-21|data dostępu=2017-05-22|opublikowany=wyborcza.pl|url=http://wyborcza.pl/7,75399,21842398,wenezuela-tonie-w-zamieszkach-w-50-dzien-protestow-przeciw.html}}</ref>. 5 lipca kilkudziesięciu zwolenników rządu wtargnęło do parlamentu i pobiło kilku deputowanych, dziennikarzy<ref>{{Cytuj|autor=Maciej Orłowski|tytuł=Wenezuela: Atak na parlament. Rządowi bojówkarze pobili posłów opozycji, odpalili petardy|data=2017-07-05|data dostępu=2017-07-06|opublikowany=wyborcza.pl|url=http://wyborcza.pl/7,75399,22056895,wenezuela-kilkudziesieciu-zwolennikow-rzadu-wtargnelo-do-parlamentu.html}}</ref> i pracowników administracji, a ponad 300 posłów przez kilka godzin przetrzymywali w gmachu parlamentu<ref>{{Cytuj|autor=Maciej Stasiński|tytuł=Z więzienia do aresztu domowego - najsłynniejszy wenezuelski opozycjonista Leopoldo Lopez częściowo wolny. Wzywa rodaków do oporu wobec reżimu|data=2017-07-10|data dostępu=2017-07-11|opublikowany=wyborcza.pl|url=http://wyborcza.pl/7,75399,22077306,z-wiezienia-do-aresztu-domowego-najslynniejszy-wenezuelski.html}}</ref>.
 
16 lipca 2017 r. opozycja zorganizowała nieoficjalny plebiscyt, w którym spytała 7,5 mln ludzi, czy zgadzają się na utworzenie nowego zgromadzenia narodowego, którego zadaniem miało być napisanie nowej, bardziej radykalnej konstytucji. Większość głosujących opowiedziała się przeciw zmianom proponowanym przez reżim. 30 lipca władze przeprowadziły niezgodnie z konstytucją wybory do zgromadzenia konstytucyjnego. Według oficjalnych danych w głosowaniu wzięło udział ponad 8 mln ludzi, jednak znaczna część z nich została zastraszona groźbą utraty pracy lub przydziałów żywności. Opozycja zbojkotowała głosowanie jako nielegalne. Nowe zgromadzenie jako nielegalne potępiła prokurator generalna Luisa Ortega Diaz, która przystąpiła do przeciwników rządu. Projekt nowej konstytucji skrytykowało wielu byłych dawnych towarzyszy Hugo Chaveza<ref name="gw20170731">{{Cytuj stronę | url = http://wyborcza.pl/7,75399,22173886,wenezuela-stanela-pod-sciana-nicolas-maduro-stworzyl-mechanizm.html | tytuł = Wenezuela stanęła pod ścianą. Nicolas Maduro stworzył mechanizm utrzymywania reżimu | autor = Tomasz Surdel | data = 2017-07-31 | praca = Gazeta Wyborcza | opublikowany = Agora SA | język = pl | data dostępu = 2017-08-01}}</ref>, a kraje Ameryki Łacińskiej potępiły w połowie sierpnia 2017 r. niszczenie porządku demokratycznego i dążenie do dyktatury. Pod koniec miesiąca prokurator generalna Luisa Ortega Diaz zbiegła z Wenezueli<ref>{{Cytuj|autor=Maciej Stasiński|tytuł=Wenezuela przygotowuje się na inwazję USA|data=2017-08-27|data dostępu=2017-08-29|opublikowany=wyborcza.pl|url=http://wyborcza.pl/7,75399,22285032,wenezuela-gotuje-sie-na-inwazje-usa.html}}</ref>. W grudniu 2017 r. Zgromadzenie Narodowe ogłosiło wybory lokalne. Opozycja je zbojkotowała, ponieważ nie uznaje legalności Zgromadzenia jako ciała utworzonego wbrew konstytucji. Dzięki bojkotowi partia prezydenta Maduro odniosła zwycięstwo w 18 z 23 stanów oraz w 308 z 335 miast<ref name="gw20180126">{{Cytuj stronę | url = http://wyborcza.pl/7,75399,22947596,wenezuelski-rezim-stosuje-trik-za-trikiem-by-nie-oddac-wladzy.html | tytuł = Wenezuelski reżim stosuje trik za trikiem, by nie oddać władzy. Teraz ogłasza wybory prezydenckie i sam wybiera kandydatów | autor = Maciej Stasiński | data = 2018-01-26 | praca = Gazeta Wyborcza | opublikowany = Agora SA | język = pl | data dostępu = 2018-01-27}}</ref>.